نقش دوره‌های مختلف هنری اروپا بر روی اسکناس‌های یورو

پنج سال از ورود یورو، واحد پول اتحادیه اروپا به تجارت جهانی می‌گذرد. به گزارش بی‌بی‌سی طرح روی اسکناس‌های یورو در قیاس با دیگر ارزهای جهانی، چون پوند و دلار، نه چهره رهبران سیاسی کشورها، مثلا «ملکه بریتانیا»، یا «ابراهام لینکلن» و نه حتی چهره‌های شاخص ادبی و فرهنگی کشورها، مثل طرح روی اسکناس‌های سوئد و نروژ، بلکه طرح‌های ساده‌ای هستند که سبک‌های هنری تاریخ معماری اروپا را روایت می‌کند.

طراح اسکناس‌های یورو، «روبرت کالینا»، گرافیست اتریشی است. او کارمند رسمی بانک مرکزی اتریش در وین است.

پس از این که یورو بر اساس پیمان ماستریخت در سال ۱۹۹۱، به عنوان پول مشترک کشورهای عضو اتحادیه اروپا تعیین شد، در فوریه سال ۱۹۹۶ مسابقه‌ای از سوی موسسه پول اروپا EMI برای انتخاب طرحی مناسب برای اسکناس این واحد پولی برگزار شد و کالینا با طرح‌های پیشنهادی خود با عنوان «پیشرفت و ارتباط» در این مسابقه شرکت کرد.

در این سال، ۴۳ نفر دیگر در مسابقه موسسه پول اروپا شرکت کردند و آثارشان بدون نام طراح، مورد داوری قرار گرفت. در سپتامبر ۱۹۹۶ هیاتی متشکل از چهار متخصص مستقل در زمینه‌های بازاریابی، تبلیغات، گرافیک و تاریخ هنر، دو پیشنهاد را به عنوان نامزد مسابقه انتخاب کردند: یکی تم دوره‌های مختلف هنری در اروپا و دومی تم هنر مدرن و آبستره. دو نمونه طراحی فوق، در یک نظرسنجی، توسط دو هزار نفر در سراسر اروپا، مورد بررسی قرار گرفتند و طرح روبرت کالینا انتخاب شد.

کالینا در پشت و روی هر اسکناس یورو، یک سبک معماری را در دو طرح، معرفی کرده است. طرح روی هر اسکناس، شامل سردر یا ورودی ساختمان‌ها در دوره‌های مختلف تاریخی، و طرح پشت آن، نمونه‌ای از پل‌سازی همان دوره، همراه با نقشه کشورهای عضو اتحادیه اروپا است. او در این طراحی‌ها از نمادهای ساده و شناخته شده‌ای چون «پنجره»، «پل» و «دروازه» که نماد ارتباط هستند استفاده کرده است.

این هنرمند ۵۱ ساله، با این سه نماد جهانی، علاوه بر این که در قالب طراحی، روایتی از تاریخ هنر اروپا ارائه داده، تلاش کرده است تا شیوه ارائه اطلاعات به نحوی باشد که ارتباط با آن برای مردم ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا و همچنین کسانی که به واسطه رفت و آمد به اروپا و یا در معاملات خود از این واحد پولی استفاده می‌کنند به ساده‌ترین شکل ممکن برقرار شود.

کالینا در طرح‌های خود، تنها روح هنری حاکم بر هر کدام از دوره‌ های تاریخ هنر را نشان می‌دهد. وی با بهره‌گیری از نشانه‌ها و مختصات هر سبک معماری، از ارائه طرحی مربوط به یک مکان و یا اثر هنری خاص که ذهن مخاطب را معطوف به کشور خاصی در اتحادیه اروپا کند پرهیز کرده است. به گفته کالینا ممکن است این پل به نمونه‌هایی که در اینجا و آنجا دیده‌ایم شباهت داشته باشد اما هیچ ربطی به یک اثر و مکان مشخص ندارد. طراح، در نقش روی اسکناس ۵۰ یورویی، «شکوه رنسانس اروپا» را فقط متعلق به خاستگاه آن، ایتالیا نمی‌داند و به عنوان بخشی از تمدن تمامی کشورهایی که امروز در اتحاد با یکدیگر هستند، به رسمیت شناخته است.

اسکناس ۵ یورویی مربوط به دوره کلاسیک، ۱۰ یورویی دوره رومانتیک، ۲۰ یورویی دوره گوتیک، ۵۰ یورویی دوره رنسانس، ۱۰۰ یورویی دوره باروک و روکوکو، ۲۰۰ یورویی قرن هنر نو و ۵۰۰ یورویی مربوط به هنر دوران مدرن است. با بالارفتن ارزش اسکناس، تصویر بنایی که روی آن طراحی شده به دوران مدرن نزدیک‌تر می‌شود.