روند رو به رشد قیمت گاز و فرآورده‌های نفتی

غلامعلی رحیمی - مهدیه علوی*
قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بورس آمریکا (آتی‌های ماه اول برای تحویل در اوت ۲۰۱۰) طی دوره ۱۲ ژوئیه الی ۱۶ ژوئیه ۲۰۱۰، از یک روند افزایشی ملایم برخوردار بود.

بر این اساس قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بورس نایمکس از حدود ۳۸۸/۴ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۲ ژوئیه ۲۰۱۰ تا بیش از ۵۱۹/۴ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۶ ژوئیه افزایش یافت. از سوی دیگر، قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بازار بورس لندن(ICE) برای تحویل در ماه اوت ۲۰۱۰، از یک روند کاهشی برخوردار بوده و از حدود ۵۰۵۲/۸ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۲ ژوئیه به کمتر از ۸۷۷۶/۷ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۶ ژوئیه کاهش یافت.
قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار هنری‌هاب از یک روند کاهشی برخوردار بوده و با ۳۷ سنت کاهش (۷۷/۷ درصد)، از حدود ۷۶/۴ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۷ ژوئیه به کمتر از ۳۹/۴ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۴ ژوئیه کاهش یافت. این سطح قیمتی به میزان ۹۱/۲۷ درصد از قیمت ۰۹/۶ دلار در هر
میلیون بی.تی.یو قیمت هنری‌هاب در اوایل سال ۲۰۱۰ پایین‌تر است. قیمت‌های تک محموله گاز طبیعی در بازارهای نیویورک و شیکاگو نیز به ترتیب با ۴۲ و ۳۵ سنت کاهش در هر میلیون بی.تی.یو روبه‌رو بوده و از حدود ۳۴/۵ و ۷۳/۴ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۷ ژوئیه ۲۰۱۰ به کمتر از ۹۲/۴ و ۳۸/۴ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۴ ژوئیه کاهش یافته است. از سوی دیگر، قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار اروپا (لندن- ICE) با ۱۱ سنت افزایش طی دوره ۷ ژوئیه الی ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۰، از حدود ۲۷/۷ دلار در هر میلیون بی.تی.یو به بیش از ۳۸/۷ دلار در هر میلیون بی.تی.یو طی دوره مذکور افزایش یافته است.
بررسی و تحلیل بازار فرآورده‌های نفتی
قیمت بنزین سوپر بدون سرب و سوخت حرارتی در بورس آمریکا (آتی‌های ماه اول)، طی هفته منتهی به ۱۶ ژوئیه ۲۰۱۰ از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بود. قیمت بنزین سوپر بدون سرب در بازار بورس نیویورک، ابتدا به دنبال انتشار اخبار مثبت درباره بازسازی اقتصاد جهانی، افزایش ارزش سهام در بازارهای جهانی، کاهش ارزش دلار در مقابل یورو، پیش‌بینی اخیر
آژانس بین‌المللی انرژی درباره افزایش ۶/۱ درصدی تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۱۱ و همچنین به تبعیت از افزایش قیمت‌های نفت خام، از حدود ۰۲۸/۲ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۱۲ ژوئیه تا بیش از ۰۸۲۱/۲ دلار به ازای هر گالن در روز ۱۳ ژوئیه ۲۰۱۰ افزایش یافت؛ ولی مجددا به دلیل انتشار اخبار دوگانه درباره اقتصاد آمریکا و تشدید تردیدها درباره بازسازی اقتصادی این کشور، کاهش ارزش سهام در بازارهای جهانی، افزایش سطح ذخیره‌سازی‌های بنزین آمریکا معادل ۶/۱ میلیون بشکه در هفته منتهی به ۹ ژوئیه ۲۰۱۰ و همچنین کاهش تقاضای بنزین آمریکا معادل ۳۶۹ هزار بشکه در روز، طی دوره مذکور، قیمت آتی‌های بنزین تا سطح ۰۴۸۶/۲ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۱۶ ژوئیه کاهش یافت. قیمت سوخت حرارتی نیز در بازار بورس نایمکس در ابتدا با توجه به عوامل افزایشی مذکور و به تبعیت از بازار نفت خام، از حدود ۹۹۱۳/۱ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۱۲ ژوئیه تا بیش از ۰۴۷۴/۲ دلار به ازای هر گالن در روز ۱۳ ژوئیه ۲۰۱۰ افزایش یافت؛ ولی مجددا به دلیل افزایش سطح ذخیره‌سازی‌های فرآورده‌های میان تقطیر آمریکا معادل ۹/۲ میلیون بشکه در هفته منتهی به ۹ ژوئیه ۲۰۱۰، کاهش تقاضای فرآورده‌های میان تقطیر آمریکا معادل ۴۲۲ هزار بشکه در روز طی دوره مذکور و همچنین تاثیر سایر عوامل کاهشی مذکور، تا کمتر از ۰۱۱۳/۲ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۱۶ ژوئیه کاهش یافت.
از سوی دیگر، قیمت آتی‌های گازوئیل اروپا از یک روند کاهشی همراه با نوسان برخوردار بوده و ابتدا از حدود ۰۹۲۷/۲ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۱۲ ژوئیه ۲۰۱۰ تا بیش از ۱۲۱۹/۲ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۱۳ ژوئیه افزایش یافت؛ ولی مجددا تا کمتر از ۰۷۴/۲ دلار به ازای هر گالن در تاریخ ۱۶ ژوئیه کاهش یافت. طی هفته مذکور، افزایش سطح ذخیره‌سازی‌های فرآورده‌های میان تقطیر آمریکا (معادل ۹/۲ میلیون بشکه)، بنزین (معادل ۶/۱ میلیون بشکه)، کاهش تقاضای بنزین آمریکا معادل ۳۶۹ هزار بشکه در روز در هفته منتهی به ۹ ژوئیه ۲۰۱۰ و همچنین کاهش تقاضای فرآورده‌های میان تقطیر آمریکا معادل ۴۲۲ هزار بشکه در روز طی دوره مذکور، از عوامل تضعیف‌کننده قیمت‌های فرآورده‌های نفتی و کاهش سطح ذخیره‌سازی‌های نفت کوره پسماند (معادل ۳۰۵/۱ میلیون بشکه) و سوخت جت (معادل ۴۲۸ هزار بشکه) در هفته منتهی به ۹ ژوئیه ۲۰۱۰، از عوامل تقویت‌کننده قیمت‌های فرآورده‌های نفتی به شمار می‌روند.
براساس آمار منتشره اداره اطلاعات انرژی آمریکا در روز ۱۵ ژوئیه ۲۰۱۰، قیمت‌های تک محموله فرآورده‌های نفتی در بازارهای جهانی طی دوره ۶ ژوئیه الی ۱۳ ژوئیه ۲۰۱۰ از یک روند افزایشی برخوردار بود. قیمت تک محموله بنزین معمولی در بازار آمریکا (خلیج مکزیک)، با ۵۳/۱۱ سنت افزایش در هر گالن، از حدود ۷۲/۱۸۸ سنت به ازای هر گالن در تاریخ ۶ ژوئیه به بیش از ۲۵/۲۰۰ سنت به ازای هر گالن در تاریخ ۱۳ ژوئیه ۲۰۱۰ افزایش یافت. قیمت‌های تک محموله بنزین معمولی در بازار اروپا (روتردام) و آسیا (سنگاپور) نیز از چنین روندی برخوردار بوده و به ترتیب از حدود ۹۲/۱۹۱ و ۳۳/۱۸۹ سنت به ازای هر گالن در تاریخ ۶ ژوئیه به بیش از ۴۷/۱۹۴ و ۱۲/۱۹۷ سنت به ازای هر گالن در تاریخ ۱۳ ژوئیه ۲۰۱۰ افزایش یافتند. همچنین بر اساس آمارهای امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران، میانگین بهای هر تن بنزین سوپر بدون سرب در بازار خلیج فارس با ۳۵ دلار و ۳۵ سنت افزایش نسبت به هفته قبل (۷ ژوئیه ۲۰۱۰)، طی روز ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۰ در سطح ۷۰۱ دلار و ۳۳ سنت قرار گرفت. بر این اساس، هر تن بنزین سوپر بدون سرب در بازارهای مدیترانه ۶۹۲ دلار، شمال اروپا ۶۸۴ دلار و ۲۵ سنت، آمریکا ۷۵۹ دلار و ۳۵ سنت، ژاپن ۷۳۲ دلار و ۱۲ سنت و سنگاپور ۷۱۸ دلار و ۸۷ سنت معامله شده است. میانگین بهای هر تن سوخت جت نیز در بازار خلیج فارس با ۴۲ دلار افزایش نسبت به هفته قبل، طی روز ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۰ در سطح ۶۷۸ دلار و ۲۴ سنت قرار گرفت. میانگین بهای هر تن نفت گاز در بازار خلیج فارس با ۳۵ دلار و ۷۶ سنت افزایش نسبت به هفته قبل (۷ ژوئیه ۲۰۱۰)، طی روز ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۰ در سطح ۶۲۵ دلار و ۸۷ سنت قرار گرفت. بر اساس آمارهای امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران، میانگین بهای هر تن نفت کوره در بازار خلیج فارس با ۳۲ دلار و ۹۵ سنت افزایش نسبت به هفته قبل، طی روز ۱۴ ژوئیه ۲۰۱۰ در سطح ۴۴۵ دلار و ۶۳ سنت قرار گرفت.
منبع: سایت موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی (www.iies.org)
* کارشناسان بازار انرژی