روند افزایشی در بازار نفت! - ۳۰ خرداد ۸۹

غلامعلی رحیمی- مهرزاد زمانی *
بهای نفت خام در بازارهای جهانی طی هفته گذشته (۱۴ ژوئن الی ۱۸ ژوئن ۲۰۱۰) از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بود.

قیمت نفت خام WTI در بورس نایمکس (آتی‌های ماه اول)، در ابتدا در پی انتشار آمار دولت آمریکا مبنی بر افزایش بیش از حد انتظار تولیدات صنعتی این کشور در ماه مه ۲۰۱۰ و انتظار تداوم این روند تا پایان سال‌جاری، کاهش نگرانی‌های اقتصادی منطقه یورو به دنبال مزایده بدهی‌ها در برخی کشورهای اروپایی و در نتیجه تقویت اطمینان سرمایه‌گذاران نسبت به بهبود شرایط اقتصادی جهان، بهبود ارزش سهام در بازارهای جهانی و همچنین کاهش ارزش دلار در مقابل یورو، از حدود ۱۲/۷۵ دلار در هر بشکه در تاریخ ۱۴ ژوئن ۲۰۱۰ تا بیش از ۶۷/۷۷ دلار در هر بشکه در تاریخ ۱۶ ژوئن افزایش یافت، ولی مجددا در پی کاهش اعتماد سرمایه‌گذاران در بازارهای جهانی به دلیل بروز نشانه‌هایی از تقاضای ضعیف نفت در آمریکا و افزایش سطح ذخیره سازی‌های نفت خام آمریکا معادل ۷/۱ میلیون بشکه در هفته منتهی به ۱۱ ژوئن ۲۰۱۰، افزایش آمار متقاضیان جدید بیمه بیکاری در آمریکا و کاهش شاخص اعتماد مصرف‌کننده در این کشور و همچنین چشم‌انداز مبهم بهبود شرایط اقتصادی جهان، قیمت نفت خام کاهش یافته و به کمتر از ۱۸/۷۷ دلار در هر بشکه در تاریخ ۱۸ ژوئن رسید.
به نظر می‌رسد در پی افزایش ارزش سهام در بازارهای جهانی، شرایط ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاران در بازارهای جهانی به حالت اولیه بازگشته و همچنین کاهش ارزش دلار نیز سبب شده است تا بازارهای انرژی با رشد همراه شود، ولی تنزل جایگاه یونان از لحاظ اعتبار مالی و بروز نشانه‌هایی از تقاضای ضعیف نفت در آمریکا، سبب احیای نگرانی‌ها درباره بهبود شرایط اقتصادی جهان و تقاضای نفت شده و از افزایش بیشتر قیمت نفت خام جلوگیری کرده است. موسسه رتبه‌بندی Moody's و S&P در تازه‌ترین گزارش خود در روز ۱۵ ژوئن ۲۰۱۰، جایگاه یونان از لحاظ اعتبار مالی را اندکی کاهش داده و ریسک‌های موجود در منطقه یورو و بسته تشویقی صندوق بین‌المللی پول را از دلایل این تنزل رتبه برشمرده است. تحلیلگران معتقدند معامله‌گران هم اکنون توجه کمتری نسبت به عوامل بنیادی بازار دارند، اما نسبت به شرایط کنونی نیز محتاط هستند.
طی هفته گذشته، به دنبال انتشار آمار دولت آمریکا مبنی بر افزایش بیش از حد انتظار تولیدات صنعتی این کشور در ماه مه ۲۰۱۰ و انتظار تداوم این روند تا پایان سال‌جاری و همچنین در پی مزایده بدهی‌ها در کشورهای اسپانیا، بلژیک و ایرلند، که سبب تقویت اطمینان سرمایه‌گذاران نسبت به شرایط مالی منطقه یورو شده است، ارزش سهام در بازارهای جهانی با افزایش روبه‌رو بوده و ارزش یورو در مقابل دلار نیز افزایش یافت. بحران اقتصادی اروپا و آمار و اخبار منتشره درباره آن بازارهای جهانی نفت خام را به شدت تحت‌تاثیر قرار داده است. برخی کارشناسان معتقدند احتمال دارد اوضاع بحران مالی یونان به مرور زمان به سایر کشورهای ضعیف منطقه پولی یورو سرایت نموده و با افزایش ارزش دلار در برابر یورو، تقاضا برای نفت خام کاهش یابد. در واقع بحران مالی یونان و دیگر کشورهای اروپایی می‌تواند شرایط اقتصادی این منطقه را تحت‌تاثیر قرار داده و منجر به کاهش تقاضای انرژی شود.
بر اساس آمار دبیرخانه سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک)، قیمت سبد نفتی اوپک طی دوره ۱۴ ژوئن الی ۱۷ ژوئن ۲۰۱۰، از حدود ۳۵/۷۳ دلار در هر بشکه به بیش از ۲۴/۷۵ دلار در هر بشکه افزایش یافته است. میانگین هفتگی بهای سبد نفتی اوپک در هفته منتهی به ۱۷ ژوئن ۲۰۱۰ با ۲ دلار و ۹۱ سنت افزایش نسبت به هفته پیش از آن به هر بشکه ۷۳ دلار و ۹۸ سنت رسیده است. میانگین هفتگی بهای سبد نفتی اوپک در هفته منتهی به ۱۱ ژوئن ۲۰۱۰ معادل ۷۱ دلار و ۷ سنت بود. همچنین میانگین ماهانه بهای سبد نفتی اوپک طی ماه ژوئن (تا ۱۷ ژوئن ۲۰۱۰) با ۲ دلار و ۳۰ سنت کاهش نسبت به میانگین ماه مه ۲۰۱۰ به هر بشکه ۷۲ دلار و ۱۸ سنت رسیده است. میانگین بهای سبد نفتی اوپک در ماه مه ۲۰۱۰ معادل ۷۴ دلار و ۴۸ سنت در هر بشکه بود. سبد نفت خام اوپک
در بردارنده ۱۲ نوع نفت خام اعضای این سازمان شامل مخلوط الجزایر، گریسول آنگولا، اورینته اکوادور، سنگین ایران، سبک بصره، صادراتی کویت، اس ‌سیدر لیبی، سبک «بونی» نیجریه، مارین قطر، سبک عربی عربستان سعودی، موربان امارات و بی.سی.اف ۱۷ ونزوئلا است.
میانگین بهای هر بشکه نفت خام صادراتی ایران با سه دلار و ۴۴ سنت افزایش نسبت به هفته قبل(۹ ژوئن۲۰۱۰)، در روز ۱۶ ژوئن ۲۰۱۰ به بشکه ای ۷۳ دلار و ۲۱ سنت رسیده است. بر اساس آمارهای امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران، میانگین وزنی بهای هر بشکه نفت خام سبک ایران به مقصدهای مختلف در روز چهارشنبه (۱۶ ژوئن ۲۰۱۰) ۷۳ دلار و ۹۰ سنت بود و همین رقم برای نفت خام سنگین در سطح ۷۲ دلار و ۶۷ سنت قرار داشت. همچنین قیمت هر بشکه نفت خام سبک ایران به بازار آفریقای جنوبی ۷۳ دلار و هر بشکه نفت خام سنگین ایران به این بازار ۷۱ دلار و ۹۵ سنت گزارش شده است. هر بشکه نفت خام سبک ایران در بازار آسیا ۷۵ دلار و ۳۳ سنت، شمال غربی اروپا ۷۲ دلار و ۳۲ سنت و در بازار مدیترانه ۷۱ دلار و ۴۰ سنت معامله شده است. هر بشکه نفت خام سنگین ایران نیز در بازار آسیا ۷۳ دلار و ۴۳ سنت، شمال غربی اروپا ۷۱ دلار و ۲۶ سنت و در بازار مدیترانه ۶۹ دلار و ۷۵ سنت به فروش رسیده است. طی دوره ۹ ژوئن الی ۱۶ ژوئن ۲۰۱۰، بیشترین افزایش در قیمت نفت خام سبک مربوط به بازارهای مدیترانه و آفریقای جنوبی با ۶۵/۳ دلار افزایش در هر بشکه بوده و بیشترین افزایش در قیمت نفت خام سنگین نیز در بازار شمال غربی اروپا با ۰۴/۴ دلار در هر بشکه بوده است.
پیش‌بینی قیمت
در هفته گذشته با توجه به اینکه سطح مقاومتی ۷۵ دلار متزلزل بود شکسته شد و قیمت نفت خام WTI تا سطح مقاومت بعدی؛ یعنی ۲/۷۸ دلار افزایش یافت ولی نتوانست از آن عبور کند. روز جمعه در پی افزایش ذخیره‌سازی‌های نفت خام تا سطح حمایتی ۷۵ دلار نزول کرد و سطح مذکور مانع کاهش بیشتر شد. قیمت به سطوح میانگین‌های ۵۰ و ۱۰۰ روزانه نزدیک بوده، ولی همچنان پایین‌تر از آنها قرار دارد که به معنی عدم شکل‌گیری روند محکم صعودی است. از طرف دیگر اندیکاتورهای RSI و MACD روند ملایم صعودی را نشان می‌دهند. افزایش ذخیره‌سازی‌های نفت خام آمریکا از عوامل مهمی بود که در هفته گذشته مانع افزایش قیمت به بیش از ۷۸ دلار شد. سطح ذخیره‌سازی مذکور نسبت به سال گذشته و همچنین متوسط سال‌های گذشته بالاتر است. با اینکه صبحت از خروج ملایم از رکود است و رشد اقتصادی مناسب است، ولی هنوز اثر آن در ذخیره‌سازی‌ها نمایان نشده و به عبارتی رشد تقاضای نفت مناسب نیست. روند کاهشی در ذخیره‌سازی‌های بنزین به دلیل فصل مسافرت مشاهده می‌شود، ولی همانند نفت خام نسبت به سال گذشته بالاتر است؛ بنابراین در مسیر افزایشی قیمت نفت مقاومت ایجاد می‌کند. در هفته گذشته آمارهای منتشره مربوط به بخش اقتصاد آمریکا نیز مطلوب نبود. آمار متقاضیان جدید بیمه بیکاری و تعداد بیکاران افزایش یافت که دلالت بر وضعیت نامناسب اقتصادی داشتند. شاخص اعتماد مصرف‌کننده نیز کاهش نشان داد. در هفته جاری مقاومت ۲/۷۸ دلار همچنان مانع افزایش بیشتر قیمت خواهد شد و چنانچه قیمت از آن عبور کند، توان لازم برای ادامه افزایش به بیشتر از ۷۹ دلار مشاهده نمی‌شود. در مسیر کاهشی ابتدا سطح ۷۵ دلار و سپس ۷۴ دلار مانع کاهش بیشتر قیمت خواهد شد.
*کارشناسان ارشد اقتصاد انرژی
منبع: سایت موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی (www.iies.org)