نفت نگران چشم‌اندازهای تار اقتصادی

گروه بورس جهانی - حمزه بهادیوند چگینی: هفته گذشته هفته ریزش قیمت نفت در بازارهای جهانی بود به طوری که قیمت نفت خام آمریکا در روز پنج‌شنبه برای پنجمین روز متوالی از جمعه هفته ماقبل آن کاهش یافت که به گفته کارشناسان اقتصادی،افت و ضعف اقتصادی در ایالات متحده و اروپا و چشم انداز تیره در این مناطق به کاهش تقاضای نفت در بازارهای جهانی منجر شده‌است.

طبق گزارش‌های منتشر شده از اقتصاد آمریکا، در هفته گذشته تولیدات صنعتی و فعالیت‌های بنگاهی در این کشور کاهش یافته و رکود منطقه یورو نیز به اثرات بیشتر این موضوع بر قیمت نفت دامن زده است. در عین حال در این میان نباید از آثار رشد پایین اقتصادی در چین و افزایش عرضه‌های نفت از مناطق مختلف از داکوتای شمالی آمریکا تا منطقه خاورمیانه غافل بود که جمیع این عوامل به کاهش قیمت در هفته گذشته منجر شد به طوری که قیمت نفت در انتهای هفته گذشته ۹۶ دلار و ۴ سنت بود در روزگذشته به ۹۴ دلار و ۹۳ سنت رسید که ۲ درصد کاهش قیمت را نشان می‌دهد.
در عین حال طبق اخبار منتشر شده از سازمان‌های معتبر نظیر سازمان اطلاعات انرژی آمریکا، ذخایر نفت خام آمریکا در هفته گذشته با کاهش غیرمنتظره ۶۲۴ هزار بشکه‌ای مواجه شد. ذخایر بنزین نیز در این کشور با افزایش ۵۹/۲ میلیون بشکه‌ای مواجه شده و به ۲۱۷ میلیون و ۷۰۰ هزار بشکه رسید که این میزان بیشترین رقم از ماه ژانویه تا کنون محسوب می‌شود. در این میان به گفته تحلیلگران تکنیکال بازار نفت، قیمت نفت خام در تلاش است که در محدوده ۹۳ دلار و ۷۵ سنت بماند و این قیمتی است که پس از کسب قیمت ۹۴ دلار و ۴۰ سنت قابل پیش‌بینی است.
آمارهای روزهای اخیر از تولید ناخالص داخلی در منطقه یورو نیز نشان داد که این کشور با رکودی ۲/۰ درصدی در سه ماهه گذشته منتهی به ماه مارس رو به رو شده است در حالی که این میزان کاهش در سه ماهه قبل از آن ۶/۰ درصد بوده است. با این حال قیمت‌ها ممکن است با توجه به برخی نگرانی‌ها از مسائل ژئوپلیتیک خاورمیانه باز هم اندکی افزایش را تجربه کنند، این در حالی است که بازارها به موضوعات دیگری نظیر کاهش تراز تجاری اروپا و کاهش شاخص بهای مصرف‌کننده در آمریکا، شاخص توسعه مسکن در این کشور و شاخص ایجاد مشاغل در ایالات متحده توجه ویژه‌ای دارند.
در این میان با نگاهی به قیمت‌های نفت دریای شمال، درمی‌یابیم که قیمت نفت برنت نیز از روند بازار نفت آمریکا تبعیت کرده به طوری که قیمت از ۱۰۵ دلار و ۴۶ سنت در روز دوشنبه هفته گذشته به ۱۰۳ دلار و ۶۰ سنت در روزگذشته رسیده است. کارشناسان بازار نفت با اشاره به ضریب بالای نااطمینانی در اروپا کاهش بیشتر قیمت این نوع نفت خام را طبیعی و تداوم آن را محتمل می‌دانند. تکنیکال‌ها قیمت ۱۰۷ دلار و ۱۰۲ دلار را قیمت‌های سقف و کفی می‌دانند که نفت برنت قادر است در هفته پیش رو به آنها دست یابد.
در این بین گزارش‌های اخیر اوپک از احتمال افزایش صادرات کشورهای عضو سازمان کشورهای صادرکننده نفت خام حکایت داشت، به طوری که دیروز بر اساس تازه‌ترین گزارش ها، در نتیجه افزایش تقاضای پالایشگاهی در منطقه آسیا، احتمال افزایش تقاضا برای نفت خاورمیانه وجود دارد که این امر می‌تواند قیمت سبد نفت خام اوپک را بالا ببرد. آمار نیز از افزایش صادرات این کشورها حکایت دارد به طوری که میزان صادرات نفت از خاورمیانه با کشتی بر اساس قراردادهای بسته شده، نشان می‌دهد که از رقم ۲۳ میلیون و ۶۵۰ هزار بشکه در ۴ مه ‌به ۲۳ میلیون و ۸۷۰ هزار بشکه در اول ژوئن خواهد رسید.
این در شرایطی است که تقاضای پالایشگاه‌ها در چین، سنگاپور، کره جنوبی و ژاپن به زودی افزایش خواهد یافت و این موضوع به افزایش تقاضای نفت خام در این کشورها منجر می‌شود. اما در این بین افزایش هزینه‌های حمل نفت خام باعث بروز مشکلاتی در بحث نقل و انتقال‌ها شده است، در حالی که ۹۰ درصد حمل و نقل نفت از طریق حمل و نقل دریایی و با کشتی صورت می‌گیرد. گزارش‌ها نشان می‌دهند هزینه حمل محموله‌های انرژی در حدود ۲۵/۱ دلار در هر متریک تن در مقایسه با ماه جولای افزایش یافته است. دلیل این امر نیز تداوم رکود اقتصادی در اروپا و اثرات این موضوع بر همه بخش‌های اقتصادی کشورها و شرکت‌های بزرگ است. در این میان شرکت‌های حمل و نقل نیز که با کاهش بارگیری و نقل و انتقال از کشورهای بزرگ مواجهند آسیب‌های فراوانی را متحمل شده اند که یکی از نتایج آن سخت شدن انتقال نفت است.
آژانس بین‌المللی انرژی نیز در گزارش جدید خود در این بین، اما به موضوع دیگری اشاره کرده و آن انقلاب نفتی در آمریکای شمالی است که به دلیل افزایش عرضه‌ها در این منطقه رخ خواهد داد. طبق این گزارش در صورتی که برنامه‌های توسعه طرف عرضه در کشورهای این منطقه ادامه یابد تحولی عظیم در بخش نفت جهان به وقوع خواهد پیوست که نتیجه آن تغییر قیمت ها، تغییر شیوه سرمایه گذاری‌ها و تغییر حمل‌ونقل خواهد بود. افزایش میزان عرضه منابع جدید از قبیل نفت شیل به خصوص در این منطقه رونق چشمگیری را تجربه خواهد کرد، در حالی که این گزارش به توسعه ضعیف‌تر این منابع در سایر نقاط دنیا اعتقاد دارد. در این بین برخی کارشناسان جهانی بازار نفت معتقدند باید سایر کشورهای دنیا نیز تلاش‌های فراوانی را در راستای استفاده از این منابع به عمل آورند، چراکه به پیش‌بینی سازمان انرژی آمریکا، میزان عرضه نفتی آمریکای شمالی از ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۸ روزانه ۹/۳ میلیون بشکه افزایش خواهد یافت که این رقم حدودا دو سوم افزایش ۶ میلیون بشکه‌ای است که برای تولیدات نفتی روزانه کشورهای غیر اوپکی در این دوره پیش‌بینی شده است. گزارش‌ها همچنین اعلام می‌کنند که ظرفیت تولیدات مایع جهان ۴/۸ میلیون بشکه در روز افزایش خواهد یافت که این رقم سریع تر از نرخ تقاضا است که در این دوره رشد ۹/۶ میلیون بشکه در روز خواهد داشت.

اخبار جهانی نفت در هفته‌ای که گذشت
• به پیش‌بینی موسسه اویل موومنتس، صادرات نفت اوپک از مسیر دریا در چهار هفته منتهی به ١١ خرداد افزایش می‌یابد. به گزارش «شانا» و به نقل از خبرگزاری بلومبرگ از لندن، اویل موومنتس، موسسه انگلیسی رصدکننده حمل و نقل نفت اعلام کرد: صادرات نفت سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) از مسیر دریا، به استثنای آنگولا و اکوادور، در چهار هفته منتهی به اول ژوئن (١١ خرداد) برای پاسخگویی به نیازهای رو به رشد پالایشگاه‌های آسیا، به ۲۳ میلیون و ۸۷۰ هزار بشکه در روز افزایش می‌یابد. بر اساس اطلاعات اویل موومنتس، محموله‌های نفتی ارسالی از خاورمیانه، از جمله محموله‌های ارسالی از کشورهای غیر اوپک همچون عمان و یمن نیز طی این مدت با ۲/۱ درصد افزایش به ۵۴/۱۷ میلیون بشکه در روز می‌رسد، در حالی که این رقم در چهار هفته منتهی به ١٤ اردیبهشت ۳۳/۱۷ میلیون بشکه در روز بود. طبق اعلام این موسسه، بارگیری نفت خام در نفتکش‌ها در چهار هفته منتهی به ١١ خرداد به ۵۴/۴۷۰ میلیون بشکه می‌رسد که نسبت به دوره گذشته (چهار هفته منتهی به ١٤ اردیبهشت) ۱/۱ درصد رشد نشان می‌دهد.
• به گزارش خبرگزاری رویترز از نیویورک، آدام سیمینسکی، رییس اداره اطلاعات انرژی آمریکا در کنفرانسی در نیویورک گفت: در صورت افت قیمت‌های نفت به زیر ٧٠ دلار برای هر بشکه که حفاری‌های شیل اویل را غیراقتصادی می‌کند، تولیدکنندگان نفتی در آمریکا شاید حفاری‌های خود را کاهش دهند. تولید نفت آمریکا به دلیل استفاده از فناوری شکست هیدرولیک برای استخراج نفت از سازه‌های شیلی به بالاترین سطح در ٢٠ سال اخیر رسیده است. رییس اداره اطلاعات انرژی آمریکا همچنین اعلام کرد: فعالیت حفاری در برخی مناطق در صورت افت قیمت به ٧٠ تا ٨٠ دلار برای هر بشکه ادامه خواهد داشت، اما در صورت رسیدن به سطوحی پایین تر، کاهش حفاری‌ها را بررسی خواهیم کرد. بهای نفت آمریکا ماه گذشته میلادی (آوریل) به حدود ٨٦ دلار برای هر بشکه کاهش یافت، اما سپس بهبود یافت. وی افزود: افت قیمت‌ها در آمریکا شاید سبب شود که سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) تولید خود را کاهش دهد. سیمینسکی اظهار کرد: اگر قیمت‌ها به سطوح یاد شده کاهش یابد، اوپک احتمال دارد به این افت قیمت‌ها واکنش نشان دهد.