قیمت مس: حبابی یا رو به رشد؟

علیرضا اسدی کرم *

در هر کجا که صفحات اقتصادی یا اخبار را می‌بینیم این طور حس می‌شود که مس با کمبود عرضه روبه‌رو است و تقاضا نه تنها از بازارهای رو به رشد، بلکه کم کم از سوی بازارهای توسعه یافته نیز هم وجود دارد. اعتقاد عمومی بر این است که تقاضا از عرضه پیشی می‌گیرد، چون معدنکاران پس از بحران سالهای ۲۰۰۸ و ۲۰۰۹ در برگرداندن ظرفیت به قبل، کند عمل کرده‌اند.

این موضوع تا چه حد صحت دارد؟ حتی اگر درست باشد،‌ آیا می‌توانیم این طور تصور کنیم که مس در روند رشدی(گاوی) قابل تحمل پیشروی می‌کند؟ در این هفته طی گزارشی در رویترز به نقل ازCatherine Virga; کاترینا ویرگا،‌ تحلیلگر ارشد فلزات پایه گفته شده است که معادن به تلاش جهت برگشت اصلاحات به بخش عرضه ادامه می‌دهند. با اشاره به مشکلات عملیاتی که معادن با آن روبه‌رو هستند، نزول عیار سنگ آهن، مشکلات اشتغال و کسری‌های به‌وجود آمده در سال ۲۰۰۹، گروه ICSG اظهار داشت که تولید احتمالا به ۲/۱۶ میلیون تن در سال ۲۰۱۰ محدود می‌شود. با نگاه به سال ۲۰۱۱، انتظار می‌رود که افزایش فعالیت اقتصادی، تقاضای مصرف‌کننده را برای فلزات بسیار بیشتر از تولید آن افزایش دهد و بازار جهانی را دچار کمبود ۴۰۰،۰۰۰ تنی کند. پروژه‌های جدید معدنی در سال ۲۰۱۱ کم هستند.

معدن Collahuasi شیلی، سومین معدن بزرگ در جهان، نمونه ای است از اینکه چگونه معدنکاران در مورد قیمت‌های جهانی مس هماهنگ عمل می‌کنند. معدن Collahuasi طی ماه جاری در اعتصاب بود و اگرچه تولید تا حدودی توسط کارگران موقت ادامه داشت، اما این یک راه‌حل پایدار و طولانی مدت محسوب نمی‌شود.

قیمت‌های بالا این امر را تشدید خواهد کرد، دگرگونی رو به افزایش در قیمت‌های مس با وضعیت اشتغال و کمبودی که سرمایه‌گذاران با آن مواجهند، ‌وضعیت را بدتر می‌کنند.

خرید کاتد چین مسکوت مانده است. قیمت‌های بالای اخیر، خریداران را در اندک زمان دلسرد نموده است. آربیتراژ بین لندن و بورس شانگهای کاهش یافته است، اما اگر خریداران چینی از افزایش معاملات LME وحشت‌زده شوند، احتمال واردات فلز مس توسط آنها بیشتر می‌شود.

از جنبه تقاضا، ژانگ فنکوی Zhang Fengkui، مدیر بخش فلزات غیرآهنی در وزارت صنایع و IT در گزارش اخیر رویترز اظهار کرده است که براساس روندهای پیشرفت در دوازدهمین برنامه پنج‌ساله ( ۲۰۱۵-۲۰۱۱)،‌ مصرف مس خیلی زیاد خواهد شد و تا سال ۲۰۱۵ مصرف واقعی مس در چین ممکن است به ۵/۸ میلیون تن برسد.

با مشاهده تقاضای کند، اما در حال بهبود در غرب و احتمال تقاضای زیاد و پایدار از سوی بازارهای در حال توسعه، آیا قیمت‌های بالاتر از ۹۰۰۰ دلار/تن،‌ منعکس‌کننده محدودیت‌هایی است که احتمالا یک یا دو سال آینده تجربه می‌کنیم؟

قیمت مس از جولای تا کنون به قیمت‌های بالا،‌ قیمت‌های قبل از ترکیدن حباب در سال ۲۰۰۸ رسیده است. در آن زمان دلار قوی بود، اما در حال حاضر دلار ضعیف‌تر شده و قیمت مس به دلار ۱۰ درصد زیر پیک (حد بالا) ‌قیمتی است که یورو در سال ۲۰۰۶ دیده بود. (یعنی اگر بخواهیم قیمت مس را با دلار ضعیف فعلی در مقابل یورو قیمت گذاری کنیم مس از زمان قبلی خودش ارزان‌تر است)‌.

استاندارد بانک در گزارش اخیر خود اظهار می‌کند که در حال حاضر بازار فیزیکی مس از یک تقاضای راکد و پرمیم‌های پایین‌تر از قیمت‌های تابستان حکایت دارد.

بانک حدس می‌زند که محدودیت‌های اخیر که از سوی Beijing صورت گرفته است (ایجاد محدودیت برای شرکت‌های فعال در برخی مناطق چین، جهت افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه‌های انرژی) می‌تواند تقاضا را محدود کند و به افزایش موجودی انبار شانگهای منجر شود که این نشان می‌دهد که بازار فیزیکی مس به خوبی تامین می‌گردد. همچنین بانک اظهار می‌دارد که بعد از اقدام فدرال رزرو در جهت تزریق نقدینگی به بازار،‌ سرمایه‌گذاران و جریان نقدینگی به سمت بازار کالا و مس حرکت کند و باعث بالا ماندن و افزایش قیمت مس می‌گردد. دلار ممکن است قوی شود و به قیمت‌های قبلی خود باز گردد لذا به یورو و ارز سایر کشورها قیمت مس از قیمت‌های فعلی متفاوت خواهد بود. Brook Hunt بروک‌هانت اظهار داشته است که قیمت مس می‌تواند روی امواج سفته بازانه تا قیمت ۱۲۰۰۰ دلار نیز قبل از ریزش بالا رود. Hunt اعتقاد دارد که برنامه فدرال رزرو همانند یک غول عظیم می‌تواند باعث ایجاد حباب در قیمت کالاها شود و قیمت مس طی دوره ۲۰۱۱ الی ۲۰۱۳ شاید تا ۲۰۱۶ به ۱۵۰۰۰ دلار در تن برسد. ما از نظر حباب قیمتی مس مخالفتی نداریم،‌ قیمت مس از سوی سرمایه‌گذاران بسیار بیشتر از تقاضای مصرف‌کننده بالا رفته است اما اگر مس حقیقتا ۱۵۰۰ دلار/تن نزول داشته باشد، بسیاری از معادن جهان تعطیل خواهند شد. هزینه تولید مس به‌طور متوسط در حدود ۳۵۰۰ تا ۴۵۰۰ دلار/تن برآورد می‌شود.

درحال حاضر با وجود محدودیت‌هایی که در عرضه وجود دارد،‌ کاهش محسوس تقاضای مس از سوی مصرف‌کنندگان و تقاضای بالای سرمایه‌گذاران برای خرید مس به‌منظور هجینگ (پوشش ریسک) در مقابل تورم، به این معنی است که مس به افزایش قیمت خود ادامه خواهد داد. باید منتظر شد و دید.

بنابراین بیشتر به نظر می‌رسد که همه چیز بستگی به قدرت تقاضا دارد تا طرف عرضه.

*سرمایه‌گذاری آتیه اندیشان مس