توافق با نسخه جدید
قرار بود اگر شرکت چینی بایتدنس، مالک تیکتاک، تا ژانویه ۲۰۲۵ فعالیتهای این اپلیکیشن در آمریکا را به سرمایهگذاران آمریکایی واگذار نکند، تیکتاک در آمریکا ممنوع شود. بااینحال، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بارها اجرای قانون حذف این اپلیکیشن را به تعویق انداخت.
مهمترین محور اختلاف، الگوریتم قدرتمند تیکتاک بود؛ همان سیستمی که تعیین میکند چه محتوایی به کاربران پیشنهاد شود. طبق توافق جدید، این الگوریتم به مالکان آمریکایی اپلیکیشن واگذار (لیسانس) شده و فقط با دادههای کاربران آمریکایی آموزش داده خواهد شد.
کارشناسان میگویند این تغییرات قطعا تاثیرگذار خواهد بود، اما هنوز مشخص نیست دقیقا چه اثری بر حدود ۲۰۰ میلیون کاربر آمریکایی تیکتاک خواهد گذاشت.
این توافق درباره چیست؟
سالهاست که واشنگتن با اشاره به نگرانیهای امنیت ملی درباره مالکیت چینی تیکتاک، این شرکت را تحت فشار قرار داده تا فعالیتهای خود در آمریکا را واگذار کند.
قانونگذاران آمریکایی نگران بودند که دولت چین بتواند بایتدنس را مجبور کند دادههای کاربران آمریکایی را تحویل دهد. تیکتاک و بایتدنس همواره این ادعا را رد کردهاند.
ایده ممنوعیت تیکتاک نخستینبار در سال ۲۰۲۰ و در دوره اول ریاستجمهوری ترامپ مطرح شد و در دوران ریاستجمهوری جو بایدن جدیتر شد. در سال ۲۰۲۴، بایدن قانونی را امضا کرد که بایتدنس را ملزم میکرد تیکتاک را بفروشد یا با ممنوعیت در آمریکا روبهرو شود.
پس از آن، نبرد حقوقی میان بایتدنس و دولت آمریکا آغاز شد و در ژانویه سال گذشته، تیکتاک برای ۱۲ تا ۱۴ ساعت برای کاربران آمریکایی از دسترس خارج شد. این قطعی موقت پس از آن پایان یافت که ترامپ، که در آن زمان رئیسجمهور منتخب بود، وعده داد ممنوعیت را لغو کند.
ترامپ در سپتامبر گذشته اعلام کرد که با چین به توافقی رسیده تا تیکتاک در آمریکا فعال بماند. در ماه دسامبر نیز، بنا بر یادداشتی از شو زی چو، مدیرعامل تیکتاک، توافقنامههای الزامآوری با سرمایهگذاران آمریکایی و بینالمللی برای اداره کسبوکار تیکتاک در آمریکا امضا شد.
جزئیات بیشتری از این توافق در بیانیه اخیر تیکتاک منتشر شده است. بر اساس این توافق، شرکت جدیدی با نام TikTok USDS Joint Venture LLC مسوول حفاظت از دادههای کاربران آمریکایی، اپلیکیشن و الگوریتمها از طریق تدابیر حریم خصوصی داده و امنیت سایبری خواهد بود.
ترامپ نیز در شبکههای اجتماعی به این توافق واکنش نشان داد و نوشت که «بسیار خوشحال است که در نجات تیکتاک نقش داشته است.»
بیبیسی برای دریافت نظر رسمی با کاخ سفید و سفارت چین در واشنگتن تماس گرفته است.
حالا چه کسی مالک تیکتاک در آمریکاست؟
تیکتاک میگوید این شرکت مشترک جدید بهصورت نهادی مستقل فعالیت خواهد کرد و توسط هیاتمدیرهای هفتنفره اداره میشود که اکثریت آن را آمریکاییها تشکیل میدهند.
آدام پرسِر، که پیشتر در وارنرمدیا فعالیت داشت، بهعنوان مدیرعامل این شرکت مشترک منصوب شده است.
سه سرمایهگذار اصلی مدیریتکننده فعالیتهای تیکتاک در آمریکا هستند که هرکدام ۱۵ درصد سهم دارند:
- اوراکل، غول رایانش ابری به ریاست لری الیسون، از حامیان بزرگ مالی حزب جمهوریخواه و متحد قدیمی ترامپ
- سیلور لیک، شرکت سرمایهگذاری فناوری آمریکایی با حدود ۱۱۶میلیارد دلار دارایی
- MGX، سرمایهگذار اماراتی در حوزه هوش مصنوعی و فناوری
اوراکل مسوول تامین امنیت دادههای کاربران آمریکایی تیکتاک و نظارت بر آموزش مجدد الگوریتم پیشنهاد محتوا خواهد بود.
بایتدنس ۱۹.۹درصد از سهام این کسبوکار را حفظ میکند. ۳۵.۱درصد باقیمانده متعلق به گروهی از شرکتهاست، از جمله دفتر سرمایهگذاری خانوادگی مایکل دل (مدیر اجرایی حوزه فناوری و از حامیان ترامپ) و Vastmere Strategic Investments که وابسته به گروه Susquehanna International است.
شرکت Susquehanna توسط جف یَس، از متحدان ترامپ، تاسیس شده و سهم شخصی او از بایتدنس سال گذشته حدود ۷درصد بوده است. مدیرعامل این شرکت، مارک دولی، نیز عضو هیاتمدیره شرکت جدید خواهد بود.
در کنار او، شو زی چو، مدیر جهانی تیکتاک، و مدیرانی از اوراکل، سیلور لیک و MGX نیز در هیاتمدیره حضور خواهند داشت.
تکلیف الگوریتم «راز موفقیت» تیکتاک چه میشود؟
این پرسش، هسته اصلی اختلافات بر سر فعالیت تیکتاک در آمریکاست. الگوریتم این پلتفرم همان «راز موفقیت» آن است که محبوبیت گستردهاش را رقم زده.
یکی از مدیران سابق شبکههای اجتماعی پیشتر به بیبیسی گفته بود شرکتهای دیگر، از جمله اینستاگرام با «ریلز» و یوتیوب با «شورتس»، تلاش کردهاند الگوریتم تیکتاک را بازسازی کنند، اما هیچکدام به همان کیفیت نرسیدهاند. او میگوید: «معمولا کسی که یک فناوری را معرفی میکند، بهتر از بقیه میداند چطور از آن استفاده کند.»
بایتدنس در ابتدا حاضر نبود از این فرمول ارزشمند دست بکشد؛ موضعی که دولت چین نیز از آن حمایت میکرد. اما در سپتامبر گذشته، نهاد عالی امنیت سایبری چین اعلام کرد که پکن ممکن است اجازه دهد بایتدنس الگوریتم را به یک شرکت آمریکایی واگذار کند.
بر اساس این توافق، الگوریتم تیکتاک فقط با دادههای کاربران آمریکایی آموزش داده میشود و این دادهها مطابق مقررات آمریکا محافظت خواهند شد. تیکتاک اعلام کرده است که این الگوریتم «در محیط ابری اوراکل در داخل آمریکا» ایمنسازی خواهد شد. تاثیر این تغییرات بهزودی توسط میلیونها کاربر آمریکایی تیکتاک احساس خواهد شد. کارشناسان معتقدند ممکن است نسخه جدید اپلیکیشن سبکتر و کندتر باشد و عملکردی متفاوت با نسخه جهانی داشته باشد. همچنین این احتمال وجود دارد که الگوریتم جدید نتواند محتوا را به خوبی نسخه فعلی پیشنهاد دهد.
* خبرنگار بیبیسی
** خبرنگار بیبیسی
