گاز رو به نزول است

غلامعلی رحیمی - مهدیه علوی*
قیمت‌های آتی گاز طبیعی در بورس آمریکا (آتی‌های ماه اول برای تحویل در ماه سپتامبر) طی دوره ۶ الی ۱۰ اوت از یک روند کاهشی برخوردار بود.

بر این اساس به‌رغم افزایش ۷۱/۰ درصدی مصرف گاز طبیعی آمریکا و نیز کاهش تعداد دکل‌های حفاری فعال در بخش گاز این کشور طی هفته منتهی به ۳ اوت، به دلیل افزایش سطح ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی (معادل ۲۴ میلیارد فوت مکعب طی هفته منتهی به ۳ اوت) و همچنین رکورد سطح ذخایر زیرزمینی گاز طبیعی آمریکا (که به میزان ۸/۱۶ درصد معادل ۴۶۵ میلیارد فوت مکعب بالاتر از میزان مشابه سال قبل است)، قیمت های آتی گاز طبیعی در بورس نایمکس از ۹۰۸/۲ دلار در تاریخ ۶ اوت تا ۷۷/۲ دلار در ۱۰ اوت کاهش یافت.
از سوی دیگر، قیمت‌های آتی گاز طبیعی در بورس لندن (ICE) برای تحویل در ماه سپتامبر، از یک روند افزایشی برخوردار بوده و از ۴۴۸۸/۸ دلار در هر میلیون بی تی یو در ۶ اوت تا ۸۸۶۸/۸ دلار در ۱۰ اوت افزایش یافت.
مصرف گاز طبیعی آمریکا در هفته منتهی به ۸ اوت نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۷۱/۰ درصد افزایش یافته که در این میان مصرف بخش نیروگاهی و صنعت به ترتیب با ۹۸/۰ و ۴۸/۱ درصد افزایش مواجه بوده است، در حالی که مصرف بخش خانگی و تجاری به میزان ۵۳/۱ درصد کاهش یافته است. میزان کل تقاضای گاز طبیعی در مقایسه با هفته منتهی به اول اوت در حدود ۷۵/۰ درصد افزایش نشان می‌دهد. طی دوره مذکور، میزان واردات گاز طبیعی آمریکا از طریق خط لوله از کانادا و واردات LNG به ترتیب به میزان ۲۷/۱ و ۵۴/۶ درصد افزایش یافته است. واردات گاز طبیعی از کانادا و واردات LNG در مقایسه با میزان مشابه سال قبل به ترتیب در حدود ۱۶/۱ درصد و ۳۵/۴۲ درصد کاهش نشان می‌دهد. تولید بازاری گاز طبیعی آمریکا طی دوره مذکور در حدود ۴۴/۰ درصد کاهش داشته که در مقایسه با میزان مشابه سال قبل معادل ۲۱/۲ درصد بیشتر است.
گاز در بازارهای جهانی
قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار هنری هاب از یک روند کاهشی همراه با نوسان برخوردار بوده و ابتدا از ۱۶/۳ دلار در هر میلیون بی تی یو در ۲ اوت، با ۲۶ سنت کاهش (۲۲/۸ درصد) تا کمتر از ۹۰/۲ دلار در ۶ اوت کاهش یافت، ولی مجددا تا سطح ۹۶/۲ دلار در تاریخ ۸ اوت بالا رفت. همچنین قیمت تک‌محموله گازطبیعی در بازار نیویورک از یک روند کاهشی همراه با نوسان برخوردار بود و ابتدا از ۴۹/۳ دلار در ۲ اوت، با ۳۹ سنت کاهش (۱۷/۱۱ درصد) تا کمتر از ۱۰/۳ دلار در هر میلیون بی تی یو در ۳ اوت کاهش یافت، ولی مجددا تا سطح ۱۸/۳ دلار در ۸ اوت افزایش یافت. قیمت در بازار شیکاگو نیز از یک روند کاهشی همراه با نوسان برخوردار بوده و از حدود ۲۲/۳ دلار در ۲ اوت تا کمتر از ۹۹/۲ دلار در هر میلیون بی تی یو در ۸ اوت کاهش یافت.
بر اساس برآوردهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا میزان ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا طی هفته منتهی به ۳ اوت در حدود ۳۲۴۱ میلیارد فوت مکعب بود که نسبت به هفته قبل از آن بیش از ۲۴ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته است. این ذخایر به میزان ۴۶۵ میلیارد فوت مکعب بیشتر از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۳ اوت ۲۰۱۱ بوده و به میزان ۳۸۶ میلیارد فوت‌مکعب (۵/۱۳ درصد) بیشتر از متوسط ۵ سال گذشته (۲۰۱۱- ۲۰۰۷) است. میزان متوسط ذخایر زیر زمینی گاز طبیعی آمریکا طی ۵ سال گذشته در حدود ۲۸۵۵ میلیارد فوت مکعب بوده است. ذخایر در منطقه تولیدی (آلاباما، آرکانزاس، کانزاس، لوئیزیانا و غیره) به میزان ۱۷۱ میلیارد فوت مکعب بالاتر از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه یعنی ۹۳۷ میلیارد فوت مکعب بوده و نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۵ میلیارد فوت مکعب کاهش یافته و در سطح ۱۱۰۸ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته است. سطح ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی منطقه تولید به میزان ۱۴۱ میلیارد فوت مکعب (۶/۱۴ درصد) از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۳ اوت ۲۰۱۱ بیشتر است. سطح ذخایر زیرزمینی گاز طبیعی منطقه غرب آمریکا طی هفته منتهی به ۳ اوت نسبت به هفته قبل از آن به میزان یک میلیارد فوت مکعب کاهش یافته و در سطح ۴۹۸ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته است که معادل ۸۱ میلیارد فوت مکعب بالاتر از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه می‌باشد. به طور کلی سطح ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا که معادل ۳۲۴۱ میلیارد فوت‌مکعب می‌باشد، در سطحی بالاتر از محدوده تاریخی ۵ سال گذشته قرار دارد.
*کارشناسان مرکز مطالعات بین‌المللی انرژی
www.iies.co.ir