بازار فولاد جهان و معادلات پیش روی آن

گروه بورس جهانی - منیژه حیاتی: در شرایطی که اقتصاد اروپا با بحران‌های متعددی دست و پنجه نرم می‌کند و امیدواری‌ها پس از گزارش‌های اخیر بانک مرکزی اروپا دوباره کمرنگ شده، به نظر می‌رسد یکی از امیدهای تقویت تجاری بین کشورها، بازار فولاد است که در این میان آلمان در حال حاضر امید اصلی سرمایه‌گذاران در این صنعت به شمار می‌رود. در این میان آرسلورمیتال به عنوان پر نفوذترین تولیدکننده فولادی جهان و چین به عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده و مصرف کننده دنیا، تاثیراتی را در بازار فولاد دارند که بر اساس برنامه‌های ارائه شده از آنها پیش‌بینی‌های متفاوتی هم بوجود آمده است. در این میان با توجه به اینکه یک ماه و نیم از سال جدید میلادی می‌گذرد، داده‌های آماری منتشر شده از عملکرد صنعت و بازارها ، تا حدودی این پیش‌بینی‌ها را تغییر داده است به طوری که آرسلورمیتال و انجمن تولید فولاد اروپا در یک هفته اخیر ۳ بار به اصلاح پیش‌بینی‌های خود از سال ۲۰۱۳ اقدام کرده‌اند.

برای مثال هفته گذشته رییس انجمن فولاد آلمان در گفت‌وگویی که با خبرگزاری رویترز داشت به طور کلی نسبت به اینکه بازار اروپا به بهبود خوبی در معاملات محصولات فولادی دست پیدا کند اظهار ناامیدی کرد.

در ماه‌های اخیر اقداماتی که کشورهای اروپایی در جهت ریاضت اقتصادی و کاهش کسری بودجه به کار بستند در سراسر اتحادیه اروپا ضربه دردناکی به صنعت و بازار فولاد وارد کرد؛ چرا که رکودی که در بخش‌های تقاضا از جمله اتومبیل، لوازم خانگی و ساخت و سازهای ساختمانی ایجاد شد نتیجه همین ریاضت‌ها بود.

مصرف فولاد در سال ۲۰۱۲ میلادی در اتحادیه اروپا ۱۰ درصد کاهش یافت و در حالی که برخی از داده‌های اقتصادی امیدواری‌هایی را بوجود آورده اما یوروفر طبق بررسی‌هایی که برای ماه ژانویه انجام داده اعلام کرد که شرایط برای بازار فولاد اروپا خوب به نظر نمی‌رسد و روند منفی آن بیشتر شده است.

در این میان آمارها نشان می‌دهد که آلمان با این وجود حدود یک چهارم تولید فولاد خام اروپا را همچنان در اختیار دارد و بهتر از همتایان خود در فرانسه، ایتالیا و اسپانیا به فعالیت‌های فولادی خود ادامه می‌دهد.

کرکوف رییس انجمن فولاد آلمان با اشاره به این موضوع معتقد است که با این وجود در مورد صنعت فولاد این کشور، همانند نیمه دوم سال ۲۰۱۲ نگرانی‌هایی در بین تولید کننده‌ها و تجار وجود دارد.

تیسن گروپ (Thyssen Group) بزرگترین فولاد ساز آلمان هفته گذشته اعلام کرد که در ۳ ماه آخر سال ۲۰۱۲ میلادی ۳۸ درصد افت سود داشته است و مشتریان اروپایی محصولات این کارخانه تمامی خریدی را که در این ۳ ماه انجام داده‌اند در انبار شرکت نگه داشته و سفارش جدیدی هم برای آینده نداشته‌اند.

البته آمارهای جدیدتر نشان می‌دهد که در ماه ژانویه خروجی محموله‌های فولادی از انبارهای این شرکت ۵ درصد رشد داشته است که بالاترین رقم از سپتامبر ۲۰۱۱ محسوب می‌شود. اما از آغاز ماه فوریه دوباره ۴ درصد کاهش سفارش مشاهده شد و این موضوع باعث شد تا امیدواری‌های شکل گرفته دوباره جای خود را به شک و تردید بدهد.

مدیر اجرایی آرسلورمیتال هم در روزهای اخیر با ارائه گزارشی اعتراف کرد که در سال ۲۰۱۳ صنعت فولاد جهان به خصوص اروپا دوران سختی را در پیش دارد و قبل از اینکه به رشد پیش‌بینی شده سال ۲۰۱۴ میلادی برسد (۳درصد)، به احتمال زیاد در سال جاری میلادی به کاهش ۷/۰ درصدی خواهد رسید.

آرسلورمیتال، بزرگ‌ترین تولیدکننده فولاد جهان هفته گذشته گزارش داد که در سال ۲۰۱۲ میلادی بیش از ۷/۳ میلیارد دلار از دست داده است حال آنکه این شرکت چندین میلیارد دلار از درآمدش از بازار فولاد اروپا است.

وی اعلام کرد که در سال ۲۰۱۲ میزان مصرف مقاطع فولادی در ساختمان‌ها و برج‌های بلند و راه آهن در حد سال قبل باقی می‌ماند و رشدی را شاهد نخواهد بود. اما در همین حال اتحادیه اروپا در یکی از پیشنهادهای فرعی خود درحال بررسی طرحی است که در صورت انجام می‌تواند ۳۶۰ هزار فرصت شغلی در بخش فولاد بوجود بیاورد که البته انجام آن به پوشش و ارائه تسهیلات مالی، در اختیار قرار دادن مواد خام و انرژی احتیاج دارد اما به گفته رییس انجمن فولاد اروپا برای اینکه این برنامه به سرانجام برسد باید تقاضای خوبی در بخش صنعت خودرو و ساخت و ساز به کار گرفته شود و این تنها راه نجات فولادسازان بزرگ اروپایی به شمار می‌رود چرا که طبق آمارهای ارائه شده توسط آرسلورمیتال تقاضای اروپا از زمان شروع بحران اقتصادی در این منطقه ۳۰ درصد کاهش داشته است.

البته آرسلورمیتال برخلاف بازار اروپا امیدواری‌هایی را نسبت به بازارهای دیگر اعلام کرده. برای مثال چند روز قبل اعلام کرد که در سال ۲۰۱۳ مصرف فولاد جهان را با رشد ۳ درصدی ارزیابی کرده که تنها علت آن رشد تقاضای ۲ درصدی چین و برزیل در سال ۲۰۱۲ بوده و امیدوار است که این دو کشور بتوانند نرخ رشد مصرف فولاد جهان را به ۳ درصد برسانند.

به عقیده کارشناسان در بازار ۵۰۰ میلیارد دلاری صنعت فولاد، در ابتدای سال جدید رشد آهسته‌ای مشاهده شده که دلیل آن اروپا است اما به همان نسبت چین این بازارها را با تقاضای خود به عنوان بزرگ‌ترین تولید کننده و مصرف کننده حمایت کرده و همین موضوع باعث شده تا آرسلورمیتال که سرمایه‌گذاری خاصی در چین نداشته هم یکی از امیدهایش را بازار چین قرار دهد.

اقتصاد چین در سال ۲۰۱۲ میلادی در پایین ترین حد رشد خود در ۱۳ سال گذشته قرار داشته است اما جهشی که این شرکت در سرمایه‌گذاری و هزینه‌هایی که در توسعه زیرساخت‌ها انجام داده باعث شد تا دوباره به امید اصلی بازارهای فولادی تبدیل شود. البته نا‌گفته نماند که آرسلورمیتال با برنامه‌هایی که برای کاهش هزینه‌های تولید و صرفه‌جویی‌هایی که در نظر گرفته انتظار دارد تولیداتش در سطح دنیا تا ۳ درصد در سال ۲۰۱۳ رشد داشته باشد که این رشد تولید ممکن است برخی معادلات بازارهای جهانی را به هم بزند. البته باید در نظر گرفت که رشد ظرفیت تولید آرسلورمیتال می‌تواند از یک جهاتی بر بازار فولاد اثر نداشته باشد و علت آن این است که تقاضای فولاد به دلیل بحران‌های بازار اروپا در سال گذشته میلادی، ۸/۸ درصد کاهش داشت و این موضوع باعث شد تا ظرفیت تولید بسیاری از فولاد سازان نیز با افت روبه‌رو شود و این موضوع می‌تواند تا حدودی رشد ظرفیت آرسلورمیتال را جبران کند. طبق گزارش یوروفر و پیش‌بینی جدیدی که منتشر شده مصرف فولاد اروپا احتمالا در سال ۲۰۱۳ میلادی در مقایسه با سال ۲۰۱۲ یک درصد کاهش پیدا می‌کند و در این میان انتظار می‌رود چین با ۳ درصد و برزیل با ۵ درصد رشد تقاضا روبه‌رو شود. این گزارش در حالی اعلام شده که در سال ۲۰۱۲ تقاضای چین تنها ۲ درصد در مقایسه با سال ماقبل رشد داشت و تقاضای برزیل هم یک درصد بالاتر بود.

در همین حال پوسکو (posco) هم در تازه‌ترین گزارش خود احتمال رشد ۳ درصدی تقاضای جهانی برای فولاد در سال ۲۰۱۳ را پیش‌بینی کرده است؛ هر چند میزان فروشی که این شرکت برای خودش در سال ۲۰۱۳ پیش‌بینی کرده ۱۰ درصد پایین‌تر از میزان سال ۲۰۱۲ است.

در مورد قیمت مستندترین پیش‌بینی ارائه شده برای سال ۲۰۱۳ میلادی این است که میزان برداشت آرسلورمیتال از معادن سنگ آهن کانادا ۲۰ درصد رشد می‌کند که این موضوع اگرچه کاهش قیمت را در پی خواهد داشت اما در عین حال رشد تولیدی را که پیش‌بینی کرده پوشش خواهد داد.