اخبار باشگاه اقتصاددانان روزنامه شماره ۶۷۰۸

مائده جعفری: با شروع فصل سرما، هوای کلان‌شهرها روزبه‌روز نفس‌گیرتر می‌شود. یکی از پیامدهای پدیده‌های فصلی نظیر دما، بحران آلودگی است. در فصل سرما، وارونگی بسان سرپوشی، دود خفه‌کننده وسایل نقلیه وابسته به سوخت فسیلی و صنایع آلاینده را در سطح زمین محبوس می‌کند. این معضل، خسارت‌های پنهان اقتصادی و آسیب‌های جبران‌ناپذیری بر سلامت جامعه می‌گذارد که در برنامه‌ریزی‌های کلان بودجه‌ای نادیده گرفته ‌می‌شود. برای رها شدن از این آسمان غبارآلود نیازمند تغییراتی در برنامه‌ریزی شهری و شیوه حمل‌و‌نقل هستیم. تا زمانی که عمده خودروهای شهری وابسته به سوخت فسیلی هستند و زیرساخت‌های حمل‌ونقل پاک توسعه پیدا نکرده است، امیدی به تنفس در هوای پاک نیست. این اتفاق مستلزم پیوند سیاستگذاری‌های هوشمندانه، بهره‌گیری از ظرفیت‌های دانشگاهی و همراهی آگاهانه تمامی شهروندان است. امروز در پرونده باشگاه اقتصاددانان به راهکارهایی برای باز کردن این گره گور می‌پردازیم.

وقتی خسارت آلودگی هوا به صدها هزار‌میلیارد تومان می‌رسد، اما ردیف اجرای قانون هوای پاک در لایحه بودجه۱۴۰۵ تنها ۲۹۸‌میلیارد تومان است، مساله فقط کمبود اعتبار نیست؛ مساله، شیوه تصمیم‌گیری درباره هزینه‌های عمومی است. در جریان بررسی جداول لایحه بودجه۱۴۰۵ در مجلس، رئیس فراکسیون محیط زیست از پیش‌بینی ۲۹۸‌میلیارد تومان برای اجرای قانون هوای پاک در جدول ۹ خبر داد. این رقم را باید کنار برآورد وزارت بهداشت از خسارت اقتصادی آلودگی هوا گذاشت؛ حدود ۶۰۰هزار‌میلیارد تومان در سال۱۴۰۲، معادل ۱۲‌میلیارد دلار. حاصل این مقایسه، نسبت تقریبی ۰.۰۵درصد است؛ یعنی اعتبار این ردیف، حتی به یک‌دهم درصد خسارت برآوردشده هم نمی‌رسد.

یک مطالعه جامع درباره کیفیت هوای تهران، سهم منابع متحرک را حدود ۸۲ الی ۸۴درصد از انتشار آلاینده‌های شهری برآورد کرده است؛ بنابراین به نظر می‌رسد برای دریافت نتیجه هرچه بهتر در کاهش و حل معضل آلودگی و وارونگی دما پایش و کنترل حمل‌ونقل باید در مرکز هر برنامه بهبود کیفیت هوای تهران قرار گیرد.