آلومینای ایران در مسیر توسعه ۷۰۰ میلیارد تومانی
«دنیای‌اقتصاد» - سارا اصغری : پروژه «توسعه واحد سود و تبخیر» در آلومینای ایران هفتم مرداد ۱۴۰۱ افتتاح شد. حدود ۹۰میلیارد تومان سرمایه‌گذاری برای این پروژه انجام شده و ۲۰میلیارد تومان دیگر نیاز به سرمایه‌گذاری دارد که حدود ۱۱۰میلیارد تومان ارزش این پروژه است.
کارخانه آلومینای جاجرم جزو معدود کارخانه‌‌‌هایی به‌‌‌شمار می‌رود که خط تولید آن تمامی فرآیندها از جمله معدن، مجتمع تولید آلومینا و تولید شمش آلومینیوم را دربرمی‌گیرد و چرخه تولید شمش از بوکسیت را به‌‌‌طور کامل شامل می‌شود. احداث کارخانه‌‌‌ای با ظرفیت سالانه ۲۸۰هزار تن آلومینا از سال ۱۳۷۱ آغاز شد. پس از مراحل نصب و پیش‌‌‌راه‌‌‌اندازی آزمایشی و در سال ۱۳۸۲ بهره‌‌‌برداری نهایی تولید آلومینا از بوکیست جاجرم آغاز شد. از سال ۱۳۸۶ عملیات اجرایی ساخت فاز اول کارخانه شمش آلومینیوم با ظرفیت سالانه ۴۰هزار تن آغاز شده است. به گزارش «دنیای‌اقتصاد» مدیرعامل شرکت آلومینای ایران طی یک نشست خبری با حضور خبرنگاران به برنامه‌‌‌های این شرکت پرداخت.
برنامه‌‌‌ریزی برای افزایش تولید
تورج زارع، مدیرعامل شرکت آلومینای ایران در این نشست خبری عنوان کرد: برنامه تولید شرکت آلومینای ایران در سال‌جاری در بخش آلومینا ۲۵۰هزار تن برنامه‌‌‌ریزی شده که تا پایان مرداد موفق شدیم ۱۶۶هزار تن تولید هیدرات که تقریبا معادل ۹۷هزار تن تولید آلومیناست را به تولید برسانیم. امسال برنامه‌‌‌ریزی کرده‌‌‌ایم که تا پایان سال نسبت به سال گذشته ۱۵هزار تن افزایش تولید داشته باشیم.
محدودیت‌های اعمال برق
زارع در ادامه با اشاره به چالش استفاده برق برای کارخانه‌‌‌های صنعتی عنوان کرد: به دلیل اعمال محدودیت‌های استفاده از برق در سال‌جاری ما از تمام ظرفیت‌‌‌های خود استفاده نکردیم و ۱۰درصد کاهش مصرف برق داشتیم و همچنین در بخش آلومینیوم باعث شد که ماهانه ۳۰۰ تن نسبت به برنامه کاهش داشته باشیم که طی سه ماه حدود‌هزار تن کاهش داشته‌‌‌ایم که قیمت آن در بازار حدود ۸۰میلیارد تومان است.
وی در ادامه افزود: همچنین در بخش تولید آلومینای نیز به برنامه خود دست نیافتیم. تا پایان ۳۱ مرداد حدود ۱۵هزار تن آلومینیوم داشته‌‌‌ایم و امیدواریم که تا پایان سال این میزان کمبود را جبران کنیم. البته نیمه دوم سال با تامین مشکل گاز در تولید آلومینا روبه‌‌‌رو خواهیم شد. برنامه ما در زمینه تولید آلومینیوم ۳۸هزار تن فلز آلومینیوم و ۲۵۰هزار تن آلومینا تا پایان سال است که امیدواریم به آن دست پیدا کنیم. زارع در ادامه افزود: به دلیل چالش‌های تامین انرژی و تامین مواد اولیه با مشکلاتی روبه‌‌‌رو هستیم، اما امیدواریم که به برنامه‌‌‌های مدنظر خود تا پایان سال دست یابیم.
وی ادامه داد: برای تامین برق واحد خود یک پروژه ۱۶۰ مگاواتی برق را تعریف کرده‌‌‌ایم. تفاهم‌‌‌نامه‌‌‌ای بین وزارت صنعت، معدن و تجارت و وزارت نیرو برای تامین برق امضا شده است. شرکت آلومینای ایران جزو ۱۴ شرکت معدنی وابسته به ایمیدرو است که برای احداث نیروگاه ۱۶۰ مگاوات با سرمایه‌گذاری ۲هزار‌میلیارد تومان اقدام شده است. امیدواریم که با تامین مالی این پروژه توسط سازمان ایمیدرو در نیمه دوم سال شاهد کلنگ‌‌‌زنی این پروژه باشیم.
عرضه صد‌درصد شمش آلومینیوم آلومینای ایران در بورس کالا
مدیرعامل شرکت آلومینای ایران در پاسخ به این پرسش خبرنگار «دنیای‌اقتصاد» که آیا تمام محصولات خود را در بورس کالا عرضه می‌‌‌کنید و نحوه قیمت‌گذاری شمش آلومینیوم چگونه است، گفت: صد‌درصد تولیدات شمش آلومینیوم ما در بورس کالا عرضه می‌شود. قیمت‌گذاری برمبنای عرضه و تقاضا و شرکت‌های تولیدکننده و مصرف‌کننده است و قیمت پایه نیز بر اساس قیمت ال‌‌‌ام‌‌‌ای (بورس فلزات لندن) انجام می‌گیرد. ۹۰درصد قیمت‌گذاری آلومینیوم در بورس کالا بر اساس عرضه و تقاضا انجام می‌شود.
سرانجام معدن تاش
مدیرعامل شرکت آلومینای ایران همچنین با اشاره به معدن تاش عنوان کرد: بر اساس قانون معدن ما صاحب پروانه بهره‌‌‌برداری از معدن تاش بوده‌‌‌ایم. در رابطه با این معادن بحث‌‌‌های زیست‌‌‌محیطی مطرح شد و دانشگاه‌‌‌های مختلف روی موضوع آلودگی آن کار کردند، اما هیچ‌گونه آلایندگی این معدن به اثبات نرسید. منتهی موضوعات محلی و زیست‌‌‌محیطی درباره آن مطرح شد و تنها به‌‌‌دلیل صحبت‌‌‌های عوام‌‌‌فریبانه سبب شد که معدنی به این بزرگی تعطیل شود.
زارع در ادامه با اشاره به موقعیت معدن تاش عنوان کرد: معدن تاش جزو بهترین معادن کشور به‌‌‌شمار می‌رود و باعث می‌شد که خوراک کیفی موردنیاز جاجرم را تهیه کنیم. در حال حاضر که این معدن مهم را نداریم، مجبوریم که واردات بوکسیت از ترکیه داشته باشیم و حدود ۱۰ تا ۱۵درصد خوراک موردنیاز خود را ازترکیه وارد می‌‌‌کنیم. در ایران معادن بوکسیت به اندازه کافی وجود دارد، اما معادن ما کیفیت لازم را ندارند و ما مجبور هستیم برای تامین کیفیت، این مواد را از خارج وارد کنیم.
برنامه‌‌‌های صادراتی آلومینای ایران
وی همچنین در پاسخ به این پرسش که برنامه‌‌‌های صادراتی آلومینای ایران در رابطه با به نتیجه رسیدن برجام چگونه خواهد بود، گفت: امسال در کل کشور ۵۰۰ تا ۵۵۰هزار تن تولید شمش آلومینیوم خواهیم داشت که ۴۰درصد بیش از نیاز کشور است که با توجه به ۴۰هزار تن تولیدی شمش آلومینیوم سالانه ۱۵ تا ۲۰هزار تن آن را به صادرات اختصاص می‌‌‌دهیم. البته با توجه به واردات مواد اولیه موردنیاز و مشکلات بانکی کشور، شمش را تهاتری صادرات کرده و مواد اولیه را وارد می‌‌‌کنیم. بدون شک اگر تحریم‌ها برداشته شود و امکان صادرات بیشتر شود، این رقم صادرات می‌تواند افزایش پیدا کند. هرچند اولویت نخست ما تامین نیاز داخل است.
زارع در ادامه با بازارهای هدف صاداتی عنوان کرد: بیشتر بازارهای هدف ما کشورهای ترکیه، ارمنستان، عراق و چین است، اما بزرگ‌ترین بازار هدف ما ترکیه است.
سرمایه‌گذاری فاز نخست شمش آلومینیوم
مدیرعامل شرکت آلومینای ایران در ادامه با اشاره به میزان سرمایه‌گذاری که برای فاز نخست شمش آلومینیوم انجام شد، گفت: حدود ۱۳۰میلیون یورو سرمایه‌گذاری مورد نیاز این پروژه بوده است. در ساخت کارخانه آلومینیوم بیشترین بومی‌‌‌سازی را انجام دادیم.
زارع همچنین در پاسخ به این پرسش که ماشین‌‌‌آلات فرسوده تا چه اندازه راندمان تولید آلومینای ایران تاثیرگذار است، گفت: ماشین‌‌‌آلات قدیمی یکی از چالش‌های معدنکاری به‌‌‌شمار می‌رود. اقدامات معدنی ما به‌‌‌صورت برون‌‌‌سپاری انجام می‌شود که در ۵ استان معدنی فعال هستیم. در بخش معادن ۳۰ بلوک معدنی با ۱۳ پیمانکار داریم. پیمانکاران با مشکل قدیمی بودن ماشین‌‌‌آلات روبه‌‌‌رو هستند که در راستای تقویت این بخش به پیمانکاران خود کمک کرده‌‌‌ایم، اما بخشی از مشکلات ما مانند تامین ماشین‌‌‌آلات و تامین قطعات ما زیرساختی به‌‌‌شمار می‌‌‌روند که امیدواریم با امضای برجام در این زمینه گره‌گشایی‌‌‌هایی انجام بگیرد.
اشتغال‌زایی در آلومینای ایران
زارع همچنین با اشاره به میزان اشتغال‌زایی مجموعه آلومینای ایران عنوان کرد: ما از سال ۱۳۹۶ برای مجموعه جذب نیرو داشتیم و ۱۵۰۰ نفر را از طریق آزمون برای کل شرکت جذب کرده‌‌‌ایم و برنامه ۳۰۰ نفر دیگر نیز برای جذب داریم. کارخانه شمش آلومینیوم ۴۵۰ نفر اشتغال‌زایی جدید ایجاد شده است. ۵۰۰ نفر نیز در بخش پیمانکاری در معادن مختلف اشتغال‌زایی کرده‌‌‌ایم. ما حدود ۵ سال است که از معادن بخش خصوصی خرید انجام می‌‌‌دهیم که ۴۰۰ نفر نیز در این حوزه مشغول به کار هستند. سطح اشتغال شرکت در محدوده فنس حدود ۲۳۰۰ نفر و حدود ۱۵۰۰ تا ۱۷۰۰ نفر نیز در معادن مشغول به کار هستند. در مجموع حدود ۴هزار نفر نیرو به صورت مستقیم مشغول به کار هستند.
مسوولیت‌‌‌های اجتماعی آلومینای ایران
وی با اشاره به مسوولیت‌‌‌های اجتماعی مجموعه آلومینای ایران عنوان کرد: خراسان‌‌‌شمالی جزو یکی از استان‌‌‌های محروم کشور به‌‌‌شمار می‌رود. سعی کردیم در حوزه‌‌‌های مختلف در این استان فعالیت داشته باشیم ودر فعالیت‌های عام‌‌‌المنفعه استان نیز حضور داشته باشیم، در زمینه‌‌‌های ورزشی، راهسازی و ورزشی و... اقداماتی انجام داده‌‌‌ایم.
تعامل با شرکت‌های دانش‌‌‌بنیان
مدیرعامل شرکت آلومینای ایران درباره تعامل با شرکت‌های دانش‌‌‌بنیان عنوان کرد: ما همواره سعی کرده‌‌‌ایم که در حوزه تامین قطعات کارخانه تا آنجا که امکان دارد، این قطعات را داخلی‌‌‌سازی کنیم. هم‌‌‌اکنون ۵۲ شرکت دانش‌‌‌بنیان تامین قطعات ما را انجام می‌دهند.
اقدامات اکتشافی
مدیرعامل شرکت آلومینای ایران با اشاره به اقداماتی که در زمینه اکتشاف انجام شده است، گفت: با برنامه‌‌‌ریزی انجام‌‌‌شده در رابطه با اکتشافات ذخایر قطعی معادن طی ۵ تا ۶ سال اخیر برنامه‌‌‌های خوبی انجام شده است. معادن بوکسیت در کشور بسیار هستند، اما این معادن عیار بالایی ندارند. ما قادر شده‌‌‌ایم که ذخایر ۸میلیون تن ذخایر قطعی را به ۴۰میلیون تن ذخیره قطعی برسانیم که در ۵ استان فعالیت داریم. زارع در ادامه خاطرنشان کرد: ما سالانه حفاری اکتشافی ۲هزار متر را دنبال می‌‌‌کنیم. برخی سال‌ها در این راستا موفق نبوده‌‌‌ایم، اما سال گذشته دو دستگاه حفاری سنگین خریداری کرده‌‌‌ایم و در سال‌جاری بدون شک می‌توانیم بیش از ۲۰هزار حفاری در معادن داشته باشیم.
نیاز به واردات یکمیلیون و ۱۰۰هزار تنی پودر آلومینا
مدیرعامل شرکت آلومینای ایران با اشاره به ظرفیت تولید آلومینیوم در کشور عنوان کرد: اگر سالکو به ظرفیت کامل خود برسد، در کشور سالی۷۰۰هزار تن شمش آلومینیوم تولید خواهد شد که برای تولید این میزان شمش به یکمیلیون و ۴۰۰هزار تن پودر آلومینا نیاز داریم که فقط ۲۵۰هزار تن آن در جاجرم تولید می‌شود و بالای یکمیلیون و ۱۰۰هزار تن باید واردات داشته باشیم که حدود ۶۰۰هزار‌میلیون دلار ارز از کشور خارج می‌‌‌کنیم. با توجه به این شرایط تا سال‌های سال آلومینا بازار خوبی در ایران دارد. زارع در ادامه خاطرنشان کرد: به ازای تولید یک تن آلومینا به ۵/ ۲ تا ۳ تن بوکسیت نیاز است که اگر به ظرفیت کامل شمش آلومینیوم و تولید یکمیلیون تن در کشور برسیم، نیاز به واردات ۳میلیون تنی بوکیست نیز داریم که کار بسیار سختی است.
وی در ادامه افزود: راه دیگر تامین بوکیست، استفاده از بوکیست‌‌‌های کم‌‌‌عیار که در معادن به وفور در کشور وجود دارد، است. در این راستا فاز مطالعاتی و پایلوت را با چینی‌‌‌ها آغاز کرده‌‌‌ایم. امیدواریم آلومینایی تولید کنیم که بوکسیت آن را در داخل بتوانیم تولید کنیم.
طرح‌‌‌های توسعه‌‌‌ای
مدیرعامل شرکت آلومینای ایران با اشاره به طرح‌‌‌های توسعه‌‌‌ای این شرکت گفت: یک پروژه ما، پرعیارسازی بوکسیت است که امسال این پروژه به بهره‌‌‌برداری می رسد که با راه‌‌‌اندازی آن، شاهد افزایش بوکسیت در کشور می شویم. برخی پروژه‌‌‌های زیرسقف داریم که هم از جهت ارزش و هم افزایش تولید به ما کمک خواهد کرد.
زارع ادامه داد: برخی پروژه‌‌‌ها در جهت بهبود تولید و برخی برای ثبات تولید است. برخی پروژه‌‌‌ها نیز در جهت افزایش تولید است که این افزایش ظرفیت به نفع کشور خواهد بود که مانع جلوگیری از خروج از ارز خواهد شد. برخی پروژه‌‌‌ها در راستای تولید محصول جدید است. پروژه‌‌‌های زیست‌‌‌محیطی نیز در دست اقدام داریم. وی در ادامه افزود: جمع پروژه‌‌‌های توسعه‌‌‌ای که بیشتر آنها در سال‌جاری به بهره‌‌‌برداری می‌‌‌رسد، ۷۰۰میلیارد تومان است. تامین مالی پروژه‌‌‌ها عمدتا از طریق منابع داخلی شرکت انجام می‌گیرد. حتی پروژه شمش از منابع داخلی شرکت صورت گرفت. پروژه شمش آلومینیوم ۱۳۰میلیون یورو ارزش سرمایه‌گذاری آن است، از این رو سهام آن ارزنده است.
تورم، چالش طرح‌‌‌های توسعه‌‌‌ای
مدیرعامل شرکت آلومینای ایران با اشاره به چالش‌های پیش‌‌‌روی پروژه‌‌‌های توسعه‌‌‌ای عنوان کرد: یکی از مشکلات ما طی چند سال اخیر، تغییرات شدید بازار و موضوع تورم بود که باعث شد برخی پروژه‌‌‌ها با سختی بسیاری در مدار اجرا قرار بگیرد. تجهیزاتی که ما در پروژه‌‌‌ها ساخته‌‌‌ایم، همگی بومی‌‌‌سازی‌‌‌شده است، این درحالی است که ۲۰ سال پیش اروپایی‌‌‌ها کارخانه آلومینا را ساخته‌‌‌اند، هم‌‌‌اکنون ساخت تمام تجهیزات آن در داخل امکان‌‌‌پذیر شده است. صنعتگران مختلفی این تجهیزات را در داخل می‌‌‌سازند.
