چشم انداز مثبت تقاضای جهانی LNG

غلامعلی رحیمی ، مهدیه علوی *
کل تقاضای گاز طبیعی آمریکا در هفته گذشته به میزان ۶/۰ درصد افزایش داشت. در این میان مصرف گاز طبیعی در بخش‌های مسکونی/تجاری و بخش نیروگاهی با افزایش همراه بود، در حالی‌که تقاضای بخش صنعت کاهش ۵/۰ درصدی را تجربه نمود.

اگرچه عرضه گاز طبیعی آمریکا طی هفته گذشته افزایشی در حدود ۳/۰ درصد را نسبت به هفته قبل از آن تجربه نمود، ولی واردات گاز طبیعی مایع (LNG) به میزان ۲/۱۲ درصد و واردات گاز از طریق خط لوله از کانادا به میزان ۶/۰ درصد با کاهش همراه بود. البته عمده این کاهش واردات از طریق افزایش تولید جبران شده است. در مقایسه با سال قبل، کل عرضه به میزان ۲ /۰ درصد پایین تر و تقاضا معادل ۹/۲ درصد بالاتر می‌باشد. هر ساله بیشترین افزایش تقاضای گاز طبیعی در بخش تولید برق بوده و در هفته جاری نیز به میزان ۴/۱۴ درصد تقاضای این بخش بالاتر از میزان مشابه سال قبل است.
بر اساس گزارش موسسهBaker Hughes، تعداد ریگ‌های حفاری چاه‌های گاز آمریکا در هفته منتهی به ۱۶ آوریل ۲۰۱۰ به میزان ۱۴ ریگ نسبت به هفته قبل افزایش یافته و در سطح ۹۷۳ ریگ قرار گرفته است و این تعداد بیشترین میزان طی ۱۴ ماه اخیر می‌باشد. بر مبنای گزارش مذکور، در واقع برای شانزدهمین هفته متوالی است که تعداد ریگ‌های حفاری بخش گاز آمریکا روند افزایشی را طی کرده است. عمده این افزایش تعداد ریگ‌ها در مناطقLouisiana-Mississippi و Appalachian با تعداد ریگ‌های ۱۴۵ و ۱۱۶ ریگ در ۳۰ مارس ۲۰۱۰ بوده است.
قیمت‌های تک محموله گاز طبیعی در مناطق مختلف آمریکا، طی هفته منتهی به ۲۱ آوریل ۲۰۱۰، با ۱۲ تا ۶۲ سنت در هر میلیون بی.تی.یو کاهش مواجه بودند. قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار هنری هاب با ۱۹ سنت کاهش (حدود ۵ درصد) از حدود ۱۵/۴ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۴ آوریل به کمتر از ۹۶/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۲۱ آوریل کاهش یافت. البته این سطح قیمت در مقایسه با میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۲۱ آوریل ۲۰۰۹ (۴۳/۳ دلار در هر میلیون بی.تی.یو) به میزان ۱۵ درصد بالاتر است. قیمت‌های تک محموله گازطبیعی در بازارهای نیویورک و شیکاگو نیز به ترتیب با ۲۴ و ۱۴ سنت در هر میلیون بی.تی.یو کاهش روبه‌رو بوده و از حدود ۵۴/۴ و ۱۶/۴ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۴ آوریل ۲۰۱۰ به کمتر از ۳/۴ و ۰۲/۴ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۲۱ آوریل کاهش یافته است. قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بازار بورس نایمکس نیز برای تحویل در ماه‌های مه ‌و ژوئن ۲۰۱۰ از سطوح ۱۹۹/۴ و ۲۹۵/۴ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۴ آوریل به سطوح ۹۵۵/۳ و ۰۴۱/۴ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۲۱ آوریل کاهش یافته است.
قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار اروپا (لندن- ICE) با ۲ سنت افزایش طی دوره ۱۳ آوریل الی ۲۰ آوریل ۲۰۱۰، از حدود ۷۳/۴ دلار در هر میلیون بی.تی.یو به بیش از ۷۵/۴ دلار در هر میلیون بی.تی.یو طی دوره مذکور افزایش یافته است.
قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بازار بورس لندن(ICE) نیز برای تحویل در ماه مه ۲۰۱۰، از حدود ۶۱۲/۵ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۱۴ آوریل۲۰۱۰ به کمتر از ۳۶۴/۵ دلار در هر میلیون بی.تی.یو در تاریخ ۲۱ آوریل ۲۰۱۰ کاهش یافت.
روند تغییرات قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بازارهای آمریکا و اروپا
بیانیه مشترک مجمع کشورهای صادرکننده گاز: دهمین نشست این مجمع در تاریخ دوشنبه ۱۹ آوریل ۲۰۱۰ در شهر وهران الجزایر برگزار شد. در این نشست، اعضای مجمع کشورهای صادرکننده گاز با انتشار بیانیه مشترکی بر ضرورت تثبیت قیمت‌های گاز و برقراری توازن میان قیمت‌های نفت و گاز تاکید کرده و اعلام کردند که قیمت گاز طبیعی می‌بایست با قیمت نفت خام هماهنگ شود. کارشناسان معتقدند اکتشاف‌های جدید گاز طبیعی، منجر به افزایش ظرفیت تولید LNG شده و در نتیجه قیمت‌های گاز کاهش یافته است، به همین منظور مجمع کشورهای صادرکننده گاز قصد دارد راهکارهایی را برای جلوگیری از این کاهش قیمت‌ها ارائه نماید. قیمت‌های گاز طبیعی طی دو سال گذشته در پی کاهش تقاضا و افزایش تولید گاز به میزان قابل توجهی کاهش یافته است. مجمع کشورهای صادرکننده گاز هم اکنون ۱۱ عضو و ۳ ناظر دارد که کشورهای ایران، مصر، الجزایر، بولیوی، ترینیدادوتوباگو، روسیه، قطر، گینه استوایی، لیبی، نیجریه و ونزوئلا اعضای این مجمع می‌باشند. کشور یمن نیز برای نخستین بار در این نشست به عنوان عضو ناظر شرکت نموده است. ذخایر اثبات شده گاز یمن در حدود ۴۹۰ میلیارد متر مکعب برآورد شده است. نخستین محموله LNG یمن اکتبر ۲۰۰۹ صادر شده است و این کشور هم اکنون ۷/۶ میلیون تن در سال LNG تولید می‌نماید. آنگولا نیز در دهمین نشست مجمع صادرکنندگان گاز از احتمال پیوستن به این مجمع خبر داده است. همچنین اعضای مجمع کشورهای صادرکننده گاز پیوستن دو کشور ترکمنستان و قزاقستان به این مجمع را بررسی خواهند نمود. در همین حال، امکان پیوستن دیگر کشورهای آسیایی نیز به این مجمع وجود دارد.

برگزاری شانزدهمین کنفرانس بین‌المللی LNG: شانزدهمین کنفرانس و نمایشگاه بین‌المللی LNG روز دوشنبه ۱۹ آوریل ۲۰۱۰ در شهر وهران الجزایر آغاز به کار نمود و کارشناسان و متخصصان فعال در صنعت گاز برای تبادل تجربیات و ارائه فناوری‌های جدید در این کنفرانس گردهم آمدند. به گزارش شانا، بر اساس اعلام یکی از مقامات ارشد شرکت شل در بخش اکتشاف و تولید این کنفرانس، در پی افزایش ۷۵ درصدی تقاضای برق ظرف ده سال آینده، تقاضای گاز جهان طی این دوره با ۲۵ درصد افزایش به ۴ تریلیون مترمکعب در سال رسیده و پیش‌بینی می‌شود تقاضای LNG جهان نیز تا سال ۲۰۲۰ میلادی به حدود دو برابر افزایش یابد. تقاضای گاز کشورهای اروپایی سالانه یک درصد افزایش می‌یابد، این در حالی است که تولید داخلی گاز این کشورها سالانه ۲ درصد کاهش می‌یابد. کارشناسان درباره چشم‌اندازهای مثبت تقاضای LNG جهان در میان مدت و بلندمدت ابزار امیدواری کرده‌اند؛ چراکه با وجود توسعه منابع جدید انرژی، LNG به دلیل مزیت‌های هزینه‌ای و زیست محیطی، برای سال‌های طولانی به عنوان یک منبع مهم انرژی مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
بحران گازی پاکستان تا سال ۲۰۱۴: به پیش‌بینی کارشناسان احتمال می‌رود در پی افزایش سالانه حدود ۷/۰ درصدی تقاضای گاز در پاکستان، این کشور تا سال ۲۰۱۴ با بحران گازی مواجه شود. در پی افزایش مصرف سوخت نیروگاه‌های تولید برق در پاکستان، تقاضای گاز این کشور در سال ۲۰۱۰ و ۲۰۱۱ به ترتیب به میزان ۱۴ درصد و ۱۲ درصد افزایش خواهد داشت. بر این اساس پیش‌بینی می‌شود تقاضای گاز پاکستان در سال ۲۰۱۰ به ۱/۴ میلیارد فوت مکعب در روز و تا سال ۲۰۱۴ به بیش از ۷/۵ میلیارد فوت مکعب در روز افزایش یابد. به گزارش شانا، کارشناسان موسسه تحقیقاتی Topline Securities پاکستان بر این باورند که کمبود گاز در پاکستان در سال جاری به ۷/۱ میلیارد فوت مکعب در روز افزایش یافته و تا سال ۲۰۱۴ میلادی به ۷/۲ میلیارد فوت مکعب در روز خواهد رسید. بر اساس این گزارش، پیش‌بینی می‌شود در صورت بهره‌برداری از پروژه‌های گازی پاکستان طی دو سال آینده، کمبود گاز این کشور تا سال ۲۰۱۴ میلادی به ۲/۲ میلیارد فوت مکعب در روز کاهش خواهد یافت. در حال حاضر ۳۲ درصد از گاز پاکستان در نیروگاه‌های برق، ۲۵ درصد در بخش صنایع، ۱۷ درصد در بخش مصارف داخلی و باقیمانده آن در دیگر بخش ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. وجود شکاف میان عرضه و تقاضای گاز طبیعی در پاکستان منجر به بروز بحران گازی در این کشور شده و دولت این کشور به منظور حل این معضل، تمام راهکارهای لازم را در دستور کار خود قرار داده است که از جمله می‌توان به احداث خط لوله گازی ایران- پاکستان اشاره کرد.
* کارشناسان بازار انرژی
منبع: سایت موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی (www.iies.org)