قیمت گاز ثابت ماند

غلامعلی رحیمی - مهدیه علوی *
قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بازار آمریکا (آتی ماه های اول برای تحویل در ماه ژانویه ۲۰۱۳) طی دوره ۲۱ الی ۲۸ دسامبر از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بود. بر این اساس به دلیل سرمای شدید و افزایش مصرف گاز طبیعی آمریکا و کاهش سطح ذخایر زیر زمینی عملیاتی گاز طبیعی این کشور معادل ۷۲ میلیارد فوت مکعب طی هفته منتهی به ۲۱ دسامبر، قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بورس نایمکس از ۴۵۱/۳ دلار در هر میلیون بی‌تی‌یو در تاریخ ۲۱ دسامبر تا ۴۶۹/۳ دلار در ۲۸ دسامبر افزایش یافت.

از سوی دیگر، قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بورس لندن (ICE) برای تحویل در ماه ژانویه ۲۰۱۳، از یک روند کاهشی همراه با نوسان برخوردار بوده و از ۶۸۲۶/۱۰ دلار در هر میلیون بی تی یو در تاریخ ۲۱ دسامبر تا ۳۳۶۶/۱۰ دلار در تاریخ ۲۸ دسامبر کاهش یافت.
با نزدیک شدن به فصل سرما قیمت تک‌محموله LNG در بازار آسیا رشد زیادی داشته است. بر اساس پیش بینی‏ها انتظار افزایش قیمت LNG‌ همچنان تا اوایل بهار وجود داشته و به حدود ۲۰ دلار به ازای هر میلیون بی‌ تی یو خواهد رسید.
البته قیمت‌های LNG صادراتی به بازار آسیا طی ماه اکتبر متفاوت بوده و در حالی که قیمت LNG صادراتی برونئی به کره‌جنوبی به بیش از ۶۰/۱۹دلار در هر میلیون بی تی یو رسیده است، ولی در بازار چین قیمت LNG وارداتی از تاسیسات مایع سازی استرالیا کمتر از ۲۵/۳ دلار بوده است. البته این قیمت‌های پایین عمدتا به دلیل تحویل LNG بر مبنای قراردادهای بلند‌مدتی است که بین دو کشور به امضا رسیده است؛ چراکه در همین بازار قیمت تک محموله LNG وارداتی از تاسیسات مایع‌سازی قطر و روسیه به ترتیب بیش از ۷۰/۱۷و ۶۷/۱۷ دلار در هر میلیون بی تی یو بوده است.
میزان LNG وارداتی ژاپن طی ماه اکتبر در مقایسه با اکتبر ۲۰۱۱ از یک روند افزایشی برخوردار بوده و به میزان ۵۱۰ هزار تن افزایش یافته است، در حالی که میزان LNG وارداتی کره‌جنوبی و تایوان در مقایسه با اکتبر ۲۰۱۱ به ترتیب به میزان ۲۸۰ و ۱۸۹ هزار تن کاهش یافته است.
با توجه به تفاوت چشمگیر قیمت گاز در بازارهای اروپا و آسیا در مقایسه با بازار آمریکا، در حالی که سود خالص برگشتی محموله‌های LNG صادراتی به بازارهای آسیا و اروپا مثبت است، این سود در برخی ترمینال‌های دریافت LNG بازار آمریکا منفی است.
بر اساس آخرین آمار منتشره توسط گزارش World Gas Intelligence در تاریخ ۱۲ دسامبر ، میزان سود خالص برگشتی محموله‌های LNG صادراتی به بازار آسیا به طور متوسط در حدود ۰۲/۱۶-۰۶/۱۲ دلار در هر میلیون تن است که بیشترین سود مربوط به صادرات LNG روسیه به بازار شمال شرق آسیا است.
بر اساس برآوردهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا میزان ذخایر زیر زمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا طی هفته منتهی به ۲۱ دسامبر در حدود ۳۶۵۲ میلیارد فوت مکعب بود که نسبت به هفته قبل از آن بیش از ۷۲ میلیارد فوت مکعب کاهش یافته است.
این ذخایر به میزان ۸۱ میلیارد فوت مکعب بیشتر از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۲۱ دسامبر ۲۰۱۱ بوده و به میزان ۴۱۳ میلیارد فوت مکعب (۸/۱۲ درصد) بیشتر از متوسط ۵ سال گذشته (۲۰۱۱- ۲۰۰۷) است. میزان متوسط ذخایر زیر زمینی گاز طبیعی آمریکا طی ۵ سال گذشته در حدود ۳۲۳۹ میلیارد فوت مکعب بوده است.
در منطقه شرق، میزان ذخایر طی هفته منتهی به ۲۱ دسامبر نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۴۲ میلیارد فوت مکعب کاهش یافته و در سطح ۱۸۸۳ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته و به میزان ۱۲۹ میلیارد فوت مکعب (۴/۷ درصد) از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه بیشتر است.
ذخایر در منطقه تولیدی (آلاباما، آرکانزاس، کانزاس، لوئیزیانا و....) به میزان ۲۰۳ میلیارد فوت مکعب بالاتر از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه یعنی ۱۰۴۶ میلیارد فوت مکعب بوده و نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۱۲ میلیارد فوت مکعب کاهش یافته و در سطح ۱۲۴۹ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته است. سطح ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی منطقه تولید به میزان ۴۱ میلیارد فوت مکعب (۴/۳‌درصد) از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۲۱ دسامبر ۲۰۱۱ بیشتر است.
سطح ذخایر زیر زمینی گاز طبیعی منطقه غرب آمریکا طی هفته منتهی به ۲۱ دسامبر نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۱۸ میلیارد فوت مکعب کاهش یافته و در سطح ۵۲۰ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته که معادل ۸۱ میلیارد فوت مکعب بالاتر از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه است. به طور کلی سطح ذخایر زیر زمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا که معادل ۳۶۵۲ میلیارد فوت مکعب است، در محدوده ای بالاتر از محدوده تاریخی ۵ سال گذشته قرار دارد.
*کارشناسان بازار انرژی
منبع: سایت موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی ( www.iies.org )