رمزگشایی از ماشین پولسازی ترامپ
دنیای اقتصاد - فائزه پوزش : ثروت دونالد ترامپ در دومین دوره ریاستجمهوریاش تنها از مسیر فعالیتهای سنتی تجاری و املاک افزایش نیافته است. بازار رمزارزها به یکی از مهمترین منابع درآمد خانواده ترامپ تبدیل شده و بخش قابلتوجهی از ثروت تازه او به پروژههای دارایی دیجیتال گره خورده است. برآورد گروهی از پژوهشگران مرکز پیشرفت آمریکا نشان میدهد ترامپ و خانوادهاش از آغاز دوره دوم ریاستجمهوری او نزدیک به ۳میلیارد دلار درآمد به دست آوردهاند که بیش از ۲میلیارد دلار آن به فعالیتهای مرتبط با رمزارزها مربوط میشود. این ارقام در شرایطی منتشر شده که ورود خانواده رئیسجمهور به بازار داراییهای دیجیتال با پرسشهایی درباره تعارض منافع و احتمال استفاده از موقعیت سیاسی برای پیشبرد منافع تجاری همراه شده است. از عرضه میمکوین اختصاصی ترامپ تا جذب سرمایه از امارات و گسترش استفاده از استیبلکوین این مجموعه در معاملات بینالمللی، مسیر کسب درآمد خانواده ترامپ ابعاد تازهای پیدا کرده است.
میمکوین؛ سکوی پرتاب ثروت دیجیتال
نخستین مسیر کسب درآمد ترامپ از بازار رمزارزها با عرضه یک میمکوین اختصاصی آغاز شد. در روزهای منتهی به مراسم تحلیف ریاستجمهوری در سال ۲۰۲۵، دونالد ترامپ و همسرش ملانیا هرکدام رمزارزی اختصاصی عرضه کردند. میمکوینها داراییهای دیجیتالی هستند که ارزش آنها معمولا به محبوبیت یک چهره عمومی یا موضوعی فرهنگی وابسته است و بخش مهمی از تقاضای آنها از موجهای تبلیغاتی شکل میگیرد. ترامپ از عرضه توکن اختصاصی خود با نماد $TRUMP توانست بیش از ۶۰۰میلیون دلار درآمد کسب کند. این رقم براساس اطلاعات افشاشده در اسناد مالی رئیسجمهور برآورد شده است. بااینحال فعالیت خانواده ترامپ به عرضه توکن محدود نماند. رئیسجمهور برای افزایش تقاضا دو مراسم ویژه برای دارندگان بزرگ این رمزارز برگزار کرد. در این مراسمها افرادی که حجم بیشتری از توکنهای ترامپ را در اختیار داشتند امکان دسترسی نزدیکتر به رئیسجمهور را پیدا کردند.
گزارشهای رسانهای نشان میدهد شماری از شرکتکنندگان در نخستین مراسم از خارج آمریکا آمده بودند. مراسم دوم نیز با حضور سرمایهگذارانی از کشورهای مختلف برگزار شد. اکنون سومین مراسم ویژه دارندگان این توکن نیز در زمین گلف ترامپ در ایالت ویرجینیا برنامهریزی شده است.
از نگاه منتقدان این شیوه کسب درآمد صرفا یک فعالیت تجاری معمولی نیست. خرید یک دارایی دیجیتال در این سازوکار میتواند به فرصتی برای دسترسی مستقیم به رئیسجمهور آمریکا تبدیل شود. ویل راگلند از مرکز پیشرفت آمریکا معتقد است چنین سازوکاری ممکن است زمینه تلاش سرمایهگذاران خارجی برای افزایش نفوذ سیاسی و پیشبرد منافع اقتصادی خود را فراهم کند.
سرمایهگذاری ۵۰۰میلیوندلاری امارات
با وجود درآمد قابلتوجه حاصل از میمکوین ترامپ، بخش بزرگتری از ثروت رمزارزی خانواده او از پروژهای با نام «ورلد لیبرتی فایننشال» شکل گرفته است. این مجموعه در اواخر سال ۲۰۲۴ و پیش از پیروزی ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری راهاندازی شد. خانواده ترامپ در تاسیس این پروژه با استیو ویتکاف و پسرش زک همکاری کردند. استیو ویتکاف بعدها بهعنوان فرستاده ویژه آمریکا در امور خاورمیانه منصوب شد و زک ویتکاف اکنون مدیرعامل این مجموعه است.
فعالیت اصلی ورلد لیبرتی فایننشال بر بازار استیبلکوینها متمرکز است. این داراییها معمولا ارزش خود را به ارزهای باثباتی مانند دلار متصل میکنند و در معاملات دیجیتال و انتقال دارایی کاربرد دارند. نقطه عطف فعالیت این مجموعه چند روز پیش از مراسم تحلیف ترامپ رقم خورد. در آن مقطع یک شرکت مرتبط با شیخ طحنون بن زاید آل نهیان از اعضای خاندان سلطنتی امارات و مشاور امنیت ملی این کشور، ۵۰۰میلیون دلار در ورلد لیبرتی فایننشال سرمایهگذاری کرد و در مقابل ۴۹درصد سهام آن را به دست آورد.
اهمیت این معامله تنها به حجم سرمایه جذبشده محدود نبود. چند ماه بعد آمریکا محدودیتهای صادراتی مربوط به تراشههای پیشرفته هوش مصنوعی را برای امارات تسهیل کرد. این تصمیم امکان ارسال حدود ۵۰۰هزار تراشه پیشرفته آمریکایی به این کشور را فراهم ساخت. این تراشهها برای توسعه مراکز داده بزرگ و تقویت جایگاه امارات در صنعت هوش مصنوعی اهمیت راهبردی دارند. همزمانی سرمایهگذاری شرکت مرتبط با مقام ارشد اماراتی در کسبوکار خانواده ترامپ با تسهیل صادرات تراشههای آمریکایی پرسشهایی درباره ارتباط منافع تجاری و تصمیمهای دولتی ایجاد کرد. دموکراتها این توالی زمانی را مورد توجه قرار دادهاند. با این حال ترامپ هرگونه توافق متقابل یا معامله سیاسی در این زمینه را رد کرده است.
استیبلکوین دلاری در قلب یک معامله سیاسی
ورلد لیبرتی فایننشال از مسیر دیگری نیز جایگاه خود را در بازار رمزارزها تقویت کرد. این مسیر به استیبلکوین اختصاصی این مجموعه با نماد USD۱ مربوط میشود. در یکی از مهمترین معاملات مرتبط با این دارایی دیجیتال، یک شرکت دیگر تحت مدیریت شیخ طحنون بن زاید با استفاده از ۲میلیارد دلار از استیبلکوین ورلد لیبرتی فایننشال، سهم کوچکی از صرافی بزرگ بایننس را خریداری کرد. این معامله برای USD۱ اهمیت ویژهای داشت. استفاده از این دارایی در یک معامله چندمیلیارددلاری به افزایش اعتبار و دیدهشدن آن در بازار کمک کرد. در ادامه بایننس نیز استفاده از این استیبلکوین را در میان مشتریان خود گسترش داد. حمایت عملی این صرافی به افزایش ارزش بازار USD۱ کمک کرد و براساس گزارش نیویورکتایمز ارزش بازار آن به حدود ۵میلیارد دلار رسید. در ادامه این تحولات نام چانگپنگ ژائو نیز وارد معادلات شد. بنیانگذار بایننس که به دلیل محکومیت قضایی دیگر مدیریت این صرافی را بر عهده ندارد، در دوره ریاستجمهوری ترامپ مشمول عفو قرار گرفت. ژائو همچنان از سهامداران اصلی بایننس محسوب میشود. همزمانی گسترش همکاری میان بایننس و ورلد لیبرتی فایننشال با عفو بنیانگذار این صرافی از سوی ترامپ به یکی دیگر از محورهای انتقاد تبدیل شده است. منتقدان میپرسند آیا ارتباطات تجاری میان این مجموعهها و خانواده رئیسجمهور میتواند بر تصمیمهای سیاسی و قضایی دولت تاثیر بگذارد؟ بایننس این اتهام را رد کرده و تاکید دارد پذیرش USD۱ براساس ملاحظات تجاری و شایستگیهای خود این دارایی انجام شده است.
ثروت ۳میلیارددلاری زیر ذرهبین کنگره
برآوردهای مرکز پیشرفت آمریکا نشان میدهد درآمد خانواده ترامپ از فعالیتهای مرتبط با ورلد لیبرتی فایننشال و کسبوکار استیبلکوین آن از ۱.۷میلیارد دلار فراتر رفته است. در کنار بیش از ۶۰۰میلیون دلار درآمد حاصل از میمکوین اختصاصی ترامپ، این ارقام نشان میدهد بازار داراییهای دیجیتال به یکی از مهمترین منابع افزایش ثروت خانواده رئیسجمهور تبدیل شده است. ویل راگلند و گروه پژوهشی او مجموع درآمدهای ترامپ و خانوادهاش در دوره دوم ریاستجمهوری را نزدیک به ۳میلیارد دلار برآورد کردهاند. راگلند معتقد است ابعاد این درآمدها در مقایسه با فعالیتهای اقتصادی روسای جمهور پیشین آمریکا بیسابقه است. البته این برآوردها از سوی یک اندیشکده با گرایش چپگرایانه ارائه شده و ورلد لیبرتی فایننشال نیز درباره جزئیات محاسبات آن توضیحی نداده است. ترامپ در گفتوگو با برنامه
«۶۰ دقیقه» شبکه سیبیاس گفته است توجه چندانی به میزان افزایش ثروت خود ندارد و زمان اندکی را صرف بررسی ارزش داراییهایش میکند. کاخ سفید نیز در واکنش به برنامه دموکراتها برای آغاز تحقیقات نظارتی اعلام کرده است که رئیسجمهور آماده همکاری با هر فردی است که برای بهبود شرایط آمریکا تلاش کند. با این حال سخنگوی کاخ سفید تحقیقات احتمالی دموکراتها را اقدامی سیاسی توصیف کرده است.
آزمون شفافیت در دوره تازه کنگره
فعالیتهای رمزارزی خانواده ترامپ در آستانه آغاز دوره تازه فعالیت کنگره با فشار سیاسی بیشتری روبهرو شده است. دموکراتها وعده دادهاند بررسی تعارض منافع و فعالیتهای تجاری رئیسجمهور را در اولویت برنامههای نظارتی قرار دهند. رابرت گارسیا، نماینده دموکرات کالیفرنیا که قرار است از ژانویه ریاست کمیته نظارت مجلس نمایندگان را بر عهده بگیرد، از جمله چهرههایی است که بر ضرورت پاسخگویی ترامپ و خانوادهاش تاکید کرده است. جیمی راسکین نماینده ایالت مریلند نیز بررسی فعالیتهای رمزارزی رئیسجمهور را دنبال میکند. گارسیا در پیامی خطاب به خانواده ترامپ و دولت او خواستار آمادگی حقوقی آنها برای مواجهه با تحقیقات احتمالی شده است. محور اصلی این اختلاف تنها میزان درآمد خانواده رئیسجمهور نیست. مساله مهمتر به ساختاری مربوط میشود که در آن خانوادهای سیاسی همزمان از جایگاه عمومی خود برخوردار است و در بازاری فعالیت میکند که سرمایهگذاران خارجی و شرکتهای بینالمللی نیز در آن حضور دارند. سرمایهگذاری شرکتهای مرتبط با مقامهای خارجی در کسبوکار خانواده ترامپ میتواند پرسشهایی درباره شفافیت تصمیمگیریهای دولتی ایجاد کند. در چنین شرایطی بازار رمزارزها برای ترامپ دیگر صرفا یک فرصت سرمایهگذاری تازه نیست. این بازار به بستری برای شکلگیری درآمدهای چندمیلیارددلاری تبدیل شده که میتواند هزینه سیاسی قابلتوجهی برای رئیسجمهور آمریکا به همراه داشته باشد. موفقیت تجاری خانواده ترامپ در این حوزه اکنون با آزمونی مهم روبهروست؛ آزمونی که نتیجه آن به میزان شفافیت معاملات و توانایی دولت در تفکیک منافع عمومی از منافع خصوصی گره خورده است.


