روند افزایشی همراه با نوسان در بازار نفت

غلامعلی رحیمی *
بهای نفت خام در بازار آمریکا (بورس نیویورک) طی هفته گذشته (۴ الی ۸ ژوئن) به‌رغم نوسان‌های متفاوت، در نهایت در مقایسه با هفته پیش از آن افزایش داشت.

در این مدت قیمت نفت ابتدا از ۸۳ دلار و ۹۸ سنت تا ۸۵ دلار در هر بشکه در تاریخ ۶ ژوئن افزایش یافت، ولی مجددا تا سطح ۸۴ دلار و یک سنت در هر بشکه کاهش یافت.
عوامل تقویت کننده قیمت نفت خام در بازارهای جهانی عبارتند از:
• رشد بخش خدمات در آمریکا در ماه مه بر اساس اعلام موسسه آمریکایی مدیریت عرضه (ISM)
• بروز اختلال‌های جزئی در زیرساخت‌های انتقال نفت خام آمریکا نظیر انتقال نفت خام از خط لوله تازه بازسازی شده سیوی آمریکا و خط لوله ترنس آلاسکا
• کاهش سطح ذخیره‌سازی‌های نفت خام آمریکا معادل ۱۰۰ هزار بشکه در هفته منتهی به یکم ژوئن
• تلاش سران کشورهای منطقه یورو برای حل بحران مالی این منطقه
• افزایش امیدواری‌ها برای حل بحران مالی منطقه یورو در پی انتشار اخباری مبنی بر ارائه بسته‌ای برای حل اوضاع وخیم اقتصادی و بانکی اسپانیا توسط آلمان
• افزایش ارزش شاخص‌های بورس در بازارهای جهانی
• کاهش نسبی ارزش دلار در مقابل یورو
• کاهش صادرات نفت خام عراق از بندر بصره به دلیل شرایط نامساعد جوی در اوایل هفته گذشته
• کاهش ۳/۲ درصدی صادرات نفت خام عراق در ماه مه نسبت به ماه آوریل و رسیدن آن به سطح ۴۵/۲ میلیون بشکه در روز، بر اساس داده‌های وزارت نفت عراق
• تشدید تنش‌های سیاسی در سوریه
• ناآرامی‌های سیاسی در منطقه خاورمیانه و نگرانی معامله‌گران از بروز اختلال در مبادی استراتژیک حمل‌و‌نقل نفت خام
• نگرانی‌های مربوط به اختلال در عرضه نفت خام در منطقه خاورمیانه و آفریقا.
همچنین عوامل تضعیف‌کننده قیمت نفت خام در بازارهای جهانی عبارتند از:
•‌ ناامیدی از اتخاذ سیاست‌های مالی تشویقی از سوی بانک مرکزی آمریکا
• کاهش تولید ناخالص داخلی آمریکا در ۳ ماهه نخست سال
• کاهش مصرف مواد اولیه در کارخانه‌های آمریکا در ماه آوریل در پی افت تقاضا برای همه کالاهای تولیدی در این کشور از جمله خودرو و لوازم الکترونیکی
• افزایش تولید نفت خام آمریکا به بیش از ۲۴/۶ میلیون بشکه در روز طی ژوئن و رسیدن آن به بالاترین حد خود در ۱۴ سال گذشته
• افزایش ۵۰۰ هزار بشکه ای تولید روزانه نفت خام کانادا تا سال ۲۰۲۰ (بر اساس پیش‌بینی اتحادیه تولیدکنندگان نفت کانادا)
•‌ تداوم نگرانی‌ها درباره بحران منطقه یورو
• کاهش شاخص فروش اروپا
• افت تولید صنعتی ایتالیا در ماه آوریل
• انتشار آمار ناامیدکننده درباره صادرات و واردات آلمان، بزرگترین اقتصاد حوزو یورو (کاهش شدید واردات آلمان و کاهش بیش از پیش‌بینی‌های صادرات این کشور)
• بحرانی شدن وضعیت بانک‌های اسپانیایی و گسترش مشکلات اقتصادی اروپا
• کاهش رتبه اعتباری اسپانیا توسط موسسه اعتبارسنجی فیتچ و هشدار درباره کاهش مجدد رتبه اعتباری این کشور در پی تلاش آن برای بازسازی ساختار بانکی بحران زده خود.
بر اساس آمار دبیرخانه سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) قیمت سبد نفتی اوپک در هفته قبل، از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بود و از ۹۵ دلار و ۴۸ سنت به ۹۷ دلار و ۸۹ سنت در هر بشکه افزایش یافت، ولی مجددا تا ۹۷ دلار و ۷ سنت در هر بشکه کاهش یافت.
میانگین هفتگی بهای سبد نفتی اوپک در هفته منتهی به یکم ژوئن معادل ۱۰۲ دلار و ۲۸ سنت بود.
میانگین ماهانه بهای سبد نفتی اوپک طی هفته گذشته نیز با ۱۱ دلار و ۱۳ سنت کاهش نسبت به میانگین ماه مه، به هر بشکه ۹۶ دلار و ۹۴ سنت رسیده است.
میانگین بهای سبد نفتی اوپک نیز در ماه مه معادل ۱۰۸ دلار و ۷ سنت در هر بشکه بود.
قیمت نفت خام برنت دریای شمال نیز در بورس لندن (ICE) برای تحویل در ماه ژوئیه هفته گذشته از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بود و از ۹۸ دلار و ۸۵ سنت در هر بشکه تا ۱۰۰ دلار و ۶۴ سنت افزایش یافت، ولی مجددا تا ۹۹ دلار و ۴۷ سنت در هر بشکه کاهش یافت.
در روز ۸ ژوئن ۲۰۱۲، نفت خام برنت از حق مرغوبیت ۳۷/۱۵ دلار در هر بشکه نسبت به نفت خام WTI برخوردار بود.
بر اساس آمارهای امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران، میانگین وزنی قیمت نفت خام سبک ایران به مقصدهای مختلف در هفته گذشته، ۹۷دلار و ۴۶ سنت در هر بشکه بود، در حالی که میانگین وزنی قیمت تقریبی نفت خام سنگین کشورمان در این مدت در حدود ۹۵ دلار و ۵۴ سنت در هر بشکه برآورد شده است.
هفته گذشته هر بشکه نفت خام سبک ایران به بازار آفریقای جنوبی با قیمت ۹۵ دلار و ۹۸ سنت و هر بشکه نفت خام سنگین آن نیز با نرخ ۹۴ دلار و ۲۸ سنت به این بازار صادر شده است. همچنین هر بشکه نفت خام سبک ایران به طور متوسط در بازار آسیا ۹۸ دلار و ۶ سنت، در شمال غربی اروپا ۹۶ دلار و در بازار مدیترانه ۹۴ دلار و ۳۸ سنت معامله شده است.
هر بشکه نفت خام سنگین ایران نیز به طور متوسط در بازار آسیا ۹۶ دلار و ۳۴ سنت، شمال غربی اروپا ۹۴ دلار و ۳۱ سنت و در بازار مدیترانه ۹۳ دلار و ۳ سنت به فروش رسیده است. در این مدت پایین‌ترین قیمت مربوط به بازار مدیترانه و بالاترین نیز مربوط به بازار آسیا بوده است.
بر اساس آمار اداره اطلاعات انرژی آمریکا، ذخایر نفت خام این کشور در هفته گذشته، ۶/۳۸۴ میلیون بشکه بود که در مقایسه با هفته قبل از آن ۱۰۰ هزار بشکه کاهش داشت؛ ضمن اینکه ۶/۱۵ میلیون بشکه از میزان مشابه سال قبل (۳ ژوئن ۲۰۱۱) بیشتر بوده است.
هفته گذشته همچنین سطح خوراک پالایشی آمریکا، ۲۹۹ هزار بشکه در روز افزایش یافت و به ۴۶۸/۱۵ میلیون بشکه رسید که ۳۵۶ هزار بشکه در روز بیشتر از میزان مشابه سال قبل بود.
تولید نفت خام آمریکا در هفته گذشته ۱۸ هزار بشکه در روز افزایش یافت و به ۲۴۵/۶ میلیون بشکه در روز رسید که این رقم ۶۱۲ هزار بشکه در روز بیشتر از میزان مشابه سال قبل (۳ ژوئن ۲۰۱۱) است.
در همین زمان میزان واردات نفت خام آمریکا از ۰۵۶/۹ میلیون بشکه به ۹۵۷/۸ میلیون بشکه در روز (معادل ۹۹ هزار بشکه در روز) کاهش یافته که ۳۵۷ هزار بشکه بیشتر از میزان مشابه سال قبل است.
*کارشناس ارشد موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی