تداوم روند نوسانی در بازار نفت!

غلامعلی رحیمی- مهرزاد زمانی*
بهای نفت خام در بازارهای جهانی، طی هفته گذشته (۳ سپتامبر الی ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۰) از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بود.

قیمت نفت خام WTI در بازار بورس نایمکس (آتی‌های ماه اول)، در ابتدا در پی تجدید نگرانی‌ها از وضعیت بانک‌های اروپایی و اقتصاد منطقه یورو، کاهش مقطعی تقاضای نفت خام در آمریکا به دلیل تعطیلی موقت پالایشگاه‌ها و پایان فصل مسافرت در این کشور، کند شدن رشد بخش خدمات در آمریکا و همچنین افزایش ارزش دلار در مقابل یورو، از حدود ۶/۷۴ دلار در هر بشکه در تاریخ ۳ سپتامبر ۲۰۱۰ تا کمتر از ۰۹/۷۴ دلار در هر بشکه در تاریخ ۷ سپتامبر کاهش یافت؛ ولی مجددا به دنبال حادثه انفجار در پالایشگاه شرکت پیمکس مکزیک و احتمال افزایش واردات سوخت این کشور، انتشار اخبار مثبت اقتصادی و کاهش میزان بیکاری در آمریکا طی هفته گذشته، افزایش ارزش شاخص‌های بورس در بازارهای جهانی و همچنین کاهش قابل‌توجه سطح ذخیره‌سازی‌های نفت خام آمریکا معادل ۹/۱ میلیون بشکه در هفته منتهی به ۳ سپتامبر ۲۰۱۰، قیمت نفت خام WTI تا سطح ۴۵/۷۶ دلار در هر بشکه در تاریخ ۱۰ سپتامبر۲۰۱۰ افزایش یافت. معامله‌گران نفتی معمولا برای تشخیص میزان حساسیت مصرف‌کنندگان، بازارهای سهام را مورد توجه قرار می‌دهند. در واقع شاخص بازار سهام نشانه‌ای از میزان اعتماد مصرف‌کنندگان بوده و توجه سرمایه‌گذاران نفتی به این مساله، سبب شده است تا بازار نفت خام و سهام هم جهت باشند.
انفجار در پالایشگاه شرکت پیمکس مکزیک موجب بالا رفتن واردات سوخت توسط این کشور از آمریکا خواهد شد و پیش‌بینی می‌شود این کشور که در حال حاضر حدود ۴۰ درصد مصرف داخلی بنزین خود را از آمریکا وارد می‌نماید، ملزم به واردات بیشتر سوخت گردد. انفجار این واحد پالایشی با ظرفیت ۲۷۵ هزار بشکه در روز، قیمت سوخت را در بازار آمریکا افزایش داده است. اگرچه این حادثه موجودی فرآورده‌های نفتی آمریکا را به میزان قابل‌توجهی کاهش خواهد داد؛ اما از طرف دیگر بر تقاضای نفت خام نیز تاثیر خواهد گذاشت.

در حال حاضر شرایط کونتانگو در بازارهای جهانی نفت خام در حال گسترش می‌باشد و بالا بودن سطح ذخیره‌سازی‌های نفت خام آمریکا به میزان ۴/۲۲ میلیون بشکه نسبت به مدت مشابه سال قبل در تاریخ ۴ سپتامبر ۲۰۰۹، موید چنین روندی منطقی می‌باشد. شرایط کونتانگو به شرایطی اطلاق می‌شود که نفت خام در قراردادهای ماه‌های دورتر نسبت به قراردادهای ماه‌های نزدیک‌تر در سطوح بالاتری معامله شود. تحلیل‌گران معتقدند تا پیش از بروز نشانه‌های قطعی از بازسازی اقتصادی، قیمت نفت خام در محدوده ۸۰- ۷۰ دلار در هر بشکه، نوسان خواهد نمود.
به دنبال تجدید نگرانی‌ها از وضعیت بانک‌های اروپایی و اقتصاد منطقه یورو، ارزش یورو در مقابل دلار طی هفته گذشته با کاهش همراه بود.

بر اساس آمار دبیرخانه سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک)، قیمت سبد نفتی اوپک طی دوره ۶ سپتامبر الی ۸ سپتامبر ۲۰۱۰، ابتدا از حدود ۴۶/۷۳ دلار در هر بشکه تا کمتر از ۰۳/۷۳ دلار در هر بشکه در تاریخ ۷ سپتامبر کاهش یافت؛ ولی مجددا تا سطح ۰۴/۷۴ دلار در هر بشکه در تاریخ ۸ سپتامبر افزایش یافت. میانگین هفتگی بهای سبد نفتی اوپک در هفته منتهی به ۸ سپتامبر ۲۰۱۰ با ۷۴ سنت افزایش نسبت به هفته پیش از آن به هر بشکه ۷۳ دلار و ۵۱ سنت رسیده است. میانگین هفتگی بهای سبد نفتی اوپک در هفته منتهی به ۳ سپتامبر ۲۰۱۰ معادل ۷۲ دلار و ۷۷ سنت بود. همچنین میانگین ماهانه بهای سبد نفتی اوپک طی ماه سپتامبر ( تا ۸ سپتامبر)، با ۹۹ سنت کاهش نسبت به میانگین ماه آگوست ۲۰۱۰ به هر بشکه ۷۳ دلار و ۱۶ سنت رسیده است. میانگین بهای سبد نفتی اوپک در ماه آگوست ۲۰۱۰ معادل ۷۴ دلار و ۱۵ سنت در هر بشکه بود. سبد نفت خام اوپک در بردارنده ۱۲ نوع نفت خام اعضای این سازمان شامل مخلوط الجزایر، گریسول آنگولا، اورینته اکوادور، سنگین ایران، سبک بصره، صادراتی کویت، اس ‌سیدر لیبی، سبک «بونی» نیجریه، مارین قطر، سبک عربی عربستان سعودی، موربان امارات و بی.سی.اف ۱۷ ونزوئلا است.

قیمت نفت خام برنت دریای شمال در بازار بورس لندن(ICE) برای تحویل در ماه اکتبر ۲۰۱۰، به میزان یک دلار و ۲۹ سنت افزایش یافته و از حدود ۸۷/۷۶ دلار در هر بشکه در تاریخ ۶ سپتامبر ۲۰۱۰ تا بیش از ۱۶/۷۸ دلار در هر بشکه در تاریخ ۱۰ سپتامبر رسید. سطح بالای ذخیره‌سازی نفت خام در آمریکا و انجام تعمیرات در میادین دریای شمال موجب گردیده است که قیمت نفت خام برنت با افزایش روبه‌رو شود و حق مرغوبیت ۷۱/۱ دلار در هر بشکه نسبت به نفت خام WTI داشته باشد.
بر اساس آمار اداره اطلاعات انرژی آمریکا میزان ذخایر نفت خام این کشور در هفته منتهی به ۳ سپتامبر ۲۰۱۰ معادل ۹/۳۵۹ میلیون بشکه بوده است که در مقایسه با هفته قبل (۲۷ آگوست ۲۰۱۰) به میزان ۹/۱ میلیون بشکه کاهش یافته است و معادل ۴/۲۲ میلیون بشکه از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۴ سپتامبر ۲۰۰۹ بیشتر است. میزان این ذخایر بر حسب روز نیز نسبت به هفته قبل معادل ۱/۰ روز کاهش یافته و در سطح ۲۴ روز قرار گرفته است که معادل ۱/۱ روز بیشتر از میزان مشابه سال قبل می‌باشد. طی دوره مذکور، سطح خوراک پالایشی آمریکا به میزان ۹۰ هزار بشکه در روز افزایش یافته و در سطح ۹۱۲/۱۴ میلیون بشکه در روز قرار گرفته است که به میزان ۱۹۳ هزار بشکه در روز کمتر از میزان مشابه سال قبل می‌باشد.
میزان تولید نفت خام آمریکا طی دوره ۲۷ آگوست ۲۰۱۰ الی ۳ سپتامبر ۲۰۱۰ به میزان یک هزار بشکه در روز افزایش یافته و در سطح ۶۰۳/۵ میلیون بشکه در روز قرار گرفته است و معادل ۳۳۷ هزار بشکه در روز بیشتر از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۴ سپتامبر ۲۰۰۹ می‌باشد. در همین زمان میزان واردات نفت خام آمریکا از ۶۷۹/۹ میلیون بشکه در روز به ۸۸۵/۸ میلیون بشکه در روز (معادل ۷۹۴ هزار بشکه در روز) کاهش یافته است که به میزان ۲۱۰ هزار بشکه در روز کمتر از میزان مشابه سال قبل می‌باشد.
پیش‌بینی قیمت:
در هفته گذشته قیمت نفت خام WTI در دامنه نوسانی ۷۳ تا ۷۷ دلار نوسان داشت. با اینکه شرایط اقتصادی جهان هنوز مناسب نیست؛ ولی با توجه به اینکه زمانی که قیمت نفت به کف دامنه نوسانی نزدیک می‌شود با انتشار آمار نسبتا خوب روند افزایشی به خود می‌گیرد. در هفته گذشته انتشار آمار متقاضیان کار در آمریکا که بهتر از پیش‌بینی بود یکی از دلایل برگشت روند افزایشی قیمت نفت به شمار رفت؛ همچنین کاهش ذخیره‌سازی‌های نفت خام آمریکا نیز یکی دیگر از دلایل آن می‌تواند شمرده شود. شرایط اقتصادی جهان همچنان با ریسک روبه‌رو است. در اروپا بخش بانکی و مالی با نااطمینانی مواجه است که موجب کاهش ارزش یورو شد. اعتماد به اقتصاد در آمریکا کمی افزایش یافت که موجب رشد شاخص‌های بورس و به دنبال آن افزایش قیمت نفت شد. ذخیره‌سازی‌های نفت خام آمریکا همچنان در سطح نسبی بالایی قرار دارد و کاهش هفته گذشته آن که در این فصل طبیعی است، آنقدر قابل‌توجه نبود که بتواند افزایش‌های قبلی را جبران کند. ذخیره‌سازی‌های بنزین نیز در سطح بسیار مطلوبی قرار دارد؛ بنابراین از بعد بنیادهای بازار نفت فشار افزایشی قابل‌توجهی دیده نمی‌شود. در هفته جاری ۵/۷۶ دلار اولین سطح مقاومتی است که چنانچه قیمت بالاتر از آن رود، در سطح ۷۸ دلار با مقاومت زیادی روبه‌رو است. در مسیر کاهشی ابتدا سطح ۷۵ و سپس ۵/۷۳ دلار مانع کاهش بیشتر قیمت خواهد شد.
*کارشناسان ارشد اقتصاد انرژی
منبع: سایت موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی
(www.iies.org)