تبدیل به مرجع اقتصاد شده‌اید
طهماسب مظاهری، رئیس کل پیشین بانک مرکزی در گفت‌وگویی به بیان ویژگی‌های «دنیای اقتصاد» و خصوصیات متمایز آن پرداخته است.
طهماسب مظاهری، رئیس کل پیشین بانک مرکزی در گفت‌وگویی به بیان ویژگی‌های «دنیای اقتصاد» و خصوصیات متمایز آن پرداخته است. او دوری از غرض‌ورزی و تحلیل علمی مسائل را مهم‌ترین مشخصه‌های این نشریه دانسته و معتقد است این روزنامه، از این منظر توانسته کمک زیادی به تصمیم‌سازان کشور ارائه دهد. به گفته او گروهی از مخالفان فکری روزنامه نیز اگر می‌خواستند به عملی ایراد بگیرند، به «دنیای اقتصاد» استناد می‌کردند. به گفته مظاهری، این گروه با روزنامه مرزبندی داشته و مواضع روزنامه را نادرست می‌دانستند. مظاهری می‌گوید این در حالی است که «دنیای اقتصاد» در قبال این گروه، چنین موضعی نداشت.
شما بعد از انقلاب یکی از چهره های تصمیم ساز بوده اید این تجربه می تواند تحلیلی مناسب از وقایع اقتصاد ایران به دنبال داشته باشد
براین اساس نگاه دنیای اقتصاد را به این اتفاقات تا چه حد نزدیک به واقع می بینید؟
نکته‌ای که همیشه در مشی دنیای اقتصاد بارز بوده نحوه تنظیم مناسبات دنیای اقتصاد با عناصر و نیروهای مقابل خود بوده است. به اعتقاد من دنیای اقتصاد در ۱۰ سال گذشته با هیچ کس دشمنی نداشته است. رویه‌های دنیای اقتصاد به گونه‌ای نبوده که در انعکاس اخبار و دیدگاه‌های افراد غرض‌ورزانه عمل کند. به بیان عامه دنیای اقتصاد با کسی سر شاخ نشده است. البته این ویژگی یک رسانه حرفه‌ای باید باشد. رسانه نباید از ابزار و امکاناتی که دارد علیه دیگران استفاده کند. نکته دیگر در تنظیم مناسبات با طیف همسوی خود است. دنیای اقتصاد هیچ گاه با کسی یا جریانی رفاقت خارج از چارچوب حرفه‌ای نداشته است. در واقع با کسی وارد مناسبات خاص نشده که اگر هر رسانه‌ای وارد این مناسبات شود، اعتبار و اعتماد مخاطبان را از دست می‌دهد. البته این موضوع جدا از مباحث فکری است. اتفاقا در مباحث فکری تلاش دنیای اقتصاد بر این بوده است که نظرهای مبتنی بر موازین علمی و کارشناسی را تایید کند. حال این نظر از سوی دولتمردان بیان می‌شد یا خارج از دولت، تعیین‌کننده در انعکاس و استناد عیار حرف و سخن بود نه وزن و موقعیت اظهار‌کننده.
از نگاه یک کارشناس و سیاست‌گذار سابق، نقش دنیای اقتصاد را به عنوان یک رسانه اقتصادی چگونه ارزیابی کرده‌اید؟ آیا این رسانه توانسته به شما به عنوان مقام مسوول کمک کند؟
رسانه‌ها به‌دلیل آنکه حلقه میان کارشناسان و تصمیم‌سازان هستند بدون شک می‌توانند مددکار مسوولان و کارشناسان باشند. هر چه یک رسانه‌ای به‌صورت حرفه‌ای‌تر و تخصصی کار را دنبال کند، این نقش پررنگ‌تر می‌شود؛ بنابراین دنیای اقتصاد نیز از این قاعده مستثنی نبوده است و در این مسیر کمک زیادی به تصمیم‌سازان در دستیابی به تصویر درست از اقدامات کرده است.
در این ۱۰ سالی که از عمر دنیای اقتصاد گذشته، مشی دنیای اقتصاد را چگونه دیده‌اید؟
به اعتقاد من در این رسانه این جمله که گوش کن چه می‌گوید بر آنکه چه کسی حرف می‌زند، ارحجیت دارد. این خصوصیت موجب شده که این روزنامه در گونه خود تبدیل به یک مرجع روزنامه‌ای شود. در مرجع روزنامه‌ای برای بسیاری که می‌خواهند نکته‌ای را اثبات کنند به دنیای اقتصاد بسنده می‌کنند که اختلاف نظر را تبدیل به دشمنی نکرده است. در بسیاری از نشست‌های کارشناسی متوجه شده‌‌ام که وقتی کارشناسی می‌خواهد شاهدی برای گفته خود بیاورد به نوشته‌های دنیای اقتصاد استناد می‌کند. این به دلیل نگاه کارشناسی به مسائل و موضوعات است. امیدوارم در این زمینه تلاش شود مباحث تعمیق شود.
شما سال‌ها در مسوولیت کلان اجرایی بودید نگاه دولتمردان به دنیای اقتصاد چگونه بود؟
بسته به گرایش فکری تفاوت داشت. نکته‌ای که برای من در دوره اخیر حضورم در دولت جالب بود نحوه برخورد مخالفان فکری دنیای اقتصاد با این روزنامه بود. در برخی مواقع برخی از افراد اگر می‌خواستند به حرف یا عملی ایراد بگیرند به دنیای اقتصاد استناد می‌کردند و اگر دنیای اقتصاد در این خصوص تحلیلی یا نظری را منعکس می‌کرد به باور آنان نظر رد و نادرست بود. به همین دلیل با این روزنامه مرز بندی داشتند. این رفتار در حالی از سوی مخالفان دنیای اقتصاد سر می‌زد که این روزنامه به‌دلیل مخالفت فکری با آنان چنین برخوردی نداشت. گروهی که زاویه نداشتند از تحلیل‌های روزنامه استفاده می‌کردند.
از نگاه شما نوع روزنامه نگاری دنیای اقتصاد موجب شده که این روزنامه به ورطه محافظه کاری افتاده باشد؟
به باور من دنیای اقتصاد در چنین ورطه‌ای نیفتاد. اتفاقا در زمینه‌هایی که حساسیتی وجود داشت یا ممکن بود با فشارهای بیرون سازمانی روبه‌رو شود این روزنامه تلاش کرد حرف خود را در یک بسته بندی مناسب ارائه کند؛ چون نوشته‌ها مبتنی بر بحث‌های کارشناسی بود از آن طرف بام هم نیفتاد. در واقع دنیای اقتصاد نه افراطی عمل کرد نه محافظه‌کارانه. مسیر میانه‌ای را پیش رفت که لازمه چنین روزنامه‌ای است.
چه توصیه‌ای برای دنیای اقتصاد دارید؟
نکته اول آنکه همین روحیه را ادامه دهد و از این مسیر خارج نشود. وجه بارز دنیای اقتصاد این است که داوری‌ها خود را بر اساس اشخاص بیان نمی‌کند، بلکه مبنا سخن و نظر است. نکته دوم اینکه پیشنهاد می‌کنم دنیای اقتصاد در کنار تمام کارهایی که انجام داده دو اقدام دیگر را در دستور کار خود قرار دهد. اقدام اول به ارزیابی سیاست‌های اقتصاد در دوره‌های گذشته بازمی‌گردد. این اقدام را می‌توانند دست‌اندرکاران خوش سلیقه این روزنامه بر اساس قالب‌های حرفه‌ای مد نظر خود انجام دهند. چنین اقدامی می‌تواند از این روزنامه اقتصادی برآید. بررسی شود سیاست‌های اقتصادی گذشته چه دستاوردها و پیامدهایی داشته است. بر اساس تصویری که از بررسی می‌آید گام دوم را بردارد و آن گام می‌تواند تحت «چه باید کرد» باشد. به هر حال اقتصاد ایران با مشکلات خاص خود روبه‌رو است که باید برای آن فکر کرد و برنامه داشت. این گام می‌تواند در مباحثه فکری با کارشناسان، خوانندگان، مردم و... برداشته شود. این دو اقدام می‌تواند همانند نخ تسبیح تحلیل‌های کارشناسی را به هم پیوند دهد و سیمای روشنی پیش روی مسائل اقتصاد ایران مجسم کند. توصیه آخر هم خطاب به تمام دوستانم در دنیای اقتصاد است در مسیری که در حال طی آن هستند به انتها نظر داشته باشند و سر خود را به خدا بسپارند.
