پیش‌نویس لایحه اصلاح برنامه هفتم توسعه قرار است در همین چند هفته آینده به مجلس تقدیم شود. به نظر می‌رسد که شرایط پساجنگ، سبب شده است تا دولت برخی از موارد را اصلاح و دوباره تدوین کند. در زمان تدوین برنامه بسیاری از اقتصاددانان درباره فاصله میان اهداف تعیین‌شده و ظرفیت‌های واقعی اقتصاد هشدار…

اخبار باشگاه اقتصاددانان روزنامه شماره ۶۷۱۰

  • سه‌شنبه، ۲۶ آبان ۱۴۰۵
  • پرونده امروز

    روزنامه شماره ۶۷۱۰

    مولود سیاه انسداد

    مائده جعفری: این روزها اینترنت به تار و پود زندگی روزمره انسان‌ها گره خورده است. اینترنت در جهان معاصر از یک کالای لوکس یا ابزاری برای سرگرمی به بستر اصلی یادگیری و ارتباطات انسانی تبدیل شده است. اما شهروندان در ایران برای دسترسی آزاد به این ابزار مهم مجبور به استفاده از فیلترشکن‌ها هستند. مشکل اینجاست که استفاده از فیلترشکن‌ها به شکلی پنهان و فرساینده، کیفیت، سرعت و میزان دسترسی به داده‌های ضروری را کاهش می‌دهند و مسیر طبیعی یادگیری و جریان آزاد اطلاعات را مختل می‌کنند. محدودیت فیلترینگ موجب شکل‌گیری یک بازار غیرشفاف نیز شده است. این مانع بزرگ کسب و کارها را وادار می‌سازد تا توان و سرمایه خود را به جای نوآوری و خلق ارزش، صرف سازگاری با اختلالات مداوم شبکه کنند. از طرفی، تبعیض در دسترسی به اینترنت آزاد اعتماد عمومی را کاهش می‌دهد و شکاف نابرابری‌های اجتماعی را عمیق‌تر می‌کند. در نگاه اول هزینه سیاست فیلترینگ به خرید اشتراک برای دور زدن محدودیت برآورد ‌می‌شود؛ اما هزینه اصلی و پنهان این سیاست، از دست رفتن فرصت‌های اقتصادی و به خطر افتادن حریم خصوصی است. با وجود نقدهای فراوان، تغییر این سیاست آسان نیست. اقتصادی که سال‌ها دور یک محدودیت شکل گرفته، با یک دستور از بین نمی‌رود. در پرونده امروز باشگاه اقتصاددانان به نقد و بررسی فیلترینگ می‌پردازیم.
  • ضربه فیلترینگ به اقتصاد دیجیتال

    زیرساخت اقتصاد دیجیتال به اینترنت وابسته است. شاید گفته شود که این یک امر بدیهی است اما همین امر بدیهی برای کاربر ایرانی خیلی بدیهی نیست؛ چراکه کاربر ایرانی برای وصل شدن به بسیاری از پلتفرم‌ها و سایت‌ها باید از هفت‌خوان فیلترینگ عبور کند. این سوای قطعی‌های اینترنت است که در سال۱۴۰۴ در سه دوره شاهد آن بودیم و بخشی از آن نیز به سال ۱۴۰۵ کشیده شد.
  • یک سیاست ناکارآمد

    این روزها کمتر کسی را می‌توان یافت که در نقد فیلترینگ سخنی نداشته باشد. فعالان اقتصادی از خسارت‌های آن می‌گویند، کارشناسان فناوری از ناکارآمدی فنی، جامعه‌شناسان از پیامدهای اجتماعی و حتی برخی مسوولان از ضرورت بازنگری در این سیاست سخن می‌گویند. با وجود چنین همگرایی گسترده‌ای، پرسش مهمی همچنان بی‌پاسخ مانده است: چرا تغییر معنادار و پایداری در این سیاست رخ نمی‌دهد؟
  • زنده‌باد آزادی

    بهمن احمدی‌امویی‌ در کتاب اقتصاد سیاسی جمهوری اسلامی از روزهای پایانی جنگ می‌گوید و جو هیات دولت را توصیف می‌کند؛ انگار که آن زمان، در هیات دولت اتاقی وجود داشته و وزرا به آنجا که می‌رفتند، با هر پُکی که به سیگار می‌زدند، دود را با تاسف از حلق بیرون می‌دادند‌، از وضعیت بد مملکت می‌گفتند و مشکلات را یکی یکی برمی‌شمردند و لعنتی هم به آن حواله می‌کردند؛ اما همین که به اتاق جلسه برمی‌گشتند شعارهای قبلی را سر می‌دادند و روز از نو و روزی هم از نو.
۱