استیضاح در نظام‌های سیاسی
قوانین مربوط به استیضاح روسای جمهور در کشورهای مختلف عموما شفاف نیستند و این امر سبب می‌شود به نتیجه رسیدن تلاش‌هایی که برای استیضاح انجام می‌شود به سرانجام نرسد. در ایالات متحده برای استیضاح رئیس‌جمهوری به رای مثبت دو سوم نمایندگان سنا نیاز است و در ایتالیا دادگاه قانون اساسی در باره این موضوع تصمیم‌گیری می‌کند؛ اما تنها پس از ماه‌ها زمان و تحقق شروط مختلف. کارشناسان معتقدند باید قوانین مربوط به استیضاح به‌ویژه شروط استیضاح به روشنی تعریف شود. در بسیاری از کشورها اعمال خلاف قانون از جمله خیانت یا رشوه یا عمل نکردن به وظایف می‌تواند مبنای آغاز فرآیند استیضاح رئیس‌جمهوری قرار گیرد؛ اما تفسیرهای مختلف از این شروط سبب می‌شود در نهایت، فرآیند استیضاح به نتیجه نرسد.
شدت پیدا کردن مشکلات اقتصادی و سیاسی زمینه را برای استیضاح روسای جمهور فراهم‌تر می‌کند. برای مثال در آمریکا، کسب اکثریت در مجلس نمایندگان از سوی دموکرات‌ها، احتمال استیضاح‌ترامپ را بیشتر کرده و بر همین مبنا انتظار می‌رود سال آینده او با مشکلات بزرگ‌تری رو‌به‌رو باشد. در کشورهایی نظیر ایتالیا که مردم به احزاب پوپولیست رای داده‌اند، اختلافات بین دولت و رئیس‌جمهوری می‌تواند سبب شود تلاش برای استیضاح شدت پیدا کند.
از سوی دیگر در فرانسه مشکلات اقتصادی و ناسازگار بودن سیاست‌های دولت با شرایط مردم، به ناآرامی‌های شدید و مطرح شدن احتمال برکناری رئیس‌جمهوری این کشور منجر شده است. کارشناسان معتقدند تغییرات بزرگ در طرز تفکر مردم و مشکلات گوناگون اقتصادی در اروپا و آمریکا سبب خواهد شد در آینده بر تنش‌های سیاسی در داخل کشورها و بین کشورها افزوده شود و این امر زمینه را برای استیضاح‌های بیشتر فراهم می‌کند. در مطالب حاضر به قوانین مربوط به استیضاح روسای جمهوری در آمریکا، ایتالیا و فرانسه، ابهام در قوانین مربوط به استیضاح روسای جمهوری، زمینه‌های اقدام به استیضاح و برخی عوامل که سبب می‌شود در آینده شاهد موارد بیشتری از استیضاح‌ها باشیم، اشاره شده است.
احسان آذری‌نیا
