کانون سهامداران حقیقی
سید فرهنگ حسینی /کارشناس ارشد بازارسرمایه
یکی از اصول بازارسرمایه خوب، کارآیی اطلاعاتی است؛ به این معنی که کلیه اطلاعات شرکتها در دسترس عموم افراد قرار گیرد و عدمتقارن در دسترسی اطلاعات وجود نداشته باشد. با این حال، دسترسی مدیران شرکتها به اطلاعات همواره بیش از سهامداران است و اطلاعات کاملتری از وضعیت شرکت در اختیار دارند. لزوم ارائه گزارشهای مالی ادواری به منظور دسترسی همه سرمایهگذاران به اطلاعات امری ضروری است. علاوه بر لزوم ارائه، اطلاعات فوق باید بررسی شود تا بر قابلیت اتکا بر آنها افزوده شود. با این حال امری که ضرورت دارد، کیفیت رسیدگی و اهداف رسیدگی است.
قانون تجارت و قانون بازار اوراق بهادار و دستورالعملهای حاکمیت شرکتی و انضباطی کوشیدهاند علاوه بر فرآیند قانونی ایجاد شرکت و نظام راهبری آن، به حقوق سهامداران خرد و اقلیت نیز توجه داشته باشند؛ اما حمایتهای تبیینی محدود و مبهم و بدون راهکار مناسب به خاطر عدم رعایت قانون است.از اینرو به دلیل ماهیت حسابرسی صرفا موضوعات شکلی رسیدگی شده و حتی در صورت بروز مواردی، راهکار و ابزار خاصی برای پیگیری حقوق سهامداران خرد نیز فاقد توانایی مالی و حقوقی برای پیگیری هستند و سازمان بورس نیز بهعنوان بخشی از قوه مجریه با وجود مقررات برای حفظ حقوق سهامداران، بیشتر بر عملیات بازار متمرکز است.
بیان مصادیق لزوم حمایت از حقوق سهامداران خرد نیز متعدد و متنوع است؛ حتی اظهارنظر در خصوص عملکرد مدیران که میتواند در تعیین و احراز صلاحیتهای بعدی موثر باشد. از اینرو ایجاد رویه رأیدهی به نمایندگی و امین سهامداران و فعالان سهامداری میتواند زیرساخت مناسبی برای اثربخشی رأی و اقدامات سهامداران حقیقی باشد و ایجاد کانونهای سهامداران حقیقی گام اول در این حوزه است. این کانونها با تجمیع آرای خرد و کسب کرسی هیاتمدیره میتوانند دور باطل انحصار اطلاعات توسط سهامدار عمده را شکسته و سبب شفافیت عملکرد و اطلاعات شرکت شوند.