غلامعلی رحیمی*
بهای نفت خام در بازار آمریکا (بورس نیویورک) طی هفته گذشته (۶ الی ۱۳ ژوئیه) از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بود و از حدود ۴۵/۸۴ دلار تا بیش از ۱/۸۷ دلار در هر بشکه افزایش یافت.

در هفته گذشته، عمده ترین عوامل تقویت‌کننده قیمت نفت خام در بازارهای جهانی عبارتند از:
• افزایش پیش بینی آژانس بین‌المللی انرژی از تقاضای جهانی نفت خام در سال ۲۰۱۳ (به پیش‌بینی این سازمان تقاضای جهانی نفت خام در سال آینده در حدود یک میلیون بشکه در روز افزایش خواهد یافت)
• انتظار ارائه مشوق‌های مالی از سوی بانک مرکزی آمریکا
• کاهش سطح ذخیره‌سازی‌های نفت خام آمریکا معادل ۷/۴ میلیون بشکه در هفته منتهی به ۶ ژوئیه
• افزایش نگرانی‌ها در بازار با اجرایی شدن تحریم عرضه نفت ایران توسط غرب از ابتدای ژوئیه
• پیش‌بینی موسسه انگلیسی Oil & Gas مبنی بر تداوم روند کاهشی تولید نفت و گاز انگلستان در سال ۲۰۱۲ به دلیل بروز مشکلاتی نظیر رشد هزینه‌ها و افت فعالیت‌های اکتشافی
• کاهش 2/1 درصدی مجموع ذخیره‌سازی‌های نفت خام و فرآورده‌های نفتی اروپا در ماه ژوئن نسبت به ماه مه
(به دنبال تقاضای ضعیف، تعطیلی پالایشگاه‌ها و افزایش هزینه‌های ذخیره‌سازی)، بر اساس آمارهای موسسه یورو
اویل استاک
• کاهش ۱۰۶ هزار بشکه‌ای تولید روزانه نفت خام ۱۲ عضو اوپک در ماه ژوئن ۲۰۱۲ و رسیدن آن به سطح ۳۶۳/۳۱ میلیون بشکه در روز، بر اساس تازه‌ترین برآورد ماهانه اوپک
• کاهش 2/1 درصدی تولید نفت خام اعضای سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) در ماه ژوئن نسبت به ماه مه در پی افت تولید نفت خام عربستان‌سعودی و آنگولا، بر اساس تازه‌ترین گزارش چشم‌انداز کوتاه‌مدت ماهانه اداره اطلاعات انرژی آمریکا
• کاهش ۳۰ هزار بشکه‌ای تولید روزانه کل اعضای اوپک در ژوئن نسبت به ماه مه، براساس تازه‌‌ترین نظرسنجی پلاتس
• تعلیق صادرات نفت خام عراق از بندر بصره در اواسط هفته گذشته، به دلیل شرایط نامساعد جوی
• تاخیر در صادرات نفت خام کرکوک عراق به دلیل مشکلات مربوط به پمپاژ و تعمیرات پیش‌بینی نشده (عمده نفت خام صادراتی کرکوک در ماه ژوئن به بازار اروپا ارسال شده است)
• ادامه کشمکش‌های نفتی دولت مرکزی و منطقه کردستان عراق
• افزایش ارزش شاخص‌های بورس در بازارهای جهانی در دوره ۱۲ تا ۱۳ ژوئیه
• کاهش ارزش دلار در مقابل یورو طی دوره 12 تا 13 ژوئیه
• ناآرامی‌های سیاسی در منطقه خاورمیانه و نگرانی معامله‌گران از بروز اختلال در مبادی استراتژیک حمل‌ونقل نفت خام
• نگرانی‌های مربوط به اختلال در عرضه نفت خام در منطقه خاورمیانه و آفریقا.
بر اساس آمار دبیرخانه سازمان کشورهای صادرکننده نفت، قیمت سبد نفتی اوپک در دوره ۶ الی ۱۲ ژوئیه، از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بوده و از حدود ۹۷ دلار در هر بشکه تا بیش از ۴۱/۹۷ دلار در هر بشکه افزایش یافت. میانگین هفتگی بهای سبد نفتی اوپک در هفته منتهی به ۱۲ ژوئیه ۲۰۱۲، با ۲۱ سنت افزایش نسبت به هفته پیش از آن به هر بشکه ۹۶ دلار و ۹۰ سنت رسیده است. میانگین هفتگی بهای سبد نفتی اوپک در هفته منتهی به ۶ ژوئن ۲۰۱۲ معادل ۹۶ دلار و ۶۹ سنت بود. همچنین میانگین ماهانه بهای سبد نفتی اوپک طی ماه ژوئیه (تا ۱۲ ژوئیه)، با ۲ دلار و ۸۰ سنت افزایش نسبت به میانگین ماه ژوئن، به هر بشکه ۹۶ دلار و ۷۸ سنت رسیده است. میانگین بهای سبد نفتی اوپک در ماه ژوئن معادل ۹۳ دلار و ۹۸ سنت در هر بشکه بود.
بر اساس آمارهای امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران، میانگین وزنی قیمت تقریبی نفت خام سبک ایران به مقصدهای مختلف در دوره اول الی 11 ژوئیه 2012 در حدود 77/97 دلار در هر بشکه بوده است، در حالی که میانگین وزنی قیمت تقریبی نفت خام سنگین ایران در دوره مذکور در حدود 85/95 دلار برآورد شده است. همچنین در دوره مذکور، متوسط قیمت هر بشکه نفت خام سبک ایران به بازار آفریقای جنوبی 96 دلار و 17 سنت و هر بشکه نفت خام سنگین ایران به این بازار 94 دلار و 77 سنت گزارش شده است. در دوره مذکور، هر بشکه نفت خام سبک ایران به طور متوسط در بازار آسیا 98 دلار و 10 سنت، شمال غربی اروپا 96 دلار و 75 سنت و در بازار مدیترانه 94 دلار و 57 سنت معامله شده است. هر بشکه نفت خام سنگین ایران نیز به طور متوسط در بازار آسیا 96 دلار و 52 سنت، شمال غربی اروپا 95 دلار و 37 سنت و در بازار مدیترانه 93 دلار و 57 سنت به فروش رسیده است. طی دوره مذکور، پایین ترین قیمت مربوط به بازار مدیترانه و بالاترین قیمت نیز مربوط به بازار آسیا بوده است.
* کارشناس ارشد موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی