راز موفقیت

دکتر موسی غنی‌نژاد

رییس مرکز تحقیقات دنیای اقتصاد

ده سال پیش، زمانی که نخستین شماره روزنامه دنیای اقتصاد منتشر شد، تعداد نسبتا زیادی روزنامه اقتصادی در بازار مطبوعات ایران وجود داشتند یا در همان بازه زمانی به وجود آمدند. برخی از این روزنامه‌ها از شهرت و موفقیت مالی نسبی برخوردار بودند و برخی دیگر سابقه نسبتا دیرینه‌‌ای داشتند.

در چنین شرایطی که قدیمی‌ها جا افتاده بودند و بازار فراخی پیش رو نبود، راه انداختن روزنامه اقتصادی جدید چندان معقول به نظر نمی‌رسید و در ظاهر، نمی‌توانست چشم‌انداز روشن و مطمئنی داشته باشد. با این وصف، دنیای اقتصاد با امکانات بسیار محدود کار خود را در ساختمان اجاره‌‌ای کوچکی آغاز کرد و با شیبی ملایم اما آهنگی مصمم رشد یافت و پس از ده سال به جایگاه رفیعی رسید که شایسته یک رسانه کاملا حرفه‌‌ای است. به راستی راز این موفقیت چه بود؟

تردیدی نیست که مدیریت دور اندیشانه و کارآمد، شرط لازم برای موفقیت هر بنگاه خصوصی است که ناگزیر، تنها روی منابع داخلی خود باید حساب کند، اما این شرط برای بنگاهی که محصول آن از جنس اندیشه و فرهنگ است کافی نیست. بازار مطبوعات مانند هر بازار دیگری تنوع زیادی دارد که ناگزیر آن را تخصصی می‌کند. این تنوع می‌تواند موضوعی یا سلیقه‌‌ای باشد. معمولا آنهایی در عالم مطبوعات موفق هستند که در حوزه تخصصی خود پاسخگوی سلیقه‌های بالفعل یا بالقوه موجود در بازار باشند.

روزنامه‌های جنجالی و زرد پاسخگوی سلیقه‌های خاصی هستند و مشتریان خاص خود را دارند. این روزنامه‌ها با توجه به حساسیت‌های عامه مردم به موضوعات معینی، از تیتر‌های جنجالی و جذاب استفاده می‌کنند که بیشتر حاکی از نوعی افشاگری است. در این مطبوعات سهل الهضم از تحلیل‌های منطقی و جدی اغلب خبری نیست. این نوع روزنامه نگاری، گرچه نیازمند حرفه‌‌ای گری خاص خود است، اما در همه انواع مطبوعات، به ویژه اقتصادی، به شکل مرسوم خود چندان جایی ندارد.

«زردهای» اقتصادی شکل متفاوت و پوشیده تری دارند و بیشتر با لابیگری و حمایت از منافع گروه‌های خاص اهداف خود را تامین می‌کنند، اما واضح است که در میان مخاطبان مطبوعات اقتصادی، اکثریت در پی خبر‌ها و تحلیل‌های درست و کارشناسانه اند تا برای تصمیم گیری‌های اقتصادی‌شان راهگشا باشد. روزنامه دنیای اقتصاد از ابتدا، پاسخگویی به این گروه از مخاطبان را هدف قرار داد، اما صرف هدفگذاری درست برای موفقیت کافی نیست و باید با عملکرد درست اعتماد آنها را نیز جلب می‌کرد. و این ممکن نمی‌شد مگر با فعالیت در چارچوب اصول روشن و قابل دفاع.

راز موفقیت روزنامه دنیای اقتصاد، به نظر من، در پایبندی به اصول و انتقال این پیام به مخاطبان بوده است. این روزنامه، ضمن احترام به همه دیدگاه‌ها، متعهد به بینش روشنی در تحلیل‌های اقتصادی است که طبق آن، بازار رقابتی و بخش خصوصی فعال در این چارچوب، تامین‌کننده منافع کل آحاد جامعه تلقی می‌شود. این بینش البته ریشه در علم اقتصاد مدرن دارد و وامدار منافع خاص هیچ گروه و گرایش سیاسی معینی نیست. با این حال، طبیعی است که هر فرد یا تشکلی، به ویژه در بخش خصوصی، که دل در گرو این بینش دارد، با روزنامه دنیای اقتصاد همسویی و همدلی پیدا خواهد کرد. پایبندی و وفاداری به اصول، حتی اگر در کوتاه مدت نتیجه ندهد، در دراز مدت یقینا ثمر بخش خواهد بود. تجربه روزنامه دنیای اقتصاد مصداق بارز این سخن است.