افزایش قیمت گاز وارداتی اروپا

غلامعلی رحیمی - مهدیه علوی *
قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بورس آمریکا (آتی‌های ماه اول برای تحویل در ماه نوامبر) در دوره ۱۹ الی ۲۶ اکتبر از یک روند کاهشی برخوردار بود.

بر این اساس به دلیل کاهش ۷۸/۲ درصدی مصرف گاز طبیعی آمریکا و افزایش ۲۷/۰ درصدی تولید گاز طبیعی در این کشور در هفته منتهی به ۱۹ اکتبر، افزایش تعداد دکل‌های حفاری فعال در بخش گاز، افزایش سطح ذخایر زیر زمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا معادل ۶۷ میلیارد فوت مکعب و همچنین رکورد سطح ذخایر زیرزمینی گاز طبیعی آمریکا (که به میزان ۱/۴ درصد معادل ۱۵۳ میلیارد فوت مکعب بالاتر از میزان مشابه سال قبل است)، قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بازار نایمکس از ۶۱۷/۳ دلار در ۱۹ اکتبر تا کمتر از ۴/۳ دلار در هر میلیون بی تی یو در ۲۶ اکتبر کاهش یافت.
از سوی دیگر، قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بورس لندن (ICE) برای تحویل در ماه نوامبر، از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بوده و از ۷۵۰۶/۱۰ دلار در هر میلیون بی تی یو در تاریخ ۱۹ اکتبر تا ۹۰۴۷/۱۰ دلار در تاریخ ۲۶ اکتبر افزایش یافت.
مصرف گاز طبیعی آمریکا در هفته منتهی به ۲۴ اکتبر نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۷۸/۲ درصد کاهش یافته که در این میان، مصرف بخش‌های نیروگاهی، صنعت و خانگی و تجاری به ترتیب با ۸۳/۲ درصد، ۸۸/۰ درصد و ۸۰/۴ درصد کاهش مواجه بوده است. میزان کل تقاضای گاز طبیعی در مقایسه با هفته منتهی به ۱۷ اکتبر در حدود ۸۷/۲ درصد کاهش نشان می‌دهد. در دوره ۱۷ الی ۲۴ اکتبر ، میزان واردات گاز طبیعی آمریکا از طریق خط لوله از کانادا و واردات LNG به ترتیب به میزان ۷۳/۴ و ۴۲/۴ درصد کاهش یافته است. واردات گاز طبیعی از کانادا و واردات LNG در مقایسه با میزان مشابه سال قبل به ترتیب در حدود ۹۳/۷ و ۱۳/۷ درصد کاهش نشان می‌دهد. تولید بازاری گاز طبیعی آمریکا در دوره مذکور در حدود ۲۷/۰ درصد افزایش داشته که در مقایسه با میزان مشابه سال قبل معادل ۰۸/۱ درصد بیشتر است.
بر اساس گزارش موسسه بیکر، تعداد دکل‌های حفاری چرخشی گاز طبیعی آمریکا در هفته منتهی به ۱۹ اکتبر ۴۲۷ دکل بوده که در مقایسه با هفته قبل از آن به میزان ۵ دکل افزایش نشان می‌دهد. از سوی دیگر، تعداد دکل‌های حفاری در بخش نفت (که شامل تولید گازهای همراه نفت نیز می‌شود) در دوره مذکور به میزان یک دکل کاهش یافته و در سطح ۱۴۱۰ دکل فعال قرار گرفته است.
قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار هنری هاب از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بوده و ابتدا از ۲۸/۳ دلار در هر میلیون بی تی یو در تاریخ ۱۸ اکتبر، با ۲۱ سنت (۴/۶ درصد) افزایش تا بیش از ۴۹/۳ دلار در ۲۲ اکتبر افزایش یافت، ولی مجددا تا سطح ۴۳/۳ دلار در تاریخ ۲۴ اکتبر کاهش یافت. همچنین قیمت تک محموله گازطبیعی در بازار نیویورک از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بوده و از ۴۸/۳ دلار در هر میلیون بی تی یو در تاریخ ۱۸ اکتبر، با ۱۲ سنت (۴۵/۳ درصد) افزایش تا بیش از ۶۰/۳ دلار در تاریخ ۲۴ اکتبر افزایش یافت.
قیمت تک محموله گازطبیعی در بازار شیکاگو نیز در دوره مذکور از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بوده و ابتدا از حدود ۵۶/۳ دلار در هر میلیون بی تی یو تا کمتر از ۴۱/۳ دلار در ۲۳ اکتبر کاهش یافت، ولی مجددا تا سطح ۶۴/۳ دلار در هر میلیون بی تی یو افزایش یافت.
قیمت تک محموله گازطبیعی در بازار کالیفرنیای جنوبی و تورنتوی کانادا از یک روند ثابت برخوردار بوده و به ترتیب در سطوح ۷۰/۳ دلار و ۴۱/۳ دلار در هر میلیون بی تی یو طی دوره ۱۷ الی ۲۴ اکتبر تثبیت شدند.
قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار لندن (ICE) طی دوره مذکور از یک روند افزایشی برخوردار بوده و با ۸ سنت افزایش (۷۸/۰ درصد)، از حدود ۲۳/۱۰ تا بیش از ۳۱/۱۰ دلار در هر میلیون بی تی یو افزایش یافت.
متوسط قیمت سر مرزی گاز طبیعی صادراتی کشورهای مستقل مشترک المنافع (نظیر روسیه، اوکراین، بلاروس، آذربایجان و ...) به اروپا در ماه اکتبر در حدود ۷۵/۱۱ دلار در هر میلیون بی تی یو بوده که در این میان بیشترین قیمت مربوط به فرانسه با ۹۵/۱۱ دلار و کمترین قیمت مربوط به آلمان با ۵۷/۱۱ دلار در هر میلیون بی تی یو است. متوسط قیمت سر مرزی گاز صادراتی الجزایر به اروپا از طریق خط لوله نیز در حدود ۲۵/۱۱ دلار در هر میلیون بی تی یو بوده است. همچنین طی دوره مذکور، متوسط قیمت LNG صادراتی قطر و الجزایر به بازار اروپا به ترتیب در حدود ۶۹/۹ و ۳۷/۱۴ دلار در هر میلیون بی تی یو بوده است. در میان کشورهای مذکور بیشترین قیمت گاز وارداتی (خط لوله و LNG) متعلق به اسپانیا با متوسط ۹۸/۱۳ دلار است. بر این اساس، کمترین قیمت گاز وارداتی نیز متعلق به انگلیس با متوسط ۷۳/۹ دلار بوده است. به طور کلی متوسط قیمت گاز وارداتی اروپا طی ماه اکتبر در حدود ۵۸/۱۱ دلار در هر میلیون بی تی یو برآورد می‌شود که در مقایسه با ماه سپتامبر در حدود ۵۰ سنت بیشتر است.
براساس برآوردهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا میزان ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا طی هفته منتهی به ۱۹ اکتبر در حدود ۳۸۴۳ میلیارد فوت مکعب بود که نسبت به هفته قبل از آن بیش از ۶۷ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته است. این ذخایر به میزان ۱۵۳ میلیارد فوت مکعب بیشتر از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۱۹ اکتبر ۲۰۱۱ بوده و به میزان ۲۵۱ میلیارد فوت مکعب (۷ درصد) بیشتر از متوسط ۵ سال گذشته (۲۰۱۱- ۲۰۰۷) است. میزان متوسط ذخایر زیرزمینی گاز طبیعی آمریکا طی ۵ سال گذشته در حدود ۳۵۹۲ میلیارد فوت مکعب بوده است.
در منطقه شرق، میزان ذخایر طی هفته منتهی به ۱۹ اکتبر نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۲۸ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته و در سطح ۲۰۵۷ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته است و به میزان ۴۴ میلیارد فوت مکعب (۲/۲ درصد ) از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه بیشتر است. ذخایر در منطقه تولیدی ( آلاباما، آرکانزاس، کانزاس، لوئیزیانا و.... ) به میزان ۱۵۸ میلیارد فوت مکعب بالاتر از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه یعنی ۱۰۹۶ میلیارد فوت مکعب بوده و نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۲۸ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته و در سطح ۱۲۵۴ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته است.
سطح ذخایر زیر زمینی عملیاتی گاز طبیعی منطقه تولید به میزان ۸۵ میلیارد فوت مکعب (۳/۷ درصد) از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۱۹ اکتبر ۲۰۱۱ بیشتر است. سطح ذخایر زیر زمینی گاز طبیعی منطقه غرب آمریکا طی هفته منتهی به ۱۹ اکتبر نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۱۱ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته و در سطح ۵۳۲ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته است که معادل ۴۹ میلیارد فوت مکعب بالاتر از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه است. به طور کلی سطح ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا که معادل ۳۸۴۳ میلیارد فوت مکعب است، در سطحی بالاتر از محدوده تاریخی ۵ سال گذشته قرار دارد.
*کارشناسان بازار انرژی
منبع: سایت موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی (www.iies.org)