بازنگری در دامنه نوسان
عزتاله طیبی فعال بازار سرمایه
ریاست سازمان بورس اوراق بهادار، به عنوان متولی توسعه بازار سرمایه و همچنین ناظر بازار سهام، باید نقش پررنگی در این دو حوزه ایفا کند. به عبارت دقیقتر، رئیس این سازمان در حوزه نظارت میتواند با بهرهمندی و استفاده از نرمافرازهای متعدد، دستکاری قیمتی در بازار را کاهش دهد. همچنین میتواند با متخلفان در این امر برخورد جدی، قضائی و قانونی کند.
ریاست سازمان بورس اوراق بهادار، در گام دوم باید توسعه نهادهای جدید را در دستور کار قرار دهد و در هیچ حوزهای انحصار ایجاد نکند. همچنین آزادی ورود و خروج به بازار را به نهادهای مالی اعطا کند تا نهادهایی که کارکرد مناسب و خوبی دارند، با توسعه همراه شوند و برعکس، نهادهایی که عملکرد مناسبی ندارند، از بازار خارج شوند. در این صورت شاهد شکلگیری بازار کارآتری خواهیم بود. افزون بر این، با توسعه نهادهای مالی کارآ بهتدریج شاهد ورود و شکلگیری نهادهای مالی بزرگ و بهاصطلاح ابرنهادهای مالی خواهیم بود. به این ترتیب، صرفه ناشی از مقیاس رخ میدهد و این امر باعث میشود که بسیاری از فعالیتهایی که شاید در حال حاضر سودآور نباشند، در آینده به سوددهی برسند.
در حوزه فرهنگسازی نیز باید اقدامات مهمی انجام شود. سازمان بورس باید با تصویب مقرراتی در خصوص فرهنگ سهامداری، سهامداران را به سرمایهگذاری غیرمستقیم تشویق و ترغیب کند. از طریق رسانههای مکتوب و مجازی میتوان در ترویج فرهنگ سهامداری، اقدامات مناسبی انجام داد. بنابراین این امر در مورد سرمایهگذاران غیرحرفهای و افراد تازهوارد به بورس باید در اولویت قرار گیرد.
در حوزه ابزارهای سرمایهگذاری نیز باید تنوع به وجود آید. راهاندازی ابزارهای مشتقه باید بهجد در دستور کار سازمان بورس قرار گیرد تا بازار از حالت یکطرفه به دوطرفه تبدیل شود. به عبارت دقیقتر، در حال حاضر با ریزش بازار، همه سهامداران متضرر میشوند، اما چنانچه بازار دوطرفهای داشته باشیم و از ابزارهای آپشن، اختیار معامله و قراردادهای آتی استفاده کنیم، چنین روندی را تجربه نخواهیم کرد. در واقع، در زمانهای افت بازار، عدهای از فعالان به سود دست مییابند. در این صورت، بازار سهام با تحلیل و عمق بیشتری فعالیت خواهد کرد. از دیگر موارد مهم، افزایش تدریجی دامنه نوسان در نمادهای بزرگ و سپس گسترش و بسط این امر به کل بازار سهام است. با افزایش دامنه نوسان، تحلیلها عمق بیشتری خواهد یافت و سرمایهگذاران حرفهای نقش بیشتری در روند بازار ایفا خواهند کرد. از سوی دیگر، سرمایهگذاران غیرحرفهای و آماتور شهامت زیادی برای ورود به این بازار نخواهند داشت و گزینه ورود به طور غیرمستقیم را انتخاب خواهند کرد. از سوی دیگر، با افزایش دامنه نوسان، شاهد بازارگردانی بهتر و مناسبتری خواهیم بود.