هنر کلنجار با انتظارات
قاسم اسدی: زمانی که نقد رابرت لوکاس در مورد سیاستگذاری بر بنیان تطبیق رفتارها با تصمیمات سیاستگذاری استوار شد، سوال جدیدی ذهن اهالی علم اقتصاد را مشغول کرد. اکنون میدانستیم که انتظارات آحاد اقتصادی از آینده بر اساس تصمیمات سیاستگذار تغییر میکند و تصمیمگیری بر مبنای این انتظارات جدید باعث میشد روابط آماری گذشته دیگر راهنمای معتبری برای پیشبینی آثار سیاست نباشند و آثار سیاست با آنچه مدلهای پیشین به ما نشان میدادند، فاصله بگیرد. با چنین یافتههایی تکلیف سیاستگذاری چه میشد؟ کمیته نوبل امسال تصمیم گرفت جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۲۶ را بهشکل مشترک به رابرت ای.هال از دانشگاه استنفورد و مایکل وودفورد از دانشگاه کلمبیا اهدا کند. در نگاه اول، دریافت مشترک جایزه نوبل توسط این دو نفر به راحتی قابل هضم نیست؛ اما تعمق در نظریات این دو ما را به فهم صحیح از علت این اشتراک میرساند؛ هال از مسیر رفتار مصرفی خانوار و وودفورد از مسیر قیمتگذاری بنگاه و سیاست پولی، دو جزء مکمل از یک چارچوب را ساختند؛ چارچوبی که بنیان مدرن سیاستگذاری تثبیتی را شکل داده است.

سیاست اقتصادی تنها با تصمیمات اجرایی و نتایج آن قابل سنجش نیست. باید همواره نسبت به باور تصمیمگیرندگان در مورد سیاستها آگاه باشیم تا بتوانیم برآورد صحیحی از نتایج این سیاستها بهدست آوریم. نوبل اقتصاد امسال بر همین اصل تاکید میکند؛ اقتصاد کلان و سیاستگذاری پیش از هرچیز از تصمیم بنگاه و خانوار آغاز میشود. این انتظار آنها از آینده خواهد بود که مسیر مصرف، پسانداز و سرمایهگذاری را پیش از هر اقدام تغییر میدهد.