بحرانها رشد چین را نادیده میگیرند؟
گروه بورس جهانی – سحر نمایشی: چین با کسب تجربهها و پیروی از سیاستهای اقتصادی موفق جایگاه بالایی در میان کشورهای پیشرفته و صنعتی جهان کسب کرده و به عنوان دومین اقتصاد بزرگ جهان توانست امسال رشد ۴/۷ درصدی را نسبت به سال گذشته تجربه کند، در حالی که دیگر اقتصادهای بزرگ جهان همچون ایالات متحده، اروپا و ژاپن با بحرانی عظیم دست و پنجه نرم میکنند، چین همچنان روند تبدیل شدن به بزرگترین قدرت اقتصادی در جهان را طی میکند.
گروه بورس جهانی - سحر نمایشی: چین با کسب تجربهها و پیروی از سیاستهای اقتصادی موفق جایگاه بالایی در میان کشورهای پیشرفته و صنعتی جهان کسب کرده و به عنوان دومین اقتصاد بزرگ جهان توانست امسال رشد ۴/۷ درصدی را نسبت به سال گذشته تجربه کند، در حالی که دیگر اقتصادهای بزرگ جهان همچون ایالات متحده، اروپا و ژاپن با بحرانی عظیم دست و پنجه نرم میکنند، چین همچنان روند تبدیل شدن به بزرگترین قدرت اقتصادی در جهان را طی میکند. در حال حاضر هدف بلند مدت چین دستیابی به سهم ۲۰ درصدی از کل تولیدات جهانی در سال ۲۰۲۵ است و این رقم در مقایسه با سهم ۱۲ درصدی این کشور در سال جاری و ۳ درصد در سال ۱۹۷۵ رقم قابل توجهی است. رشد غیرقابل تصور دومین کشور اقتصادی جهان در طول ۲۰ سال گذشته بهرغم سیر نزولی اخیر در روند رشد آن، این کشور را به یکی از سریعترین اقتصادهای در حال رشد جهان تبدیل کرده است. از آنجا که صادرات پایههای اصلی این کشور را تشکیل میدهد، شکسته شدن هر یک از این پایهها باعث سقوط آن خواهد شد. این روزها اروپا در اوضاع نابسامانی به سر میبرد و از آنجا که درمان این اقتصاد بیمار هدفی بزرگ برای صادرات چین به شمار میآید در نتیجه باعث کند شدن رشد اقتصادی در این کشور شده است.
در حال حاضر گمانهزنیهای زیادی درباره کند شدن روند اقتصادی این کشور مطرح شده است که بررسی تاثیرات این تغییرات بر بازارهای کالایی جهان خالی از لطف نیست. البته ناگفته نماند که چین تا حدودی بحران اقتصادی اخیر را پشت سر گذاشته، اما برای آن که بتواند روند رو به رشد خود را که متاثر از نیروی کار بالا و تشکیل سرمایه مناسب است حفظ کند، نیازمند رشد تقاضای جهانی است. آنچه مشخص است اینکه نزول رشد تقاضا در بسیاری از کشورهای جهان از جمله اروپا و آمریکا بر رشد اقتصادی این کشور نیز اثر منفی گذاشته است. به گفته جیائولینگ، معاون سابق بانک مرکزی چین، رشد اقتصاد چین به سه موتور محرکه وابسته است: صادرات، سرمایهگذاری و مصرف.
در این بین، موتور صادرات چین با چالش تقاضا در بازار جهانی مواجه است و در واقع بزرگترین مشتریان خارجی چین، کشورهای اروپایی و آمریکا هستند که تا خرخره بدهکارند. از عوامل مهمی که سبب تاثیرگذاری چین بر بازارهای جهانی شده افزایش روز افزون تقاضا برای کالا، صنعتی شدن سریع، افزایش سطح درآمد سرانه در این کشور و رشد سریع جمعیت است. از طرفی نیز افزایش اخیر در بازده صنعتی، خرده فروشی محصولات و سرمایهگذاری تجاری موجب تقویت وضع اقتصاد آن شده است.
از سوی دیگر بحران اقتصادی و متعاقبا کاهش رشد اقتصادی و عدم اطمینان سرمایهگذاران برای سرمایهگذاری و در نهایت نبود راهی مطمئن برای خروج از بحران بدهیهای اروپا از عمدهترین دلایل کاهش سرمایهگذاری در چین اعلام شده است. اقتصاد چین بهرغم برخی ویژگیهای مثبت اقتصادی چون ذخیره ارزی مناسب، رقم بیسابقه مالیات دریافت شده و تورم کنترل شده، با کاهش تقاضا برای محصولات چینی در خارج از مرزهای این کشور مواجه است.
تولید ناخالص داخلی چین در سه ماه دوم سالجاری ۶/۷ درصد بود که این رقم نسبت به آغاز بحران اقتصادی در سال ۲۰۰۹- ۲۰۰۸ رقم بسیار پایینی است. وزارت تجارت چین اعلام کرده است که سرمایهگذاری مستقیم خارجی در چین در ماه جولای به میزان ۷/۸ درصد کاهش یافته در حالی که شرکتهای خارجی در این ماه تنها ۵۸/۷ میلیارد دلار در این کشور سرمایهگذاری کردهاند. در چند ماه اخیر نیز بهرغم افزایش ناچیز سرمایهگذاری اروپاییها، چین در مقیاس سالانه شاهد کاهش ۹/۶ درصدی در میزان سرمایهگذاریهای مستقیم خارجی بوده و به رقم ۱۲ میلیارد دلار رسید. گفته میشود در هفت ماه اول سال جاری سرمایهگذاری مستقیم خارجی با کاهش ۶/۳ درصدی به رقم ۶۷/۶۶ میلیارد دلار رسید.
معاون مرکز تبادل اقتصاد بینالملل میگوید: چین باید سیاست حمایتی خود از بخشهای مختلف اقتصادی را در سه ماه آینده آغاز کند. البته چین طی ماههای اخیر تلاش زیادی برای حمایت بیشتر از سرمایهگذاری صورت داده است؛ از جمله کاهش نرخ بهره بانک مرکزی و همچنین اختصاص ۱۵۳ میلیارد یورو از سرمایه بانک مرکزی برای وام و تسریع پروژههای زیرساختی از جمله آنها است. همچنین الستر تورنتون یکی از اقتصاددانان برجسته چین در موسسه آی اچ اس گلوبال اینسایت میگوید: کسانی که از سخت تر شدن اوضاع هراس دارند، میتوانند اندکی آسوده خاطر باشند اما کسانی که منتظر بهبود کاملند، ممکن است ناامید شوند چرا که آمارها نشان میدهد که مبادلات تجاری این کشور نسبت به مدت مشابه سال قبل فقط سه درصد رشد داشته است و از این نظر اقتصاد چین، ضعیفترین میزان رشد تجاری را در سه سال گذشته تجربه میکند.
آمار جدید به زودی منتشر خواهد شد و این خبرزنگ خطری برای اقتصاد این کشور خواهد بود، چرا که حدود بیست و پنج درصد از تولید ناخالص ملی این کشور حاصل صادرات است و دویست میلیون چینی از رهگذر مبادلات تجاری گذران زندگی میکنند. چین ابزار مقابله با بحران اقتصاد جهانی را در اختیار دارد، اما نه میتواند و نه میخواهد نجات اقتصاد بحرانزده جهانی را تضمین کند.
در حالی که جهان در حال توسعه، غرق در رکود اقتصادی، بیکاری، جرم و بدهی است، چین همچون جزیرهای پابرجا در برابر امواج سهمگین بحران مالی با رشد ۵/۹ درصدی در اقتصاد به پیش میتازد. از سوی دیگر چین همچنین توانایی قابلتوجهی در تغییر مدل کسبوکار از خود ارائه دادهاست. بنا بر این گزارش، تحلیلگران اقتصادی احتمال می دهند که اقتصاد چین در سال جاری شاهد ضعیفترین کارنامه ممکن بعد از سال ۱۹۹۹ میلادی است.