پیروزی آنتونیو کاست در انتخابات ریاستجمهوری شیلی قطعه دیگری از پازل گردش به راست در جهان را تکمیل کرد. شیلی قرار بود مطابق پیشگویی رئیسجمهور پیشین این کشور، قبر نئولیبرالیسم باشد؛ اما اکنون شاهد به قدرت رسیدن راستگرایان است. این پیروزی بر داخل و خارج مرزهای شیلی اثر خواهد گذاشت.
در سایه عدمکفایت بیمه پایه در پوشش هزینههای درمانی، برخورداری از بیمه تکمیلی اهمیتی دوچندان یافته است. با این حال، اختلاف گاه و بیگاه تامیناجتماعی با شرکت تامینکننده پوشش تکمیلی بازنشستگان باعث شده است رفاه و سلامت این جمعیت چندمیلیون نفری تحتالشعاع قرار بگیرد و آنها را نگران کند.
رای اخیر دیوان عالی ایالاتمتحده علیه بخش مهمی از سیاست تعرفهای دونالد ترامپ اگرچه از منظر حقوقی ضربهای جدی به دستورکار اقتصادی دولت محسوب میشود، اما بههیچوجه به معنای پایان چالشها نیست. برعکس، این حکم مجموعهای از عدمقطعیتهای تازه را پیشروی اقتصاد آمریکا قرار داده است؛ از آینده درآمدهای دولت و کسری بودجه گرفته تا مسیر سیاست تجاری و حتی رابطه میان قوه مجریه و قضائیه. دولت که اکنون با حذف احتمالی صدها میلیارد دلار درآمد تعرفهای مواجه است، تلاش میکند با اتکا به ابزارهای قانونی جایگزین از جمله بخش ۱۲۲ قانون تجارت ۱۹۷۴ همان سیاستها را در قالبی جدید بازاعمال کند؛ اقدامی که خود میتواند موج تازهای از دعاوی حقوقی و نااطمینانی برای بنگاهها ایجاد کند.
از نظر ماهوی، تصمیم هفته گذشته دیوان عالی ایالات متحده مبنی بر بیاعتبار دانستن بخش بزرگی از نظام تعرفهای جهانی رئیسجمهور، تصمیمی قابل استقبال است. با این حال، رای دادگاه هرچند از منظر قانون اساسی مستحکم باشد بهتنهایی نمیتواند آسیبی را که چرخش آمریکا بهسوی حمایتگرایی تاکنون وارد کرده جبران کند و نیز مانع خسارتهای بیشتر در آینده شود. جلوگیری از آسیبهای بیشتر کاملا به دولت و کنگره ایالات متحده بستگی دارد.
تعرفههای جهانی جدید رئیسجمهور آمریکا با نرخ ۱۰درصد اجرایی شدهاند؛ درحالیکه او پیشتر وعده داده بود این نرخ را در سطحی بالاتر اعمال کند. پس از آنکه دیوان عالی ایالات متحده روز جمعه بخش بزرگی از مالیاتهای وارداتی گسترده او را مسدود کرد، ترامپ اعلام کرد تعرفهای جهانی با نرخ ۱۰درصد اعمال خواهد کرد. او سپس روز شنبه گفت این نرخ به ۱۵درصد افزایش خواهد یافت.
خب، این حتما دیوان عالی را سرِ جایش مینشاند یا چیزی شبیه به آن. واکنش دونالد ترامپ به شکست تعرفهای روز جمعهاش این نیست که تنشهای تجاری را کاهش دهد، بلکه برعکس، آبها را متلاطمتر کرده است. او خشم خود را متوجه دیوان عالی ایالات متحده کرده، اما در نهایت ضربه به اقتصاد و جمهوریخواهان در کنگره وارد خواهد شد.
تصمیم تعرفهای روز جمعهِ دیوان عالی ایالات متحده فرصتی برای بازتنظیم روابط میان آمریکا و متحدانش فراهم کرده است. تعرفههای موسوم به «روز آزادی» که در ماه آوریل اعمال شد و واکنش بینالمللی نهچندان موثر به آنها، به شهروندان عادی آمریکایی آسیب زد و روابط این کشور با نزدیکترین دوستانش را تحت فشار قرار داد. رای دیوان عالی فرصتی نادر برای اصلاح آن خطای تاریخی ایجاد میکند. اگر سیاستمداران در هر دو جناح واشینگتن و در دو سوی اقیانوس اطلس هوشمندانه عمل کنند، از این فرصت بهره خواهند گرفت.
دیوان عالی ایالات متحده با این حکم که قانون «اختیارات اقتصادی در شرایط اضطراری بینالمللی» به رئیسجمهور اجازه بازنویسی نظام تعرفهای آمریکا را نمیدهد، ضربهای جدی به دستورکار اقتصادی دونالد ترامپ وارد کرد. ترامپ بلافاصله به قانون دیگری متوسل شد تا تعرفهای ۱۰درصدی بر همه کشورها اعمال کند و سپس تهدید کرد آن را به ۱۵درصد افزایش خواهد داد. طرح جایگزین تعرفهای کاخ سفید شباهت زیادی به رویکرد جو بایدن دارد؛ زمانی که دادگاه در سال۲۰۲۳ برنامه بخشودگی وامهای دانشجویی او را رد کرد و بایدن بهدنبال مبانی قانونی مختلف برای احیای آن رفت.