میانگین قیمت نفت ایران، بشکه‌ای ۱۲۴دلار

غلامعلی رحیمی*
بهای نفت خام در بازار آمریکا (بورس نیویورک) طی هفته گذشته (۹ مارس الی ۱۶ مارس ۲۰۱۲) از ۴/۱۰۷ دلار در هر بشکه تا ۴۳/۱۰۵ دلار کاهش یافت، ولی مجددا تا سطح ۰۶/۱۰۷ دلار در هر بشکه افزایش یافت.

عمده‌ترین عوامل تضعیف‌کننده قیمت نفت خام در بازارهای جهانی در هفته گذشته:
• اظهارنظر برخی مقام‌های اوپک درباره بالا بودن سطوح کنونی قیمت نفت در آستانه برگزاری نشست مجمع جهانی انرژی
• اظهارنظر وزیر نفت آنگولا مبنی بر مضر بودن ثبت رکوردهای بالای بهای نفت برای اقتصاد جهانی
• تصمیم انگلیس برای همکاری با آمریکا درباره آزادسازی ذخایر استراتژیک نفت
• پیش‌بینی افزایش صادرات نفت خام عراق در ماه آوریل ۲۰۱۲ در حدود ۳/۲ میلیون بشکه در روز بر اساس اعلام مقامات نفتی این کشور
• پیش‌بینی افزایش تولید نفت خام دریای شمال در ماه آوریل ۲۰۱۲ در پی افزایش فعالیت دو میدان نفتی عمده در این منطقه
• کاهش ۹/۶ درصدی واردات نفت خام آمریکا در ماه ژانویه ۲۰۱۲ نسبت به میزان مشابه سال قبل
• افت رشد اقتصادی چین و افزایش کسری تجاری این کشور به بالاترین حد خود طی چند دهه گذشته و در نتیجه تشدید ابهامات درباره تقاضای دومین مصرف کننده نفت جهان
• تداوم نگرانی‌ها درباره بحران اقتصادی حوزه یورو
• تشدید بحران رکود اقتصادی در ایتالیا
• انتشار خبر مربوط به انقباض اقتصاد ایتالیا در ۳ ماهه چهارم سال ۲۰۱۱ و ورود این کشور به دوران رکود اقتصادی
• بازگشایی بخش باقیمانده خط لوله صادرات نفت خام کانادا به آمریکا بر اساس اعلام شرکت انبریج
• افزایش سطح ذخیره‌سازی‌های نفت خام آمریکا معادل ۸/۱ میلیون بشکه در هفته منتهی به ۹ مارس ۲۰۱۲
البته طی هفته گذشته، انتشار برخی اخبار و اطلاعات مثبت موجب تقویت قیمت نفت خام در بازارهای جهانی شده و از کاهش بیشتر قیمت‌ها جلوگیری کرد.
عمد‌ه‌ترین عوامل تقویت کننده قیمت نفت خام در بازارهای جهانی:
• افزایش خوش‌بینی به وضعیت اقتصادی آمریکا و امیدواری به رشد اقتصادی و افزایش تقاضای نفت در بزرگ‌ترین کشور مصرف‌کننده نفت جهان
• کاهش آمار مربوط به بیکاری در آمریکا به کمترین میزان خود طی ۴ سال گذشته
• افزایش ۱/۱ درصدی آمار خرده فروشی آمریکا در ماه فوریه ۲۰۱۲
• مخالفت سنای آمریکا با ساخت خط لوله نفتی کانادایی
• انتشار اطلاعات مثبت درباره اقتصاد آلمان
• افزایش شاخص اعتماد سرمایه‌گذاران در آلمان به بالاترین حد خود از ماه ژوئن سال ۲۰۱۰ تا کنون
• افزایش ۵ درصدی تقاضای نفت خام چین در ژانویه ۲۰۱۲ نسبت به دسامبر ۲۰۱۱
• افزایش استفاده از ظرفیت تولید پالایشگاه‌های چین در ماه‌های ژانویه و فوریه ۲۰۱۲ به بالاترین حد خود
• کاهش تولید نفت خام آذربایجان طی فوریه ۲۰۱۲ در مقایسه با میزان مشابه سال گذشته
• افزایش ارزش شاخص‌های بورس در بازارهای جهانی
• کاهش ارزش دلار در مقابل یورو
• ناآرامی‌های سیاسی در منطقه خاورمیانه و نگرانی معامله‌گران از بروز اختلال در مبادی استراتژیک حمل‌ونقل نفت خام؛
•‌ نگرانی‌های مربوط به اختلال در عرضه نفت خام در منطقه خاورمیانه و آفریقا؛
بر اساس آمار دبیرخانه سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک)، قیمت سبد نفتی اوپک طی دوره ۹ مارس الی ۱۵ مارس ۲۰۱۲، از ۱۵/۱۲۴ دلار در هر بشکه تا ۰۳/۱۲۳ دلار در هر بشکه کاهش یافت. میانگین هفتگی بهای سبد نفتی اوپک در هفته منتهی به ۱۵ مارس ۲۰۱۲، با یک دلار و ۸ سنت افزایش نسبت به هفته پیش از آن به هر بشکه ۱۲۳ دلار و ۹۵ سنت رسیده است.
میانگین هفتگی بهای سبد نفتی اوپک در هفته منتهی به ۹ مارس ۲۰۱۲ معادل ۱۲۲ دلار و ۸۷ سنت بود.
همچنین میانگین ماهانه بهای سبد نفتی اوپک طی ماه مارس (تا ۱۵ مارس ۲۰۱۲)، با ۵ دلار و ۷۳ سنت افزایش نسبت به میانگین ماه فوریه، به هر بشکه ۱۲۳ دلار و ۲۱ سنت رسیده است. میانگین بهای سبد نفتی اوپک در ماه فوریه ۲۰۱۲ معادل ۱۱۷ دلار و ۴۸ سنت در هر بشکه بود.
سبد نفت خام اوپک دربردارنده ۱۲ نوع نفت خام اعضای این سازمان شامل مخلوط الجزایر، گریسول آنگولا، اورینته اکوادور، سنگین ایران، سبک بصره، صادراتی کویت، اس ‌سیدر لیبی، سبک «بونی» نیجریه، مارین قطر، سبک عربی عربستان سعودی، موربان امارات و بی.سی.اف ۱۷ ونزوئلا است.طی هفته گذشته قیمت نفت خام برنت دریای شمال در بورس لندن(ICE) نیز برای تحویل در ماه آوریل ۲۰۱۲، از ۹۸/۱۲۵ دلار در هر بشکه تا ۵۵/۱۲۳ دلار کاهش یافت، ولی مجددا تا ۸۱/۱۲۵ دلار در هر بشکه افزایش یافت. همچنین در روز ۱۶ مارس ۲۰۱۲، نفت خام برنت از حق مرغوبیت ۷۵/۱۸ دلار در هر بشکه نسبت به نفت خام WTI برخوردار بود.
طی هفته گذشته میانگین بهای هر بشکه نفت خام صادراتی ایران با ۲ دلار و ۶۸ سنت افزایش نسبت به هفته قبل به ۱۲۴ دلار و ۶ سنت رسیده است.
بر اساس آمارهای امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران، میانگین وزنی بهای هر بشکه نفت خام سبک ایران به مقصدهای مختلف در روز چهارشنبه (۱۴ مارس ۲۰۱۲ ) ۱۲۴ دلار و ۹۲ سنت بود و همین رقم برای نفت خام سنگین در سطح ۱۲۳ دلار و ۵۶ سنت قرار داشت.
همچنین قیمت هر بشکه نفت خام سبک ایران به بازار آفریقای جنوبی ۱۲۴ دلار و ۳۶ سنت و هر بشکه نفت خام سنگین ایران به این بازار ۱۲۳ دلار و یک سنت گزارش شده است.
هر بشکه نفت خام سبک ایران در بازار آسیا ۱۲۶ دلار و ۱۶ سنت، شمال غربی اروپا ۱۲۴ دلار و ۶۳ سنت و در بازار مدیترانه ۱۲۲ دلار و ۶۱ سنت معامله شده است.
هر بشکه نفت خام سنگین ایران در بازار آسیا ۱۲۴ دلار و ۶۴ سنت، در بازار شمال غربی اروپا ۱۲۳ دلار و ۲۸ سنت و در بازار مدیترانه ۱۲۱ دلار و ۲۱ سنت به فروش رسیده است.
طی این مدت، بیشترین افزایش در قیمت نفت خام سبک و سنگین ایران مربوط به بازارهای مدیترانه و آفریقای جنوبی به میزان ۲/۳ دلار افزایش در هر بشکه بوده است.
میانگین وزنی بهای هر بشکه نفت خام سبک و سنگین ایران نیز نسبت به هفته قبل، به ترتیب به میزان ۷۵/۲ دلار و ۶۵/۲ دلار در هر بشکه طی دوره مذکور افزایش یافته است.
بر اساس آمار اداره اطلاعات انرژی آمریکا میزان ذخایر نفت خام این کشور معادل ۵/۳۴۷ میلیون بشکه بوده است که در مقایسه با هفته قبل (۲ مارس ۲۰۱۲) به میزان ۸/۱ میلیون بشکه افزایش یافته و معادل ۱/۳ میلیون بشکه از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۱۱ مارس ۲۰۱۱ کمتر است.
میزان این ذخایر بر حسب روز نیز نسبت به هفته قبل به میزان ۲/۰ روز افزایش یافته و در سطح ۷/۲۳ روز قرار گرفته است ولی معادل ۶/۱ روز کمتر از میزان مشابه سال قبل است.
طی دوره مذکور، سطح خوراک پالایشی آمریکا ۱۲۶ هزار بشکه در روز کاهش یافته و در سطح ۴۶۳/۱۴ میلیون بشکه در روز قرار گرفته است که ۲۸۱ هزار بشکه در روز بیشتر از میزان مشابه سال قبل است.
تولید نفت خام آمریکا ۲۴ هزار بشکه در روز افزایش یافته و در سطح ۸۳۰/۵ میلیون بشکه در روز قرار گرفته است و معادل ۲۳۹ هزار بشکه در روز بیشتر از میزان مشابه سال قبل است. واردات نفت خام آمریکا از ۷۱۲/۸ میلیون بشکه در روز به ۷۱۶/۸ میلیون بشکه در روز (معادل ۴ هزار بشکه) افزایش یافته است که ۳۵ هزار بشکه در روز بیشتر از میزان مشابه سال قبل است.
*کارشناس ارشد موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی
منبع : سایت موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی (www.iies.org )