نقدینگی به ۲۷۰ هزار میلیارد تومان رسید

گروه بازار پول- بانک مرکزی برخی آمارهای اقتصادی را به‌روز کرد. در تازه‌ترین اتفاق، حجم نقدینگی در پایان آذرماه سال 89 نسبت به دوره مشابه سال قبل با رشدی معادل 6/24 درصد به 270 هزار و 676 میلیارد و 61 میلیون تومان رسید.

بنابر آمار بانک مرکزی مقایسه حجم نقدینگی حد فاصل آذر ۸۸ تا ۸۹ حاکی از آن است که به بیش از ۵۳ هزار میلیارد تومان به حجم نقدینگی کشور در نهمین ماه سال گذشته اضافه شده است. گزارش‌های بانک مرکزی حجم نقدینگی در پایان آذر سال ۸۸ را ۲۱۷ هزار و ۱۹۱ میلیارد تومان برآورد کرده است.
ترکیب نقدینگی در پایان آذرماه سال گذشته براساس گزارش جدید حکایت از آن دارد که از ۲۷۰ هزار میلیارد تومان موجود، بیش از ۲۰۶ هزار میلیارد تومان آن به صورت شبه پول و حدود ۶۴ هزار میلیارد تومان آن در قالب پول در حال گردش در اقتصاد کشور است.
اسکناس و مسکوک در دست اشخاص نیز با ۵/۲۴ درصد به بیش از ۱۷ هزار میلیارد تومان رسیده است.
از سرگیری رشد نقدینگی
در میان اعداد و ارقام منتشر شده از سوی بانک مرکزی برخی درصد تغییرها، پیام‌های خاص خود را دارند. از جمله این پیام‌ها می‌توان به دو دوره مقایسه‌ای آذر ۸۸ به اسفند ۸۷ و آذر ۸۹ به اسفند ۸۸ اشاره کرد. درصد تغییر این دوره تفاوت‌های معناداری را نشان می‌دهد؛ در حالی‌که رشد نقدینگی در آذر ۸۸ به ۸۷ معادل ۲/۱۴ درصد بوده در دوره زمانی مشابه برای سال‌های ۸۹ و ۸۸ معادل ۹/۱۴ درصد بوده است.
این اعداد از آن جهت معنا دارد که اثر رشد نقدینگی با سطح عمومی قیمت‌ها ملازمه نزدیک‌تر دارد. تجربه سال‌های گذشته هم نشان داده افزایش رشد نقدینگی در دوره‌های قبل حداقل با یک بازه زمانی یک ساله آثار خود را هویدا کرده است.
برای نمونه در سال ۸۵ در حالی که رشد نقدینگی از ۳۹ درصد فراتر رفت، پرونده نرخ تورم با ۹/۱۱ درصد بسته شد؛ اما در سال ۸۶ به‌رغم آنکه نرخ رشد نقدینگی نسبت به سال قبل ۷/۲۷ درصد بود، نرخ تورم از ۱۸ درصد فراتر رفت. نرخ رشد نقدینگی ۱/۱۵ درصد در سال ۸۷ نیز نتوانست مرهمی بر افزایش قیمت‌ها باشد؛ زیرا در شرایطی که دولت تلاش کرد از آهنگ رشد نقدینگی بکاهد، شاخص کل قیمت‌ها از ۴/۲۵ درصد عبور کرد. کاهش رشد نقدینگی بر اثر سیاست‌های انقباضی در سال ۸۷ در سال ۸۸ جواب داد؛ زمانی که اعلام نرخ تورم در پایان این سال به ۸/۱۰ درصد رسید؛ اما در برابر این نرخ، رشد نقدینگی قرار داشت که بار دیگر به بالای ۲۰ درصد میل کرد. نرخ رشد نقدینگی در پایان سال ۸۸ به ۹/۲۳ درصد رسید و آنگونه که آمار بانک مرکزی می‌گوید در پایان سال ۸۹ بر اثر همین سیاست‌های انبساطی، شاخص تورم بار دیگر روند صعودی طی کرد و از ۱۲ درصد گذشت.
آنچه امروز با تاخیر از سوی بانک مرکزی منتشر شده، گویای تداوم رویه‌های انبساطی پولی است. نرخ رشد نقدینگی در پایان شهریور سال گذشته نسبت به اسفند ۸۸ معادل ۹/۱۰ درصد بوده، در حالی که این نرخ در پایان همین دوره و در مقایسه با ماه مشابه سال قبل ۴/۲۳ درصد اعلام شده است. بنابراین باید منتظر بود در سال جاری آثار این رشد نمایان شود.
بدهی خارجی قطعی ۲۲ میلیارد دلاری ایران
همچنین بدهی خارجی قطعی ایران در پایان آذر ماه سال گذشته ۲۲ میلیارد دلار اعلام شد. در حالی بدهی خارجی قطعی ایران که در پایان سال ۸۷ بیش از ۲۱ میلیارد و ۵۰۲ میلیون دلار بوده است، که در پایان سال ۸۸ تغییر محسوسی نداشته و با رشد اندک ۲۴ میلیون دلاری مواجه شده است. این در حالی است که بدهی خارجی قطعی ایران در پایان آذر ماه سال گذشته به بیش از ۲۲ میلیارد و ۷۵ میلیون دلار رسید. بر اساس این گزارش، از مجموع بدهی خارجی قطعی ایران، ۱۰ میلیارد و ۶۲۷ میلیون دلار بدهی کوتاه مدت و ۱۱ میلیارد و ۴۴۷ میلیون دلار بدهی میان و بلند مدت است.
درآمد ۶ هزار میلیارد تومانی دولت از فروش اوراق مشارکت
تا پایان آذر سال ۸۹ در مجموع ۸ هزار و ۶۸۲ میلیارد تومان اوراق مشارکت ریالی در کشور منتشر شد که ۶ هزار و ۴۲۸ میلیارد تومان از آن از سوی متقاضیان خریداری شده است.
تا پایان آذر سال ۸۹ در مجموع ۸ هزار و ۶۸۲ میلیارد تومان اوراق مشارکت ریالی در کشور منتشر شد که ۶ هزار و ۴۲۸ میلیارد تومان از آن از سوی متقاضیان خریداری شد.
بر این اساس از کل این رقم، ۸ هزار و ۲۹۷ میلیارد تومان به عنوان اوراق مشارکت دولتی که بازپرداخت آنها از منابع داخلی شرکت منتشرکننده تامین می‌شود، منتشر شده است که ۶ هزار و ۴۳ میلیارد تومان از آن به فروش رسیده است. شهرداری کلان‌شهرها و مراکز استان‌ها نیز ۳۸۵ میلیارد تومان اوراق مشارکت منتشر کرده و فروخته‌اند که برای نوسازی بافت‌های فرسوده اختصاص می‌یابد. این رقم بین شهرداری‌های تهران و تبریز تقسیم شده که ۳۰۰ میلیارد تومان سهم شهرداری تهران و ۸۵ میلیارد تومان سهم شهرداری تبریز بوده است.
بر اساس این گزارش، در بخش دولتی فروش اوراق مشارکت، شرکت سهامی برق منطقه‌ای ایران به نمایندگی از وزارت نیرو و برای طرح برق نیروگاهی سیاه‌بیشه ۱۰۰ میلیارد تومان اوراق مشارکت با سود ۱۷ درصد منتشر کرده و به فروش رسانده است. شرکت توسعه منابع آب ایران نیز از سهم وزارت نیرو در انتشار اوراق مشارکت ۵۰۰ میلیارد تومان از این اوراق را به منظور استفاده در طرح‌های بخش آب کشور به فروش رسانده است. سازمان توسعه برق نیز ۹۵۰ میلیارد تومان اوراق مشارکت ۱۶ درصدی برای استفاده در بخش برق منتشر کرده است.
بر این اساس، شرکت نفت و گاز پارس از سهم وزارت نفت از اوراق مشارکت،‌ در یک نوبت هزار و ۷۷۴ میلیارد تومان اوراق مشارکت برای توسعه پارس جنوبی با سود ۱۶ درصد منتشر کرده است که همه آن به فروش رفته است. این شرکت در نوبت دیگری ۲ هزار و ۳۷۲ میلیارد تومان اوراق مشارکت با سود ۱۶ درصد برای توسعه میدان گازی پارس جنوبی منتشر کرده است که هزار و ۲۷۸ میلیارد تومان آن به فروش رسیده است.
در عین حال ۵۰۰ میلیارد تومان اوراق مشارکت ۱۷ درصدی توسط شرکت ملی پتروشیمی برای استفاده در طرح‌های پتروشیمی منتشر کرده و فروخته است.
این گزارش حاکی است سازمان بنادر و دریانوردی تا پایان آذر ماه سال ۸۹ برای توسعه بنادر شهید رجایی و شهید بهشتی ۱۰۰ میلیارد تومان اوراق مشارکت با سود ۱۶ درصد به فروش رسانده است.
بر این اساس، بانک مسکن تا پایان آذر ۸۹ برای طرح‌های در دست اجرای بخش مسکن ۲ هزار میلیارد تومان اوراق مشارکت ۱۶ درصدی منتشر کرده، اما موفق شده است تنها ۸۴۰ میلیارد تومان آن را به فروش برساند.
بعضی کارشناسان معتقدند با نرخ سود ۱۶ تا ۱۷ درصدی اوراق مشارکت حداکثر ۷ هزار میلیارد تومان منابع می‌توان از این طریق جذب کرد. به همین دلیل با توجه به کشش محدود بازار (در حد ۷ هزار میلیارد تومان) اوراق ۱۶ درصدی، اوراق ۱۵ درصدی را بازخرید و اوراق ۱۷ درصدی اوراق ۱۶درصدی را بازخرید می‌کنند.
این کارشناسان معتقدند درصورت تغییر عقد حاکم بر انتشار این اوراق از عقد مشارکت به دیگر عقود اسلامی و در صورت تغییر رقم سود این اوراق به ۱۸ یا ۱۹ درصد می‌توان تا ۱۲ یا ۱۵ هزار میلیارد تومان اوراق مشارکت فروخت، اما بانک مرکزی به دلیل ایجاد مشکل موازنه و بالانس ارزش برابری ریال و مباحث پیچیده‌ای که در خصوص آن در جریان است چنین اجازه‌ای را صادر نمی‌کند.
درآمد نفتی ۶۰ میلیارد دلاری ایران در
۹ ماهه سال گذشته
در همین حال درآمد صادرات نفتی کشور در ۹ ماهه سال گذشته به بیش از ۶۰ میلیارد دلار رسید. تازه ترین گزارش رسمی بانک مرکزی نشان می‌دهد، درآمد صادرات نفتی کشور که در ۹ ماهه سال ۸۸ بیش از ۵۱ میلیارد دلار بوده است،
در ۹ ماهه پارسال با ۹/۱۷ درصد رشد به بیش از ۶۰ میلیارد دلار رسید.
بنابراین گزارش، درآمد صادرات نفتی شامل صادرات نفت خام، فرآورده‌های نفتی، گاز طبیعی، میعانات و مایعات گازی صادر شده توسط شرکت‌های ملی نفت ایران، ملی گاز ایران، پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی و شرکت پتروشیمی می‌شود. درآمد صادراتی نفتی ایران در سال‌های ۸۵ بیش از ۶۴ میلیارد دلار، ۸۶ بیش از ۸۴ میلیارد دلار، ۸۷ بیش از ۸۶ میلیارد دلار و در سال ۸۸ نیز ۶۹ میلیارد دلار بوده است.