روند کاهشی در بازار گاز - ۲ مهر ۹۱

غلامعلی رحیمی - مهدیه علوی *
قیمت‌های آتی گاز طبیعی در بورس آمریکا (آتی‌های ماه اول برای تحویل در ماه اکتبر) طی دوره ۱۴ الی ۲۱ سپتامبر از یک روند کاهشی همراه با نوسان برخوردار بود.

بر این اساس به دلیل افزایش ۵۸/۱ درصدی تولید گاز طبیعی در آمریکا با پایان یافتن توفان ایساک و کاهش ۷۲/۳ درصدی مصرف گاز طبیعی این کشور طی هفته منتهی به ۱۴ سپتامبر، افزایش سطح ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا معادل ۶۷ میلیارد فوت‌مکعب طی هفته منتهی به ۱۴ سپتامبر و رکورد سطح ذخایر زیرزمینی گاز طبیعی آنها (که به میزان ۱/۱۰ درصد معادل ۳۲۰ میلیارد فوت مکعب بالاتر از میزان مشابه سال قبل است) و همچنین به تبعیت از بازار نفت خام، قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بورس نایمکس از ۹۴۳/۲ دلار در هر میلیون بی تی یو در ۱۴ سپتامبر تا ۸۸۵/۲ دلار در ۲۱ سپتامبر کاهش یافت.
همچنین قیمت آتی گاز طبیعی در بورس لندن (ICE) برای تحویل در ماه اکتبر، از یک روند کاهشی همراه با نوسان برخوردار بوده و از ۸۴۲۱/۹ دلار در هر میلیون بی تی یو در ۱۴ سپتامبر تا ۷۴۴۹/۹ دلار در ۲۱ سپتامبر کاهش یافت.
مصرف گاز طبیعی آمریکا نیز در هفته منتهی به ۱۹ سپتامبر نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۷۲/۳ درصد کاهش یافته که در این میان مصرف بخش نیروگاهی با ۱۱/۱۳ درصد کاهش مواجه بوده است، در حالی که مصرف بخش‌های صنعت و خانگی و تجاری به ترتیب به میزان ۴۵/۱ و ۹۳/۱۲ درصد افزایش یافته است. میزان کل تقاضای گاز طبیعی در مقایسه با هفته منتهی به ۱۲ سپتامبر در حدود ۸۸/۳ درصد کاهش نشان می‌دهد. طی دوره ۱۲ الی ۱۹ سپتامبر، میزان واردات گاز طبیعی آمریکا از طریق خط لوله از کانادا و واردات LNGبه ترتیب به میزان ۲۳/۲ درصد کاهش و ۲۷/۱۳ درصد افزایش یافته است. واردات گاز طبیعی از کانادا و واردات LNG در مقایسه با میزان مشابه سال قبل به ترتیب در حدود ۵۳/۲ درصد افزایش و ۶۵/۴۳ درصد کاهش نشان می‌دهد. تولید بازاری گاز طبیعی آمریکا طی دوره مذکور در حدود ۵۸/۱ درصد افزایش داشته که در مقایسه با میزان مشابه سال قبل معادل ۷۳/۱ درصد بیشتر است.
بر اساس برآوردهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا، میزان ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا طی هفته منتهی به ۱۴ سپتامبر در حدود ۳۴۹۶ میلیارد فوت مکعب بود که نسبت به هفته قبل از آن بیش از ۶۷ میلیارد فوت‌مکعب افزایش یافته است. این ذخایر به میزان ۳۲۰ میلیارد فوت مکعب بیشتر از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۱ بوده و به میزان ۲۷۸ میلیارد فوت مکعب (۶/۸ درصد) بیشتر از متوسط ۵ سال گذشته (۲۰۱۱- ۲۰۰۷) است. میزان متوسط ذخایر زیرزمینی گاز طبیعی آمریکا طی ۵ سال گذشته در حدود ۳۲۱۸ میلیارد فوت مکعب بوده است.
در منطقه شرق، میزان ذخایر طی هفته منتهی به ۱۴ سپتامبر نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۴۴ میلیارد فوت‌مکعب افزایش یافته و در سطح ۱۸۷۵ میلیارد فوت‌مکعب قرار گرفته است و به میزان ۷۶ میلیارد فوت مکعب (۲/۴ درصد ) از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه بیشتر می‌باشد.
ذخایر در منطقه تولیدی (آلاباما، آرکانزاس، کانزاس، لوئیزیانا و...) به میزان ۱۵۰ میلیارد فوت مکعب بالاتر از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه؛ یعنی ۹۷۴ میلیارد فوت مکعب بوده و نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۲۰ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته و در سطح ۱۱۲۴ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته است. سطح ذخایر زیر زمینی عملیاتی گاز طبیعی منطقه تولید به میزان ۱۲۷ میلیارد فوت مکعب (۷/۱۲ درصد) از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۱ بیشتر است.
سطح ذخایر زیرزمینی گاز طبیعی منطقه غرب آمریکا طی هفته منتهی به ۱۴ سپتامبر نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۳ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته و در سطح ۴۹۷ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته است که معادل ۵۲ میلیارد فوت‌مکعب بالاتر از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه می‌باشد. بطور کلی سطح ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا که معادل ۳۴۹۶ میلیارد فوت‌مکعب می‌باشد، در سطحی بالاتر از محدوده تاریخی ۵ سال گذشته قرار دارد.
*کارشناسان بازار انرژی
www.iies.org