آزادی بیان در شبکه‌های اجتماعی
احسان آذری‌نیا : هفتم ماه جاری میلادی شبکه‌های اجتماعی بزرگ در آمریکا یعنی فیس‌بوک و توییتر در واکنش به ناآرامی‌های واشنگتن و توییت‌های ترامپ که از این ناآرامی‌ها حمایت می‌کرد، حساب کاربری او را مسدود کردند. برخی دیگر از پلت‌فرم‌های شبکه اجتماعی نیز اقدامات مشابهی انجام داده‌اند. همچنین حساب‌های کاربری بسیاری از طرفداران ترامپ و ترویج‌کنندگان تنفر و خشونت بسته شده است.
واکنش‌های مختلف به این اقدام شبکه‌های اجتماعی نشان داده شده است. عده‌ای معتقدند اقدام یادشده با آزادی بیان در تضاد قرار دارد؛ اما عده‌ای می‌گویند این اقدام برای جلوگیری از زیان‌های بیشتر به جامعه ضروری بوده و حتی خیلی زودتر باید این اقدام انجام می‌شد. در هر حال بحث‌ها درباره این موضوع ادامه دارد.
اما موضوعی که به نظر می‌رسد اهمیت بالاتری دارد این است که اکنون شبکه‌های اجتماعی به دلایل مختلف قدرتی فراگیر برای کنترل فضای آنلاین دارند. در واقع آنها هستند که تصمیم می‌گیرند کاربران چه چیز را منتشر کنند و چه چیز را منتشر نکنند. دولت‌ها مدیریت فضای آنلاین را به چند شرکت بزرگ سپرده‌اند و حالا شکنندگی فضای آنلاین نمایان‌تر شده است. پرسش‌های گوناگون درباره اینکه چه کسی باید حق داشته باشد، درباره فضای آنلاین تصمیم‌گیری کند، مطرح است. عده‌ای می‌گویند راه‌حل، تدوین قوانین بیشتر است؛ اما این به معنای بازگشت کنترل به دست دولت‌هاست و این تحول لزوما به معنای تقویت دموکراسی نیست. از دید کارشناسان، ضروری است بحث‌ها با حضور متخصصان محتوا و فضای آنلاین ادامه پیدا کند و مکانیزم‌هایی برای تقویت بنیان‌های دموکراسی، آزادی بیان و حقوق بشر به‌وجود آید.
در مطالب حاضر به دیدگاه‌های مختلف درباره اقدام اخیر شبکه‌های اجتماعی بزرگ، راه‌حل‌ها برای متوازن کردن قدرت شبکه‌های یادشده، موضع پوپولیست‌ها در قبال مسدود شدن حساب‌های کاربری ترامپ و... اشاره شده است.
