دوری از تصمیم عجولانه
اسفندیار شاهمنصوری/ مدیر تحلیل گروه مالی ساتا
اواخر هفته گذشته خبر رسید از ۲۹ فروردین ماه قرار است یک درصد دامنه نوسان بورس افزایش یابد. این اقدام اثر بسیار مثبتی بر بازارسرمایه میگذارد. موضوع حائز اهمیت درخصوص دامنه نوسان محدود و نامحدود، به عمق بازارها و حجم معاملات و ابزارهای کنترل ریسک بستگی دارد. ما در بازارهای جهانی شاهد هستیم که دامنه نوسان نامحدود اعمال میشود؛ چراکه اولا از حجم و ارزش معاملاتی بالا و ابزارهای متنوع پوشش ریسک و آپشنها برخوردار هستند و ثانیا در این بازارها نگاه دولتی و نگاه حمایتی از اقشار آسیبپذیر فعال در بورس وجود دارد و دخالت مجلس و دولت در آن دخیل نیست. اما در بازار سرمایه به این راحتی نمیتوانیم از برداشتهشدن دامنه نوسان صحبت کنیم.
بر کسی پوشیده نیست که در حال حاضر، با عدمثبات اقتصادی و امنیت سرمایهگذاری و انواع تحریمهای ظالمانه و همچین تصمیمات خلقالساعه که به نوعی خودتحریمی بازارسرمایه محسوب میشوند، مواجه هستیم و به تبع آن، عدمشفافیت اطلاعاتی (ناکارآمدی بازار) که موجب ایجاد صفهای خرید و فروش پیشبینینشده میشود، صحبت از برداشته شدن دامنه نوسان کار بسیار سخت و دور از ذهنی است؛ چراکه در ترکیب بازارسرمایه نهچندان بزرگ ما که ترکیبی از سهمهای کوچک و بزرگ با حجم و اندازه غیرقابل مقایسه وجود دارند، در زمان وقوع رویدادها و خبرهای مثبت یا منفی به تبع کنترل بازار غیرممکن خواهد شد. ما در بازاری مشغول فعالیت هستیم که هر نوع تحرک خریدار و فروشنده، زیر ذرهبین ناظران سازمانهای ذیربط قرار دارد و به تبع آن، در یک بازار بدون دامنه نوسان نمیتوان انتظار اعمال کنترلهای شدید را داشت. اما آنچه در بازارهای مالی از جنس بازارسرمایه ایران میتوان انتظار داشت، باز کردن دامنه نوسان حداکثر تا ۱۰درصد است؛ آن هم با اعمال کنترلهای شدید نظارتی که از دستکاری قیمت یا رشد یا افت ناگهانی سهمها و در نتیجه متضرر شدن سهامداران خرد جلوگیری کند. به نظر بنده، به عنوان یک کارشناس بازارسرمایه، باز شدن دامنه نوسان حداکثر تا ۱۰درصد میتواند به شناوری و تعمیق بازار کمک کند و در نتیجه، سهمها سریعتر اصلاح شده یا رشد خواهند کرد و به این ترتیب، معضل صفهای خرید و فروش طولانیمدت رفع خواهد شد. در نهایت، باتوجه به اینکه سیاست حاکم بر بازارسرمایه ایران تا حدودی مبتنی بر حمایت و کنترل قیمتهاست، ریسک سرمایهگذاری برای سهامداران و سرمایهگذاران خرد باید مدنظر قرار گیرد و ابزارهای مالی برای حمایت از سرمایههای خرد در دستور کار سیاستگذاران بازار سرمایه باشد.