نرخ گاز طبیعی کاهش یافت

غلامعلی رحیمی - مهدیه علوی*
قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بورس آمریکا (آتی‌های ماه اول برای تحویل در نوامبر ۲۰۱۰) طی دوره ۱۸ اکتبر الی ۲۲ اکتبر ۲۰۱۰، از یک روند کاهشی ملایم همراه با نوسان برخوردار بود.

براین اساس، قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بازار بورس نایمکس، ابتدا از حدود ۴۳۱/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۸ اکتبر ۲۰۱۰ تا بیش از ۵۳۹/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۲۰ اکتبر ۲۰۱۰ افزایش یافت، ولی مجددا تا سطح ۳۳۲/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۲۲ اکتبر کاهش یافت. قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بورس لندن(ICE) برای تحویل در ماه نوامبر ۲۰۱۰ نیز از یک روند کاهشی ملایم برخوردار بوده و از حدود ۵۵۳۳/۷ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۸ اکتبر تا کمتر از ۴۰۰۹/۷ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۲۲ اکتبر ۲۰۱۰ کاهش یافت.
قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار هنری‌هاب از یک روند کاهشی همراه با نوسان برخوردار بوده و ابتدا با ۲۲ سنت (۱۴/۶ درصد) کاهش، از حدود ۵۸/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۴ اکتبر ۲۰۱۰ تا کمتر از ۳۶/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۹ اکتبر کاهش یافت، ولی مجددا با ۱۰ سنت (۹۸/۲ درصد) افزایش، تا سطح ۴۶/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۲۰ اکتبر افزایش یافت. این سطح قیمتی به میزان ۲/۴۳ درصد از قیمت ۰۹/۶ دلار در هر میلیون بی.تی.یو قیمت هنری‌ هاب در اوایل سال ۲۰۱۰، پایین تر است.
قیمت تک محموله گازطبیعی در نیویورک نیز از یک روند کاهشی همراه با نوسان برخوردار بوده و ابتدا از حدود ۹۳/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۴ اکتبر ۲۰۱۰ تا کمتر از ۶۵/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۹ اکتبر کاهش یافت، ولی مجددا تا سطح ۷۷/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۲۰ اکتبر افزایش یافت. همچنین قیمت تک‌محموله گازطبیعی در بازار شیکاگو از یک روند کاهشی همراه با نوسان برخوردار بوده و ابتدا از حدود ۶۶/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۴ اکتبر ۲۰۱۰ تا کمتر از ۴۷/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۸ اکتبر کاهش یافت، ولی مجددا تا سطح ۶۲/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۲۰ اکتبر افزایش یافت. قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار اروپا (لندن- ICE) نیز با ۲ سنت کاهش طی دوره ۱۲ اکتبر الی ۱۹ اکتبر ۲۰۱۰، از حدود ۴۲/۷ دلار در هر میلیون بی.تی.یو تا کمتر از ۴۰/۷ دلار در هر میلیون بی.تی.یو طی دوره مذکور کاهش یافته است.
بررسی و تحلیل بازار فرآورده‌های نفتی:
قیمت‌های بنزین سوپر بدون سرب و سوخت حرارتی در بورس آمریکا (آتی‌های ماه اول)، طی هفته منتهی به ۲۲ اکتبر ۲۰۱۰ از یک روند کاهشی همراه با نوسان برخوردار بودند. قیمت بنزین سوپر بدون سرب در بورس نیویورک، در ابتدا در پی افزایش تردیدها درباره ارائه راهکارهایی جدید و اتخاذ راهبردهای جدی‌تر از سوی بانک مرکزی آمریکا برای کمک به بازسازی اقتصاد این کشور، افزایش ناگهانی نرخ بهره از سوی دولت چین، انتشار آمار مربوط به کاهش رشد اقتصادی چین در ۳ ماه سوم سال ۲۰۱۰، کاهش ارزش شاخص سهام در بازارهای جهانی، افزایش ارزش دلار در مقابل یورو و همچنین به تبعیت از کاهش قیمت‌های نفت خام، از حدود ۱۵۱۵/۲ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۱۸ اکتبر ۲۰۱۰ تا کمتر از ۰۴۸۳/۲ دلار به ازای هر گالن در روز ۱۹ اکتبر ۲۰۱۰ کاهش یافت، ولی مجددا به دلیل انتشار آمار مطلوب حوزه مسکن و همچنین جویندگان جدید کار آمریکا در هفته گذشته، نگرانی از احتمال تاثیر توفان حاره‌ای ریچرد بر مناطق نفت‌خیز مکزیک و تاسیسات نفتی آمریکا، ادامه اعتصاب در پایانه نفتی فو-لاورا در جنوب فرانسه، انتشار آمار مثبت اقتصادی در آلمان، افزایش ارزش شاخص سهام در بازارهای جهانی، کاهش ارزش دلار در مقابل یورو، افزایش تقاضای بنزین آمریکا معادل ۷۹ هزار بشکه در روز در هفته منتهی به ۱۵ اکتبر ۲۰۱۰ و همچنین به تبعیت از افزایش قیمت‌های نفت خام، قیمت بنزین سوپر بدون سرب تا سطح ۰۶۳۸/۲ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۲۲ اکتبر ۲۰۱۰ افزایش یافت. طی هفته گذشته، انتشار آمار مربوط به افزایش سطح ذخیره‌سازی‌های بنزین آمریکا معادل ۲/۱ میلیون بشکه در هفته منتهی به ۱۵ اکتبر ۲۰۱۰ نیز از عوامل تضعیف کننده قیمت بنزین در بازار آمریکا به شمار می‌رود.
به گزارش شانا، اعتصاب در پایانه نفتی فو-لاورا و پالایشگاه‌های فرانسه، از یک سو سبب شده است تولید فرآورده‌های نفتی برای پالایشگران اروپایی، بیشترین سود را در دو سال اخیر داشته باشد و از سوی دیگر برای کشورهای آفریقایی صادرکننده نفت چندان خوشایند نبوده و کاهش تقاضای منطقه‌ای نفت خام به دلیل تعطیلی پالایشگاه‌های فرانسه، نیجریه را وادار کرده است نفت خام سبک خود را ارزان تر بفروشد. سود پالایش هر بشکه نفت خام و تبدیل آن به گازوئیل یا بنزین برای پالایشگران اروپایی، ۸۸/۴ دلار بوده که از سال ۲۰۰۸ میلادی تاکنون، بالاترین میزان سود به شمار می‌رود و نسبت به میانگین سود ۵۹/۲ دلار در سال ۲۰۱۰، جهش قابل توجهی داشته است. در نتیجه این اعتصابات، ۹ پالایشگاه از ۱۱ پالایشگاه کشور فرانسه تولید خود را متوقف کرده‌اند و دو پالایشگاه دیگر هم تولید خود را کاهش داده‌اند. در حالی که ۵ پالایشگاه شرکت فرانسوی توتال تعطیل شده و دو پالایشگاه شرکت هلندی پتروپلاس تحت تاثیر اعتصاب‌ها قرار گرفته‌اند، رقیبان این شرکت‌ها از جمله شرکت فنلاندی نست اویل، از این وضعیت سود می‌برند. قیمت سوخت حرارتی در بورس نایمکس نیز با توجه به عوامل کاهشی و افزایشی مذکور و همچنین کاهش سطح ذخیره‌سازی‌های فرآورده‌های میان تقطیر آمریکا معادل ۲/۲ میلیون بشکه و افزایش تقاضای فرآورده‌های میان تقطیر آمریکا معادل ۲۵۰ هزار بشکه در روز در هفته منتهی به ۱۵ اکتبر ۲۰۱۰ و نیز به تبعیت از بازار نفت خام، از یک روند کاهشی همراه با نوسان برخوردار بوده و ابتدا از حدود ۲۷۶۱/۲ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۱۸ اکتبر ۲۰۱۰ تا کمتر از ۱۸۹۳/۲ دلار به ازای هر گالن در روز ۱۹ اکتبر ۲۰۱۰ کاهش یافت، ولی مجددا تا سطح ۲۵۱۶/۲ دلار به ازای هر گالن در روز ۲۲ اکتبر افزایش یافت. قیمت آتی‌های گازوئیل اروپا طی دوره مذکور، به‌رغم ادامه اعتصاب در پایانه نفتی فو-لاورای فرانسه و نیز انتشار آمار مثبت اقتصادی در آلمان، به دلیل افزایش دوباره نگرانی‌ها درباره پایداری وضعیت اقتصاد اروپا و تداوم بحران اقتصادی و همچنین اعتصابات و تظاهرات علیه سیاست‌های دولت در کشورهای فرانسه و انگلیس، از یک روند کاهشی برخوردار بوده و از حدود ۳۲۳۲/۲ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۱۸ اکتبر ۲۰۱۰ تا کمتر از ۲۷۳۷/۲ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۲۲ اکتبر کاهش یافت. طی هفته مذکور، افزایش سطح ذخیره‌سازی‌های بنزین آمریکا ( معادل ۲/۱ میلیون بشکه) و سوخت جت (معادل ۴۰۰ هزار بشکه) در هفته منتهی به ۱۵ اکتبر ۲۰۱۰، از عوامل تضعیف کننده قیمت‌های فرآورده‌های نفتی و از سوی دیگر، کاهش سطح ذخیره‌سازی‌های فرآورده‌های میان تقطیر آمریکا (معادل ۲/۲ میلیون بشکه)، نفت کوره پسماند (معادل ۲۰۰ هزار بشکه) و افزایش تقاضای بنزین و فرآورده‌های میان تقطیرآمریکا به ترتیب معادل ۷۹ و ۲۵۰ هزار بشکه در روز در هفته منتهی به ۱۵ اکتبر ۲۰۱۰، از عوامل تقویت‌کننده قیمت‌های فرآورده‌های نفتی به شمار می‌روند.
*کارشناسان بازار انرژی

منبع: سایت موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی (www.iies.org)