سرمایه‌گذاری در چین منطقی است؟

گروه بورس جهانی - منیژه حیاتی: «پول خود را در چین سرمایه‌گذاری کنید.» این پیامی است که تحلیلگران مسائل جهانی و سرمایه‌گذاران در سال‌های اخیر پیشنهاد می‌کردند و سهامداران بازارهای مالی، معامله‌گران بازارهای کالایی و حتی ستاره‌شناسان بر این موضوع اصرار داشته‌اند. این افراد طی سال‌های اخیر حتی بر سر رشد اقتصادی چین شرط بندی هم کردند با تاکید بر اینکه این کشور بزرگ‌ترین مصرف‌کننده مواداولیه مختلفی است؛ بنابر این انتخاب خوب و درستی برای سرمایه‌گذاران و درگیر کردن پول‌هایشان خواهد بود. اما سوال اصلی این است که آیا هنوز هم می‌توان به این پیشنهاد‌ها اعتماد کرد و اصولا با گزارش‌هایی که اخیرا بانک جهانی و موسسات تحلیلی اعلام کرده‌اند می‌توان به سرمایه‌گذاری در چین امیدوار بود؟

واقعیت این است که جدا از درست بودن این پیش‌بینی‌ها، نرخ رشد اقتصادی چین در حد بسیار زیادی بر نحوه عملکرد سرمایه‌گذاری‌های بخش خصوصی و بانکداران تاثیر می‌گذارد و برای آنها بسیار مهم است. نه تنها سرمایه‌گذاران حتی بسیاری از تجار، واردکننده‌ها و صادرکننده‌ها هم به شاخص‌های اقتصادی چین توجه می‌کنند؛ چرا که این کشور در بسیاری از کالاهای استراتژیک نقش بسیار مهمی را ایفا می‌کند و تاثیر گذاری زیادی بر فرآیند معاملات جهانی فرآورده‌ها و کالاهای مختلف دارد.

این موضوع فقط مربوط به سرمایه‌گذاران بازارهای کالایی داخلی نیست بلکه حتی در زمینه تکنولوژی‌های نوین و فناوری‌های اطلاعات نیز بسیاری از شرکت‌های چینی همچون بی تو بی (b۲b) سرمایه‌های زیادی جذب کرده‌اند تا جایی که تا کنون به اندازه سرمایه‌هایی که در شرکت‌های بین‌المللی بزرگ آمریکایی همچون آمازون و گوگل جذب شده است، منابع مالی در این شبکه‌ها به کار گرفته شده و به هر جهت به نظر می‌رسد رشد این شبکه‌ها به نفع کسانی بوده که در این زمینه سرمایه‌گذاری کرده اند.

اما سوالی که مطرح می‌شود این است آیا در حال حاضر هم هنوز سرمایه‌گذاری در چین توصیه می‌شود یا خیر؟

در ماه‌های اخیر، نرخ رشد اقتصادی چین با روند نزولی گزارش شده است. بانک جهانی در تازه ترین گزارش خود از اقتصاد چین و اقیانوس آرام، نسبت به کاهش رشد اقتصاد چین و بالا بودن میزان آن در میان تمامی کشورهای آسیای شرقی هشدار داده است ضمن اینکه کاهش رشد اقتصادی چین با بحران اقتصادی اروپا همزمان شده که در کل انتظار می‌رود این دو مورد اثر زیادی بر کاهش تقاضای کالاها در سطح جهان داشته باشد.

طبق تازه‌ترین گزارش اعلام شده از سوی بانک جهانی، نرخ رشد اقتصادی چین در حالی به ۲/۸ درصد رسیده که رشد اقتصادی منطقه شرق آسیا ۶/۷ درصد برای سال ۲۰۱۲ میلادی اعلام شده که پایین تر از گزارش قبلی است؛ چرا که در گزارش قبلی این بانک نرخ رشد اقتصادی منطقه آسیای شرقی ۸/۷ درصد گزارش شده بود.

از این رو انتظار بیشتر معامله گران این است که این گزارش در روزهای آینده تاثیر زیادتری را بر میزان سرمایه‌گذاری‌ها در بازارهای کالایی داشته باشد. برای مثال هفته گذشته، در بازار کانادا که به عنوان یکی از تولیدکنندگان کالاهای مهم و استرتژیک همچون طلا، مس، نیکل، نقره و تعداد قابل توجهی کالاهای کشاورزی محسوب می‌شود، اثرات این گزارش کاملا مشهود بود؛ چرا که چین هم بزرگ‌ترین مصرف‌کننده محصولات تولید شده در کانادا و مشتری اصلی بازارهای این کشور است. بر این اساس گزارش‌های منتشر شده از چین نشان می‌دهد که صنایع در چین روند نزولی به خود گرفته و در مقابل واردات کالا از کانادا هم در حال کاهش است که این موضوع بیش از هر چیزی در چند ماه اخیر در بازار کانادا و بسیاری از بازارهای کالایی دیگر مشهود بود.

در سال‌های اخیر فعالیت‌هایی که در بسیاری از بازارهای کشاورزی انجام گرفته و سرمایه‌گذاری‌هایی که در این زمینه در سر تا سر جهان به کار گرفته شده است، به خصوص در زمینه کالاهایی همچون برنج، گندم، قهوه، چای، دانه سویا و پنبه، به دلیل تقاضایی است که چین در این سال‌ها در بازارهای کالایی وارد کرده، اما با این شرایطی که در نرخ رشد اقتصاد چین به وجود آمده و از طرفی وضعیت بحران اقتصاد اروپا نگرانی‌های زیادی در ذهن سرمایه‌گذاران ایجاد شده که بازارهای این کالاها با سقوط شدید تقاضا و قیمت مواجه شوند.

تقاضای چین در بازارهای کالایی جهان

طبق تازه‌ترین گزارش‌های منتشر شده از وضعیت تقاضای چین در بازارهای جهانی و در بخش فلزات، تقاضای نقره برای دومین ماه متوالی نزولی شد ضمن اینکه پالادیوم برای پنجمین ماه و پلاتینیوم برای دومین ماه متوالی نزولی شد.

به گزارش بارکلیز واردات آلومینیوم در این مدت چهار برابر شد، اما کاتد مس به ۲۳۱ هزار تن در ماه اکتبر رسید که پایین‌ترین حد آن از سال ۲۰۱۲ میلادی بود. با توجه به اینکه تقاضا در ماه سپتامبر ۲۹۸ هزار تن بوده نشان می‌دهد که بازار این کالا همچنان ضعیف است هرچند که تولید داخلی صنعتی این کشور با رشد ۹ درصدی روبه‌رو بوده است. واردات فلز روی ۲۰۰ هزار تن در ماه اکتبر بوده که ۶۹ درصد رشد نشان می‌دهد، اما تقاضای واقعی این کالا از ابتدی سال تاکنون ۵/۱ میلیون تن بوده که ۳۱ درصد در مقایسه با سال ۲۰۱۱ میلادی کاهش نشان می‌دهد.

در همین حال واردات محصولات کشاورزی نوسان متفاوتی داشت به طوری که برای مثال، دانه‌های سویا، روغن سویا و گندم افت داشته در حالی‌که واردات کاکائو، قهوه، ذرت و پنبه با رشد روبه‌رو بوده است.

در بخش نفت خام هم واردات نفت خام در ماه اکتبر ۶/۵ میلیون بشکه بود که ۸/۱۳ درصد بالاتر از ماه قبل بوده است در این میان تقاضای واقعی نفت ۳ درصد رشد داشته است. هر چند به پیش‌بینی موسسه بارکلیز این رشدی که اعلام شده، بالاترین رشد تقاضای نفت این کشور در آخرین فصل سال جاری میلادی خواهد بود و به نظر نمی‌رسد که تا پایان سال میلادی بیشتر شود.

البته این رشد در حالی اتفاق افتاد که اقتصاددانان موسسه بارکلیز هم احتمال ثبات تقاضای نفت را بیش از افزایش آن پیش‌بینی می‌کردند. البته به گفته برخی منابع، رشد تقاضای نفت در چین به دلیل رشد قیمت سوخت در بازار خرده فروشی بوده که تا حدودی سود بیشتری را برای پالایشگاه‌ها در خلال ماه سپتامبر و اکتبر فراهم کرده است البته پیش‌بینی می‌شود که به دنبال کاهش قیمت خرده فروشی سوخت در ماه نوامبر تغییر قابل توجهی در تقاضای پالایشگاه‌ها ایجاد شود.

در عین حال نرخ رشد تولیدات صنعتی این کشور در ماه اکتبر به ۶/۹ درصد رسید، در حالی که در ماه سپتامبر ۲/۹ درصد بوده است. البته شاخص خرده فروشی در ماه اکتبر به ۵/۱۴ درصد رشد کرد این گزارش باعث شد تا برخی اقتصاددانان به این باور برسند که اصلاح معادلات اقتصادی چین در جریان است.

تولیدات معدنی چین نیز یک درصد در ماه اکتبر رشد کرد و در این زمینه واردات به ۴۳۱ هزار تن رسید، در حالی که صادرات مواد معدنی این کشور به ۲۵۳ هزار تن رشد کرده است. با در نظر گرفتن این آمارها بیشتر کارشناسان معتقدند که سرمایه‌گذاران، این بار باید مراقب باشند تا از میان کالاها و بازارهای مختلف تنها آن بخشی را که به نظر می‌رسد به سود می‌انجامد و گزارش‌های بهتری در مورد آنها منتشر شده انتخاب کنند و به نظر می‌رسد همانند قبل نمی‌توان به همه بازارهای این کشور اعتماد کرد و این روزها اخبار و گزارش‌هایی که منتشر می‌شود، مهم‌ترین ابزار سرمایه‌گذاران برای اتخاذ تصمیمی منطقی در این خصوص است.