پیش فرضهای رشد
مصطفي خسروشاهي كارشناس بازار سرمايه
بعد از پایان ریزشهای یکسال گذشته بازار سرمایه که عمده دلیل آن وجود هیجان فروش در بین سهامداران بود، این موضوع تاثیر زیادی بر شتاب افت شاخص بورس گذاشت. برای پایان دادن بهاین ریزشها نیازمند اقداماتی از سوی سازمان بورس بودیم؛ مهمترین این اقدامات تغییر دامنه نوسان نامتقارن و تصمیمات اتخاذشده در زمینه صندوقهای سرمایهگذاری بود که تاثیر مثبت این اقدامات در شکلگیری روند صعودی شاخصکل بورس رخ داد. اقداماتی که سازمان بورس درباره بازار سرمایه انجام داد، امید را بهمیان سهامداران حقیقی برگرداند تا بازار سرمایه از روند منفی خود فاصله بگیرد. عامل بعدی که در رشد بازار سهام نقش مهمی داشت، رشد قیمت ارز در بازارهای داخلی بود. دلیل این رشد را نیز باید در تردیدهایی که در مذاکرات برجام بهوجود آمد جستوجو کرد؛ با پایان یافتن دولت دوازدهم و عدمحصول نتیجه در مذاکرات وین، این شائبه در بین اهالی بازار ایجاد شد که مذاکرات روند طولانیتری بهخود خواهد گرفت، لذا دلار در مدار صعودی قرار گرفت. همین امر رشد نمادهایی که وابستگی زیادی بهنرخ ارز داشتند را در پی داشت. این نمادها را میتوان در گروههای پالایشی، پتروشیمی و فلزات اساسی جستوجو کرد که افزایش قیمت در این نمادها، رشد شاخصکل بورس را بههمراه داشت.
سومین عامل که در رشد بازار سهام نقش داشت و باید از آن یاد کرد، تورمی بوده که ناشی از رشد نقدینگی در اقتصاد کشور و روند صعودی آن است. متاسفانه راهبرونرفت از هرگونه مشکلات اقتصادی رخ داده، حرکت بهسمت منابع بانکی و بهرهگیری از نقدینگی موجود در این سیستم است. امریکه در نهایت بهخلق پول و رشد نقدینگی منجر میشود. رشد نقدینگی باعث رشد تورم شده و در نتیجه قیمت سهمهای بورسی هم با وجود این نقدینگی و تورم رشد خواهد کرد. چنین اتفاقی در بازار سرمایه رخ داد و شاهد جابهجایی نقدینگی و هجوم پولهای تازه بهبازار سهام بودیم. عامل مهم بعدی، حمایتهای لفظی از بازار سرمایه از سوی رئیسجمهور جدید و بهتبع آن تاکید وزیر اقتصاد منتخب بود که امید را تا حدودی بهبازارسرمایه برگرداند. در کنار عوامل یادشده و تعاملهای صورتگرفته، آرامش در سیاستهای کلان و ارزندگی سهام در بازار میتواند رونق را بهبازار برگرداند و آن را حفظ کند.
اکنون که رشد بازار سرمایه در سایه دلایل مزبور رخ داده، چند عامل اساسی نیز باید تثبیت شود تا تداوم روند صعودی در بازار شکل گیرد. مهمترین عاملیکه میتوان از آن نام برد، قیمت کالاهای اساسی در بازارهای جهانی است؛ افزایش قیمت در این کالاها موجب اقبال به سهمهایی خواهد شد که ارتباط مستقیمی با قیمتهای جهانی دارند. هر زمان ما با افزایش قیمت در کالاهای اساسی روبهرو بودیم، سهمهایی که صادراتمحور هستند و از قیمتهای جهانی تاثیر میپذیرند مورد اقبال سهامداران حقیقی و حقوقی قرار میگیرند و نتیجه آن رشد شاخص بورس خواهد بود. ورود نقدینگی از سوی سهامداران خرد را هم میتوان یکی از عاملهای تداوم رشد بازار دانست. هرچه بازار در آرامش و با اطلاعات شفاف و بهدرستی و بهموقع در اختیار عموم قرار گیرد، مطمئنا سهامداران خرد بیشتری وارد بازار خواهند شد.