رونق نسبی در بازار نفت!

غلامعلی رحیمی- مهرزاد زمانی*
بهای نفت خام در بازارهای جهانی طی هفته گذشته (۵ ژوئیه الی ۹ ژوئیه ۲۰۱۰) از یک روند افزایشی برخوردار بود.

در پی کاهش نگرانی‌ها از وضعیت اقتصادی، افزایش ارزش سهام در بازارهای جهانی، کاهش ارزش دلار در مقابل یورو و همچنین کاهش شدید سطح ذخیره‌سازی‌های نفت خام آمریکا معادل ۹/۴ میلیون بشکه در هفته منتهی به ۲ ژوئیه ۲۰۱۰، قیمت نفت خام WTI در بازار بورس نایمکس (آتی‌های ماه اول) از حدود ۹۸/۷۱ دلار در هر بشکه در تاریخ ۶ ژوئیه ۲۰۱۰ تا بیش از ۰۹/۷۶ دلار در هر بشکه در تاریخ ۹ ژوئیه افزایش یافت؛ البته انتشار یک گزارش اقتصادی که نشان‌دهنده کند شدن رشد اقتصادی آمریکا بود، روند افزایشی قیمت نفت خام را تا حدودی تعدیل نمود.
موسسه مدیریت عرضه که یک گروه معاملاتی متشکل از مدیران خرید است، اعلام کرده است که شاخص این موسسه درباره شرکت‌های خدماتی از رقم ۴/۵۵ در ماه مه، به ۸/۵۳ در ماه ژوئن رسیده است؛ اگرچه رقم مشخص شده در این گزارش کمتر از پیش‌بینی‌هاست، اما به هر حال نشان می‌دهد که اقتصاد آمریکا، با وجود سرعتی کمتر، به سوی رشد و بهبود حرکت می‌نماید.
به عقیده برخی تحلیلگران با وجود افزایش تقاضا در اقتصادهای نوظهور، قیمت‌های نفت خام کاهش خواهد یافت. در این راستا بانک بر کلی برآورد خود را از میانگین قیمت هر بشکه نفت خام در سه ماه چهارم سال ۲۰۱۰، از رقم ۹۲ دلار به رقم ۸۷ دلار کاهش داده است. این بانک پیش‌بینی خود درباره قیمت نفت خام در سال ۲۰۱۱ را نیز از ۹۷ دلار به ۹۲ دلار تغییر داده است. از سوی دیگر، برخی بر این باورند با اینکه رشد اقتصادی متزلزل است، بازسازی اقتصادی اروپا و آمریکا تداوم داشته و رکود اقتصادی باز نخواهد گشت.
بر اساس آمار دبیرخانه سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک)، قیمت سبد نفتی اوپک طی دوره ۵ ژوئیه الی ۸ ژوئیه ۲۰۱۰، از حدود ۰۵/۶۹ دلار در هر بشکه به بیش از ۸۶/۷۱ دلار در هر بشکه افزایش یافته است. میانگین هفتگی بهای سبد نفتی اوپک در هفته منتهی به ۸ ژوئیه ۲۰۱۰ با ۱ دلار و ۹۲ سنت کاهش نسبت به هفته پیش از آن به هر بشکه ۷۰ دلار و ۱۰ سنت رسیده است.
میانگین هفتگی بهای سبد نفتی اوپک در هفته منتهی به ۲ ژوئیه ۲۰۱۰ معادل ۷۲ دلار و ۲ سنت بود. همچنین میانگین ماهانه بهای سبد نفتی اوپک طی ماه ژوئن، با ۱ دلار و ۵۱ سنت کاهش نسبت به میانگین ماه مه ۲۰۱۰ به هر بشکه ۷۲ دلار و ۹۷ سنت رسیده است.
میانگین بهای سبد نفتی اوپک در ماه مه ۲۰۱۰ معادل ۷۴ دلار و ۴۸ سنت در هر بشکه بود. سبد نفت خام اوپک در بردارنده ۱۲ نوع نفت خام اعضای این سازمان شامل مخلوط الجزایر، گریسول آنگولا، اورینته اکوادور، سنگین ایران، سبک بصره، صادراتی کویت، اس ‌سیدر لیبی، سبک «بونی» نیجریه، مارین قطر، سبک عربی عربستان سعودی، موربان امارات و بی.سی.اف ۱۷ ونزوئلا است.
میانگین بهای هر بشکه نفت خام صادراتی ایران با ۲ دلار و ۸۶ سنت کاهش نسبت به هفته قبل (۳۰ ژوئن۲۰۱۰)، در روز ۷ ژوئیه ۲۰۱۰ به بشکه ای ۶۸ دلار و ۵۳ سنت رسیده است.
براساس آمارهای امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران، میانگین وزنی بهای هر بشکه نفت خام سبک ایران به مقصدهای مختلف در روز چهارشنبه (۷ ژوئیه ۲۰۱۰ ) ۶۹ دلار و ۳۱ سنت بود و همین رقم برای نفت خام سنگین در سطح ۶۷ دلار و ۹۹ سنت قرار داشت. همچنین قیمت هر بشکه نفت خام سبک ایران به بازار آفریقای جنوبی ۶۹ دلار و ۴۷ سنت و هر بشکه نفت خام سنگین ایران به این بازار ۶۸ دلار و ۷۲ سنت گزارش شده است.
هر بشکه نفت خام سبک ایران در بازار آسیا ۶۹ دلار و ۲۰ سنت، شمال غربی اروپا ۶۸ دلار و ۶۵ سنت و در بازار مدیترانه ۶۸ دلار و ۵۷ سنت معامله شده است. هر بشکه نفت خام سنگین ایران نیز در بازار آسیا ۶۷ دلار و ۵۰ سنت، شمال غربی اروپا ۶۷ دلار و ۸۸ سنت و در بازار مدیترانه ۶۷ دلار و ۲۲ سنت به فروش رسیده است.
طی دوره ۳۰ ژوئن الی ۷ ژوئیه ۲۰۱۰، بیشترین کاهش در قیمت نفت خام سبک و سنگین ایران در بازار آسیا به ترتیب با ۴۱/۴ و ۲۱/۴ دلار کاهش در هر بشکه به‌وقوع پیوسته است. بر این اساس، میانگین وزنی بهای هر بشکه نفت خام سبک و سنگین ایران به مقصدهای مختلف، به ترتیب به میزان ۷۶/۲ و ۸۸/۲ دلار در هر بشکه طی دوره مذکور کاهش یافته است.
قیمت نفت خام برنت دریای شمال نیز در بازار بورس لندن (ICE) برای تحویل در ماه اوت ۲۰۱۰، به میزان ۳ دلار و ۹۵ سنت افزایش یافته و از حدود ۴۷/۷۱ دلار در هر بشکه در تاریخ ۵ ژوئیه ۲۰۱۰ به بیش از ۴۲/۷۵ دلار در هر بشکه در تاریخ ۹ ژوئیه رسیده است.
بر اساس آمار اداره اطلاعات انرژی آمریکا میزان ذخائر نفت خام این کشور در هفته منتهی به ۲ ژوئیه ۲۰۱۰ معادل ۲/۳۵۸ میلیون بشکه بوده است که در مقایسه با هفته قبل (۲۵ ژوئن۲۰۱۰) به میزان ۹/۴ میلیون بشکه کاهش یافته است و معادل ۹/۱۰ میلیون بشکه از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۳ ژوئیه ۲۰۰۹ بیشتر می‌باشد.
میزان این ذخایر بر حسب روز نیز نسبت به هفته قبل معادل ۴/۰ روز کاهش یافته و در سطح ۶/۲۳ روز قرار گرفته است، ولی به میزان ۳/۰ روز بیشتر از میزان مشابه سال قبل
می‌باشد.
طی دوره مذکور، سطح خوراک پالایشی آمریکا به میزان ۱۳۵ هزار بشکه در روز افزایش یافته و در سطح ۲۲۸/۱۵ میلیون بشکه در روز قرار گرفته است که به میزان ۲۶۲ هزار بشکه در روز بیشتر از میزان مشابه سال قبل است.
میزان تولید نفت خام آمریکا طی دوره ۲۵ ژوئن۲۰۱۰ الی ۲ ژوئیه ۲۰۱۰ به میزان ۱۵۷ هزار بشکه در روز افزایش یافته و در سطح ۴۱۴/۵ میلیون بشکه در روز قرار گرفته است و معادل ۲۴۳ هزار بشکه در روز بیشتر از میزان
مشابه سال قبل در تاریخ ۳ ژوئیه ۲۰۰۹ می‌باشد.
در همین زمان میزان واردات نفت خام آمریکا از ۴۸۱/۹ میلیون بشکه در روز به ۴۱۳/۹ میلیون بشکه در روز (معادل ۶۸ هزار بشکه در روز) کاهش یافته است که به میزان ۱۸۹ هزار
بشکه در روز بیشتر از میزان مشابه سال قبل است.
* کارشناسان ارشد اقتصاد انرژی