نقش برجسته دنیای اقتصاد در ارتقای آگاهی

دکتر علینقی مشایخی

استاد دانشکده مدیریت دانشگاه شریف

اقتصاد حوزه مهمی از زندگی جوامع را تشکیل می‌دهد. عملکرد درست اقتصاد بر جنبه‌های مختلف زندگی مردم اثر می‌گذارد. عملکرد خوب در اقتصاد موجب ارتقای رفاه مادی جامعه می‌شود، شغل و درآمد برای آحاد جامعه فراهم می‌شود، در توزیع درآمد و ثروت تفاوت‌های فاحش وجود نخواهد داشت، با اتکا به عملکرد خوب اقتصادی وضع دفاعی و امنیتی جامعه بهبود می‌یابد، فعالیت‌های فرهنگی و هنری گسترش پیدا می‌کند، دوران پیری و از کارافتادگی افراد جامعه همراه با درماندگی، سختی و صعوبت مالی نخواهد بود، افسردگی و ناراحتی‌های ناشی از فقر و درماندگی مالی کاهش خواهد یافت، و با امید به آینده و نشاط و سرزندگی ناشی از فعالیت‌های اقتصادی و توسعه آن فعالیت‌ها در جامعه به وجود می‌آید، و بالاخره فساد و تباهی ناشی از بیکاری و فقر کاهش می‌یابد.

خلاصه عملکرد خوب اقتصاد بر حوزه‌های امنیتی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی و روانی جامعه اثر مثبت می‌گذارد و برعکس عملکرد ضعیف یا بد اقتصاد بر همه جنبه‌های مزبور اثرات مخرب و نامطلوب می‌گذارد. اما عملکرد یک اقتصاد وابسته به درک و فهم مدیران، کارشناسان و مردم جامعه از سازوکارهای اقتصادی و دانش و علم اقتصاد دارد.

در دنیای امروز، علم اقتصاد به وجود آمده و رشد کرده است تا راه درست تدبیر امور اقتصادی را نشان دهد. نخبگان و نوابغ زیادی برای تدوین علم اقتصاد و عرضه آن به جوامع زحمت کشیده و کار کرده‌اند. آگاهی و اطلاع از دستاوردهای علم اقتصاد و بهره‌گیری از آن در اداره امور اقتصادی جوامع برای بهبود شرایط اقتصادی جامعه یک ضرورت و الزام شده است.

برای بهره‌برداری از دستاوردهای علم اقتصاد نه‌تنها ضروری است که سیاست‌گذاران و مدیران رشد جامعه به آن توجه داشته باشند و از کسانی که این علم را عمیق و دقیق شناخته‌اند کمک بگیرند، بلکه لازم است قشر وسیع مردم به تحلیل‌ها و بررسی‌های حاصل از این علم توجه و آگاهی داشته باشند.

آگاهی لایه وسیع‌تری از مدیران، کارشناسان و حتی مردم عادی نسبت به تحلیل‌های عالمانه و دقیق از سازوکارهای اقتصادی و اثرات سیاست‌های اقتصادی مختلف زمینه‌ساز به کارگیری این تحلیل‌ها توسط مدیران و مسوولان جامعه می‌شود. البته ارتقای آگاهی عموم از سازوکارهای تبیین شده توسط علم اقتصاد و تحلیل‌های عالمانه ناشی از آن علم فقط برای ایجاد زمینه‌های سیاسی و اجتماعی به کارگیری علم اقتصاد در اداره امور جامعه مفید نیست، بلکه این آگاهی‌ها برای تدبیر امور شخصی یا تدبیر امور سازمان‌ها و بنگاه‌های اقتصادی نیز مفید و ضروری است.

به همین جهت در کشورهای صنعتی، اکثر آنهایی که دوره‌های دانشگاهی را طی می‌کنند حتما با گذراندن یک یا دو درس با اصول علم اقتصاد آشنا می‌شوند تا با آگاهی از آن افراد موفق‌تر و شهروندانی با بصیرت بالاتری در تصمیم‌گیری‌های سیاسی و اجتماعی باشند.

ارتقای آگاهی و بصیرت مسوولان جامعه، مدیران بنگاه‌ها و شهروندان در حوزه اقتصاد تنها با مطالبی که در دوران تحصیل آموزش می‌بینند به دست نمی‌آید. مهم‌تر از آموزش‌های رسمی، دسترسی و مطالعه تحلیل‌های ناشی از کاربرد اصول مزبور در رویدادهای اقتصادی و اجتماعی در دوران زندگی حرفه‌ای و اجتماعی آنها است.

در واقع آگاهی و اطلاع از رویدادهای مهم اقتصادی و اجتماعی که نیاز به توجه دارند و تحلیل رویدادها بر اساس اصول علمی بستری مناسب برای رشد مستمر و آگاهی و بصیرت افراد جامعه به وجود می‌آورد.

رسانه‌ها و جراید یک کشور نقش اصلی را در به وجود آوردن چنین بستر آموزنده دارند. به خصوص اگر در کنار گزارش رویدادهای مهم که نیاز به توجه دارند و تحلیل و بررسی آنها، با طرح مطالب نظری و فکری به ارتقای سطح دانش و اطلاع افراد از مبانی نظری و فکری حوزه اقتصاد نیز اقدام کنند.

روزنامه «دنیای اقتصاد» نمونه خوبی از رسانه‌ای است که طی ده سال عمر خود به این مهم پرداخته است. اگرچه این روزنامه مانند هر نشریه دیگری با محدودیت‌هایی مواجه بوده است، اما توانسته است با چند ویژگی بارز نقشی برجسته در ارتقای آگاهی، سطح تحلیل‌ها و حتی کمک به تصمیم‌گیری‌ها و جهت‌دهی‌ها ایفا نماید.

یکی از ویژگی‌های مهم این روزنامه تجهیز خود به نیروهای برجسته‌ای بوده است که از عمق علمی برخوردارند. چه افراد با تجربه‌ای که با روزنامه همکاری دارند و چه جوانان فرهیخته‌ای از میان استعدادهای برجسته جامعه که به مطالعه و تحصیل در حوزه اقتصاد و مدیریت روی آورده‌اند و با روزنامه همکاری می‌کنند سطح جدید و بالایی از درک علمی رویدادها را به خوانندگان عرضه می‌کنند. البته جذب نیروهای کیفی خود نیاز به کیفیتی دارد که باید در مدیریت روزنامه وجود داشته باشد. در واقع نیروهای با کیفیت خوب به دور مدیران باکیفیت جمع می‌شوند.

ارتقای نیروهایی که در «دنیای اقتصاد» کار می‌کنند منجر به ارتقای مطالب آن رسانه شده است. بخش‌های مختلف روزنامه «دنیای اقتصاد» بسیار خواندنی و آموزنده شده است. اخبار و رویدادهای اقتصادی، همچنین اخبار و رویدادهای سیاسی و اجتماعی و بین‌المللی که می‌تواند آثار اقتصادی داشته باشد به خوبی انتخاب شده و خواندنی

و مفید هستند.

تحلیل رویدادهای بازارهای مختلف عمیق و آموزنده شده‌اند. طرح اندیشه‌های اقتصادی و نظریات علمی به زبان عموم مفید و آموزنده‌اند. در جمع مطالبی که در «دنیای اقتصاد» ارائه می‌شوند سطح جدید و بالایی را در یک روزنامه اقتصادی کشور در اختیار خوانندگان قرار می‌دهد.

نکته مهم و قابل توجه در این زمینه بهبود مستمر و چشمگیر مطالب روزنامه طی سال‌های کوتاهی است که بر آن می‌گذرد.

امید است با ارتقای سطح آموزش اقتصاد در دانشگاه‌های کشور، جذب استعدادهای برجسته به رشته‌های اقتصاد و مدیریت در این دانشگاه و تربیت نیروهای عالم و متعهد و علاقه‌مند نسبت به وضعیت اقتصادی و اجتماعی ایران، به تعداد افرادی که می‌توانند با عرضه مطالب آموزنده و عمیق، غنای روزنامه‌های کشور از جمله روزنامه وزین و معتبر «دنیای اقتصاد» را بیشتر کنند، افزوده شود.

اینجانب برای مدیران روزنامه و کارشناسان و محققانی که این روزنامه مفید را به جامعه مسوولان، مدیران و کارشناسان علاقه‌مند به اقتصاد جامعه ایران ارائه می‌دهند آرزوی موفقیت‌های روزافزون دارم و امیدوارم پایدار و پیشرو برای سالیان طولانی و تا همیشه خدمتگزار جامعه ایران باشند.