خط قرمزها را نزدیک تر از واقعیت ترسیم کرده اید
کمال سیدعلی در دوره‌های مختلف تصمیم‌گیری حضور داشته است. او مدتی را نیز در مقام معاون ارزی بانک مرکزی مشغول به کار بود. دوره‌ای که ارتباط او با رسانه‌های را بیش از قبل پررنگ کرد. کمال سیدعلی در گفت‌و‌گویی به ارزیابی روزنامه «دنیای اقتصاد» پرداخته است.
کمال سیدعلی در دوره‌های مختلف تصمیم‌گیری حضور داشته است. او مدتی را نیز در مقام معاون ارزی بانک مرکزی مشغول به کار بود. دوره‌ای که ارتباط او با رسانه‌های را بیش از قبل پررنگ کرد. کمال سیدعلی در گفت‌و‌گویی به ارزیابی روزنامه «دنیای اقتصاد» پرداخته است. یاد دارم یکبار در زمانی که مسوولیت ارزی بانک مرکزی را بر عهده داشتید در نشستی با رسانه‌ها تاکید داشتید تمامی لیوان را ببینید اگر قرار باشد با همین منطق به «دنیای اقتصاد» نگاه شود شما این روزنامه را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
قبل از پرداختن به سوال شما باید یک مقدمه کلان را ذکر کنم. به اعتقاد من رسانه‌ها در برخورد با پدیده‌های اطراف خود با یکسری مسوولیت‌ها و یکسری ملاحظات روبه‌رو هستند. زمانی که اتفاقی رخ میدهد مسوولیت رسانه انعکاس درست آن است.در این انعکاس تا جایی که لازم است باید بیطرفی رعایت شود. البته من می‌دانم بیطرفی کامل قابل تحقق نیست. به هر حال در یک رویدادی که یک طرف آن انسان قرار دارد نمی‌توان توقع داشت که خنثی برخورد کرد. اما نباید در انعکاس رویداد حب یا بغض باشد.برای مثال اگر رییس دولت یک شخص باشد اخبار با یک جهت‌گیری منعکس شود اگر شخص دیگری باشد با جهت‌گیری دیگر. آدم‌ها نباید ملاک داوری باشند. اگر بیطرفی در همین حد رعایت شود به نظر من می‌تواند سطح منصفانه و حرفه‌ای در فضای رسانه‌ای ما باشد.حال به سوال شما باز می‌گردم واقعیت این است که من در تجربه شخصی به موردی برخورد نکردم که متر ارزیابی دنیا بر مبنای افراد باشد. جهت‌گیری بیطرفانه بود، اما واقعیت این است «دنیای اقتصاد» در انعکاس رخدادها کمی محافظه‌کار شده است. به باور من «دنیای اقتصاد» خطر قرمزها را بیش از آنچه نزدیک است برای خود نزدیک‌تر ترسیم کرده است. البته من متوجه این ماجرا هستم که ملاحظات رسانه‌ها زیاد است و با عناصر برون‌سازمانی و درون‌سازمانی متفاوتی روبه‌رو هستند، اما بعید می‌دانم به همان اندازه‌ای باشد که «دنیای اقتصاد» ملاحظه‌نگری می‌کند.
از نظر شما این ملاحظه‌گری در چه شکل رخ میدهد، آیا در انعکاس مسائل است یا پرداختن به آن؟
در هر دو مورد تا حدودی می‌توان این نظر را تعمیم داد. البته در انعکاس آنجا که خبر رسمی است کامل پرداخته می‌شود، اما در انعکاس دیدگاه‌ها یا پرداختن به مسائل ملاحظه گری زیاد می‌شود.
برای آنکه بحث روشن‌تر شود می‌توانید مصداقی بحث کنید؟
بله. برای مثال شما در خصوص همین بخش ارزی که من هم مدتی مسوولیت آن را بر عهده داشتم دقت کنید. «دنیای اقتصاد» در این بخش تلاش کرد در یک مسیر مشخص حرکت کند. در یک خط سیر تحلیلی خاص خود را رفت در حالی که چه اشکالی داشت این خط سیر را می‌شکست و به محدوده‌های جدید وارد می‌شد. چه اشکالی داشت به یکی از مهم‌ترین سوال‌های پیش روی جامعه ما بپردازد. به هر حال تحریم یک واقعیت است، اما الان سوال این است که تمام مشکلات ناشی از تحریم است یا مواردی دیگر نیز در آن دخیل است. «دنیای اقتصاد» این توانایی را دارد که برای مخاطب خود این سهم را تفکیک کند. یا به قبل‌تر برویم عده‌ای معتقد بودند تحریم‌ها هیچ اثری بر اقتصاد ایران ندارد. در مقابل گروهی معتقد بودند اثر دارد. «دنیای اقتصاد» می‌توانست وارد بررسی این موضوع شود و شدت اثر‌پذیری را روشن کند. این برای نماینده مجلسی که می‌خواهد قانون وضع کند می‌توانست یک علامت اعتماد بخش باشد.
در دوره‌ای که خود شما معاون ارزی بودید هم این خط سیر ثابت را احساس می‌کردید یا اکنون که در مسوولیت حضور ندارید چنین احساسی را دارید؟
البته دوره حضور من در معاونت ارزی کوتاه بود اما پیام شما را گرفتم. ببنید برداشت من از تحلیل‌ها و مطالب «دنیای اقتصاد» در آن دوره این بود که «دنیای اقتصاد» به اندازه مسوولان برای خود حساسیت ایجاد کرده بود. یعنی در مواجهه با رخدادها شما هم مانند مسوولان رفتار می‌کردید. در حالی یک رسانه نباید تراز خود را با مسوولان یکی بداند. رسانه یک قدم باید عقب‌تر بیاید. مسوول به دلیل ملاحظات موقعیتی و تفاوت در اثر‌گذاری در داخل و خارج برخی مواقع به اجبار مواضعی را می‌گیرد. اما رسانه دلیلی ندارد به همان نحو عمل کند. رسانه یک گام عقب‌تر قرار گیرد و داوری کند. مثلا اگر مسوول سخنی گفت دیدگاه مقابل او را نیز منعکس کند. لازم نیست خود مستقیم وارد میدان شود، بلکه می‌تواند در شکل یک کانال ارتباطی عمل کند. هر صدایی را از خود عبور دهد. بعید می‌دانم اشکالی پیش بیاید. البته این سخن من نیست که شما ۱۰۰ درصد همین گونه بوده‌اید. بلکه توقعی که از «دنیای اقتصاد» می‌رود را بیان می‌کنم. تعارف نداریم اگر موضوعات خوب نقد نشود مسیر اقتصاد غلط می‌شود. شما این‌گونه عمل نکرده‌اید اما در جهت باز شدن فضای عمومی نیز با نقطه مطلوب که در شأن این روزنامه باشد کمی فاصله دارید. از مسوولان هم می‌خواهم سعه‌صدر به خرج دهند تا فضای رسانه کمک کند سطح تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری ارتقا پیدا کند.
«دنیای اقتصاد» وارد دهه دوم فعالیت خود شده است شما در این دهه چه پیشنهادی برای رفع کاستی‌ها که گفتید دارید؟
اول ورود به این دهه را به تمامی‌دست‌اندرکاران آن تبریک می‌گویم. روزنامه «دنیای اقتصاد» غنیمتی است که باید در جهت توسعه آن تلاش کرد. آنچه من گفتم از همین جهت است و گرنه در مقام مقایسه باید بگویم در تجربه کوتاه خود در معاونت ارزی یا مسوولیت‌های دیگر این روزنامه برای من مرجع اول بوده است. اما فکر می‌کنم در دهه دوم به گونه‌ای عمل کنید که افکار عمومی در حکم هیات منصفه اصلی احساس نکنند در برآیند کار حق مطلب ادا نمی‌شود. در بسته‌بندی خبری خود محافظه‌کارانه عمل نکنید. دیدگاه‌های مختلف را پوشش دهید. اتفاقا خوب است اگر نگاه منتقدان یک سیاست در روزنامه شما منعکس شود. چون برخورد علمی‌شما مانع می‌شود که فضای رسانه ای کشور احساسی شود. یکی از عارضه‌های بخش تصمیم‌سازی پرداختن احساسی به مسائل است. من برای این نوع نگاه احترام قائلم اما برجسته کردن بیش از حد آن به ما کمک زیادی نمی‌کند. منتقدان در برخورد با «دنیای اقتصاد» خود را ملزم به بیان حرف حساب می‌کنند این نیاز امروز کشور ما است.نکته دیگر آنکه امانتداری خبری خود را که انصافا در سطح مطلوبی قرار دارد ارتقا دهید. مطلع هستم که «دنیای اقتصاد» صحت یک خبر را از چند منبع چک می‌کند. این خصیصه را حفظ کنید. لازمه یک رسانه حرفه‌ای چنین ویژگی است. رسانه‌ای در حد دنیای اقتصاد باید در برخورد با هر رویدادی از شک به یقین برسد.
