آلومینیوم تا ۳۰۰ دلار گران‌تر می‌شود
گروه بورس کالا – سحر نمایشی: آلومینیوم به عنوان دومین فلز پر مصرف و سومین عنصر به لحاظ فراوانی در معادن دنیا، روند قیمتی پر نوسانی را در یک سال گذشته پشت سر گذاشت. به عبارت دیگر بهتر است بگوییم ۲۰۱۲ سالی خوب برای تولید آلومینیوم محسوب می‌شد، اما این افزایش تقاضا بود که با افت و خیزهایش بازار این فلز را به بازی گرفته بود.
گروه بورس کالا - سحر نمایشی: آلومینیوم به عنوان دومین فلز پر مصرف و سومین عنصر به لحاظ فراوانی در معادن دنیا، روند قیمتی پر نوسانی را در یک سال گذشته پشت سر گذاشت. به عبارت دیگر بهتر است بگوییم ۲۰۱۲ سالی خوب برای تولید آلومینیوم محسوب می‌شد، اما این افزایش تقاضا بود که با افت و خیزهایش بازار این فلز را به بازی گرفته بود. تحلیلگران بازار، یکی از علل افزایش تولید آلومینیوم در سال گذشته را افزایش قیمت آن دانسته و اعلام کرده‌اند: عواملی مانند رشد قیمت نفت هم در افزایش قیمت آلومینیوم موثر بوده است. از طرف دیگر، بررسی روند تقاضای فلزات در بازارهای جهانی هم از رشد تقاضای این مواد حکایت دارد که این امر نیز موجب افزایش چشمگیر ظرفیت تولید فلزات در کشورهای مختلف شده است. براساس پیش‌بینی‌های صورت گرفته، تقاضای جهانی برای فلزات تا سال ۲۰۲۰ از ۷۰ میلیون تن نیز فراتر خواهد رفت. از سوی دیگر شرکت آلکوا بزرگ‌ترین تولیدکننده آلومینیوم در جهان پیش‌بینی کرد که میزان تقاضای این محصول در سال ۲۰۱۳ میلادی رشد بهتری را نسبت به سال گذشته تجربه می‌کند و همین امر شرکت‌های آلومینیوم سازی را از وضعیت متزلزل کنونی خارج خواهد ساخت.
همچنین براساس اعلام مقامات این شرکت میزان مصرف جهانی آلومینیوم در سال ۲۰۱۳ میلادی رشدی ۷ درصدی را پشت سر خواهد گذاشت. این در حالی است که رشد تقاضای این محصول در سال گذشته میلادی در سطح ۶ درصد بوده است. با توجه به پیش‌بینی‌های آلکوا، سطح تقاضای آلومینیوم در بازه زمانی ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۰ میلادی بیش از دو برابر بالا می‌رود و دلیل اصلی این روند نیز افزایش تقاضا از جانب صنایع هوافضا و خودروسازی خواهد بود.
به طور مثال شرکت آلومینیوم‌سازی آلکوآ اعلام کرد که تقاضا برای آلومینیوم در بازار خودرو تا سال ۲۰۲۵ دست‌کم دو برابر خواهد شد. از طرفی به گزارش بلومبرگ، شرکت‌های خودروسازی بزرگ جهان مانند بی.ام.و و آئودی در حال حاضر برنامه‌هایی تحت عنوان کاهش مصرف سوخت خودرو را به اجرا درآورده‌اند که یکی از راهکارهای آن استفاده از مواد اولیه سبک وزن مانند آلومینیوم است. اجرای چنین برنامه‌هایی باعث شده تا پیش‌بینی‌ها حاکی از رشد تقاضا برای خرید آلومینیوم طی سال‌های آینده باشد.
از طرفی نیز آگاهان اقتصادی اصلی ترین نگرانی پیش روی تولیدکنندگان آلومینیوم را وضعیت مبهم بودجه ایالات متحده می‌دانند. صنایع نظامی ایالات متحده یکی از مصرف‌کنندگان اصلی آلومینیوم در جهان به حساب می‌آید و کاهش بودجه نظامی این کشور می‌تواند تاثیری منفی بر صنعت آلومینیوم به خصوص در آمریکای شمالی بگذارد.
البته ذکر این نکته ضروری است که بسیاری از فعالان بازار فلزات لندن معتقدند که به احتمال زیاد بازار آلومینیوم در سال جاری میلادی با مازاد عرضه قابل ملاحظه‌ای روبه‌رو خواهد شد. شرکت روسال روسیه که یکی دیگر از بزرگ ترین تولیدکنندگان آلومینیوم در جهان است قصد دارد تولید و هزینه‌ها را کاهش دهد تا زمینه برای رشد قیمت این فلز اساسی فراهم شود. تحلیلگران معتقدند اگر چین نیز از تولید آلومینیوم خود بکاهد قیمت‌ها از چند ماه دیگر روند صعودی را آغاز خواهند کرد. اما سوال این است که در سال جاری متوسط قیمت هر تن آلومینیوم چقدر خواهد بود؟
درست است که با توجه به شرایط بد اقتصادی پیش‌بینی‌ها سخت شده، اما می‌توان گفت بازار فلزات اساسی هنوز هم تحت تاثیر کمبود موجودی یا روانه شدن سرمایه به داخل بازار قرار دارد؛ به طوری که فعالان صنعت احتمال می‌دهند در آینده نزدیک قیمت‌ها باز هم رشد خواهد یافت. برخی از پیش‌بینی‌ها معتقدند قیمت احتمالی آلومینیوم برای سال ۲۰۱۳ میلادی در حدود ۲۳۵۰ دلار در هر تن خواهد بود هر چند عوامل ریسک‌زایی نیز در این گزارش ذکر شده که می‌توانند میانگین قیمت سال آینده را به کمتر از این نرخ نیز کاهش دهند.
دو عامل مهمی که می‌تواند منجر به افزایش احتمالی بهای آلومینیوم در سال آینده به سطح ۲۳۵۰ دلار شود کاهش احتمالی سطح تولید و همچنین افزایش معاملات کاغذی آلومینیوم در بازار است. البته این گزارش می‌افزاید: به‌رغم افزایش برخی جنجال‌ها در‌باره ایجاد محدودیت‌های قانونی برای معاملات کاغذی در بازار فلزات در کوتاه‌مدت چنین اتفاقی رخ نخواهد داد.
۲۰۱۲ چگونه گذشت؟
طی سال گذشته کمبود آلومینیوم در بازارهای جهانی ۲۰۰ هزار تن گزارش شده است، در حالی که کمبود در نیمه نخست سال ۲۰۱۲، ۶۰۰ هزار تن بوده است. ارقام مزبور حاکی از آن است که طی سه ماهه منتهی به سپتامبر، بازار با حجم بالایی از مازاد موجودی بازار روبه‌رو بوده است. همچنین تولید جهانی آلومینیوم در۲۰۱۲، ۳/۲۵ میلیون تن گزارش شده که کمتر از تولید سال ۲۰۱۱ (با ۸/۳۳ میلیون تن) است. ظرفیت تولید آلومینیوم چین در سال گذشته به ۷/۱۶ میلیون تن رسیده است (۱۵ درصد افزایش نسبت به سال ۲۰۱۱).
از طرف دیگر در نیمه اول ۲۰۱۲ روند قیمت‌های آلومینیوم در مجموع رو‌به کاهش بوده که مهم‌ترین دلایل این افت عبارت بوده‌اند از: رکود در اروپا و افزایش احتمال گسترش آن در جهان، تضعیف یورو در برابر دلار به دلایل نگرانی از احتمال ورشکستگی یونان، اسپانیا و ایتالیا و افزایش شدید هزینه‌های استقراض در این اتحادیه، افت رشد اقتصادی آمریکا، اروپا و چین و اعلام کاهش برنامه رشد اقتصادی چین طی ۸ سال آتی، افت تولیدات صنعتی جهان، افت شاخص‌های اقتصاد کلان جهان به ویژه اروپا، آمریکا و چین شامل کاهش رتبه اقتصادی کشورها و بانک‌های اروپایی و ژاپن توسط موسسات رتبه‌بندی، تصمیم چین برای کنترل بازار مسکن در پی رشد تورم چین و نگرانی از احتمال اعمال سیاست‌های سخت‌گیرانه این کشور که احتمال افت اقتصاد چین را در بر دارد و افت قیمت انرژی به دلیل کمبود تقاضا.
در نیمه دوم سال قبل نیز با توجه به تمام این وقایع به دلیل افزایش تقاضا قیمت این فلز اندکی افزایش یافت؛ اما موج اتفاقات این بازار را از نوسان بی‌نصیب نگذاشت.
میزان تولید کشورهای جهانی
مجموعاً ۲۲۰ کارخانه تولید آلومینیوم در جهان وجود دارد که کل ظرفیت آنها ۵۵ میلیون و ۴۰ هزار تن است. چین با ۱۰۷ کارخانه و ۲۴ میلیون و ۵۰۳ هزار تن ظرفیت، بزرگ‌ترین کشور تولیدکننده این محصول در جهان است. این کشور ۴۵ درصد کل ظرفیت جهانی آلومینیوم را در اختیار دارد.چین در حال حاضر با تولید ۱/۱۳ میلیون تن آلومینیوم اولیه، ۳۴ درصد از تولید جهانی را به خود اختصاص داده است. چین در آینده به واسطه مشکلات تامین مالی و هزینه‌های بالای انرژی برق و حمل و نقل و از طرفی عدم وجود ذخایر بوکسیت، تولید خود را کاهش خواهد داد.
در مقام بعدی، روسیه با ۱۳ کارخانه تولید آلومینیوم و با تولید ۴ میلیون و ۳۴۲ هزار تن آلومینیوم قرار دارد و ۸/۷ درصد ظرفیت تولید در جهان را به خود اختصاص داده است. در مقام سوم، ایالات متحده با ۱۴ کارخانه و برخورداری از ظرفیت ۳ میلیون و ۹۴ هزار تنی قرار دارد و ۶/۵ درصد از سهم تولید آلومینیوم جهان را در اختیار دارد. کشورهای کانادا با حجم تولید ۳ میلیون و ۶۰ هزار تن و استرالیا با ظرفیت ۲ میلیون و ۵۸ هزار تن در رتبه‌های بعدی قرار دارند.
طبق آخرین آمار، ۴ شرکت روسال (روسیه)، آلکوا (ایالات متحده)، ریوتینتو (کانادا) و هیدروآلومینیوم (نروژ) با ظرفیت ۱۵ میلیون و ۴۰۷ هزار تن، ۲۷ درصد از ظرفیت تولید آلومینیوم جهان را در اختیار دارند.
روسیه و کانادا به دلیل برخورداری از انرژی آبی ارزان و استرالیا به عنوان بزرگ‌ترین دارنده مواد معدنی بوکسیت به عنوان مناطق بزرگ تولید آلومینیوم اولیه در جهان شناخته می‌شوند. به واسطه افزایش قیمت انرژی، احداث کارخانه‌های تولید آلومینیوم به کشورهای دارای انرژی فراوان و ارزان منتقل شده و می‌توان گفت جغرافیای صنعت آلومینیوم در حال انتقال از غرب به شرق است.
از طرفی نیز ۴ درصد تولید جهانی آلومینیوم در منطقه خلیج فارس است که این میزان تا پایان سال ۲۰۱۲ به ۱۰ درصد افزایش یافته است. میزان تولید آلومینیوم در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا نیز تا اواسط سال ۲۰۱۳ با احداث ۱۱ کارخانه ذوب آلومینیوم به مرز ۱/۶ میلیون تن در سال خواهد رسید.
