دو تصویر متضاد
کیمبرکی آمادئو د بلنس
تازهترین پیشبینیها حاکی است در سال آینده و سال ۲۰۲۰ نرخ رشد اقتصادی آمریکا به ترتیب ۵/ ۲ درصد و ۲ درصد خواهد بود. امسال اقتصاد این کشور ۱/ ۳ درصد رشد میکند و اگر نرخ رشد اقتصاد را مبنای سلامت یا ضعف اقتصاد بدانیم، نباید نگرانی خاصی درباره آینده اقتصاد آمریکا داشته باشیم. در دو سال آینده اقتصاد این کشور بین ۵/ ۲ درصد تا سه درصد رشد میکند که یک گستره ایدهآل است. همچنین انتظار میرود نرخ بیکاری در ۲ سال آینده در محدوده ۵/ ۳ درصد قرار گیرد و نرخ تورم حدود ۲ درصد باشد. نکته مثبت دیگر این است که نرخ رشد بخش تولید بیش از نرخ رشد اقتصاد خواهد بود. اقتصاددانهای خوشبین معتقدند کاهش نرخ رشد اقتصادی آمریکا تدریجی است و وضعیت شاخصهای اقتصادی بهویژه وضعیت بازار کار به شکلی است که حتی اگر ضعف در آنها ادامه یابد، سال ۲۰۲۰ احتمال بروز رکود وجود دارد، در نتیجه واکنش بورس آمریکا به اخبار منفی اقتصادی در هفتههای اخیر بیش از حد بزرگ بوده و جای نگرانی نیست.
اما در مقابل عدهای از تحلیلگران که تعداد آنها رو به افزایش است، معتقدند گروه اول برخی واقعیتها را نادیده میگیرند. تحلیلگران بانک سرمایهگذاری گلدمنساکس در تازهترین گزارش خود پیشبینی کردهاند که نرخ رشد اقتصاد آمریکا پایان سال آینده میلادی به زیر ۲ درصد کاهش خواهد یافت و شاخصها در بازارهای مالی طی ماههای آینده پایین میآیند. نکته نخست که از دید تحلیلگران خوشبین دور مانده این است که ضعف در اکثر اقتصادهای بزرگ جهان نمایان شده است و از قبل نهادهای تحلیلگر نسبت به کاهش نرخ رشد اقتصاد جهان در سال آینده و سال ۲۰۲۰ هشدار دادهاند.
آنها به تنشهای تجاری بین چین و آمریکا، افزایش نرخهای بهره در آمریکا و برخی بحرانهای سیاسی در اروپا بهعنوان علل کاهش نرخ رشد اقتصادی جهان اشاره کردهاند. در نیمه نخست سالجاری میلادی وضعیت اقتصاد آمریکا خوب بود زیرا هنوز تنشهای تجاری آغاز نشده بود و نیز برنامه کاهش مالیاتها اثرات مثبتی بر عملکرد شرکتها داشت. اگرچه رئیس صندوق بینالمللی پول اعلام کرده، نشانی از بروز رکود در آینده نزدیک در اقتصاد آمریکا مشاهده نمیشود، اما این بدان معنا نیست که زمینههای رکود در حال شکلگیری نیست.
شاید واکنش سرمایهگذاران در بازارهای مالی به اخبار منفی از اقتصادهای بزرگ کمی شدید بوده، اما نمیتوان گفت این واکنشها غیرمنطقی است. مذاکرات تجاری چین و آمریکا تا اول مارس سال آینده میلادی باید به نتیجه برسد و تا آن زمان اخبار مربوط به این مذاکرات بر عملکرد بازارهای مختلف تاثیرات بزرگ خواهد داشت. انتظار میرود در سه ماه آینده یک عامل نوسانهای بزرگ در شاخصهای مالی و احتیاط سرمایهگذاران، نگرانی درباره به نتیجه نرسیدن مذاکرات یاد شده باشد. با آنکه توافق تجاری برای چین و آمریکا بسیار مهم است و اثرات آن بر اقتصاد جهان مثبت خواهد بود، اما برخی کارشناسان معتقدند چین حاضر نخواهد شد امتیازهای بزرگ به آمریکا بدهد. همچنین دستیابی به یک توافق فراگیر در آینده نزدیک بسیار بعید است. به نظر میرسد چین و آمریکا مایل هستند در سه ماه آینده طی مذاکرات به محک زدن یکدیگر بپردازند و تصمیمگیریهای مهم به آینده موکول خواهد شد. به همین دلیل پیشبینی میشود سال آینده اقتصاد دو کشور تحتتاثیر روند مذاکرات تجاری قرار داشته باشد.