چهار محور تحقیق و تفحص از سازمان چای

گزارش تحقیق و تفحص از عملکرد سازمان چای کشور روز گذشته در صحن علنی مجلس قرائت شد. این گزارش توسط نمایندگان مجلس پیگیری و در ۴ محور مطرح شد. «خرید ۵۲ هزار تن چای سنواتی غیرقابل شرب وتوزیع آن از طریق تعاون روستایی»، «صدور حواله کیلویی سوم برای شرکت‌های پیشتازان و ایرانیان در سال‌های ۱۳۸۹ و ۱۳۹۰ که ضربه سنگینی به تولید داخل وارده کرده است»، «صدور حواله برای شرکت صدرا بدون اینکه مبلغی پرداخت یا خریدی صورت گرفته باشد» و «عدم پرداخت مطالبات چایکاران تا به حال که دوره جدید برداشت هم صورت گرفته است» چهار محور اصلی این گزارش را تشکیل می‌دهد.

محور اول گزارش تحقیق و تفحص از عملکرد سازمان چای که شامل «خرید ۵۲ هزار تن چای سنواتی غیرقابل شرب وتوزیع آن از طریق تعاون روستایی» بوده، حاکی از آن است که یکسری از مصوبات، ابعاد متن قرارداد و اقدامات خریدار از بابت برخی خلاهای موجود، موجب شکل‌گیری دغدغه‌هایی شد که رابطه مستقیمی با سلامت جسمی مصرف‌کنندگان، سرنوشت فعالان این بخش از جمله چایکاران، کارخانه‌داران و توزیع‌کنندگان، تضییع یا حفظ‌ نام یا بِرَند چای ایرانی در بازار و از دست‌دادن سهم بازار مصرف در داخل کشور دارد. «صدور حواله کیلویی سوم برای شرکت‌‌های پیشتازان و ایرانیان در سال‌های ۱۳۸۹ و ۱۳۹۰ که ضربه سنگینی به تولید داخل وارد کرده است» به‌عنوان دومین محور و «صدور حواله برای شرکت صدرا بدون اینکه مبلغی پرداخت یا خریدی صورت گرفته باشد» سومین محور این گزارش، به ‌عملکرد شرکت‌های مذکور می‌پردازد.

«عدم پرداخت مطالبات چایکاران تا به حال که دوره جدید برداشت هم صورت گرفته است» در حالی چهارمین محور گزارش تحقیق و تفحص از عملکرد سازمان چای کشور را تشکیل می‌دهد که مطالبات چایکاران مدت‌ها است به یکی از چالش‌های مهم چایکاران و نمایندگان مجلس بدل شده است. حال با فرارسیدن فصل برداشت این محصول، این موضوع در چنین گزارشی مطرح شده است.

بررسی اسناد و مدارک در این خصوص حکایت از آن دارد که پرداخت یا عدم پرداخت به موقع یا همراه با تأخیر، تابع شرایط و فرآیندهایی است. بر این اساس، قیمت و نحوه خرید برگ سبز چای، هر ساله پس از ارائه قیمت کارشناسی توسط دستگاه مکلف به خرید محصولات کشاورزی توسط شورای اقتصاد تعیین و برای اجرا به دستگاه اجرایی ابلاغ می‌‌شود. این مساله در مورد چای معمولا با تاخیر صورت گرفته است. مطالبات چای‌کاران تاکنون به دو روش صورت می‌گرفت؛ خرید به‌صورت آزاد و خرید به‌صورت تضمینی. تخصیص منابع تاکنون از شرایط و جدول‌بندی خاصی پیروی نکرده و پس از هرمرحله اختصاص و واریز منابع، فروش حواله توسط بخش خصوصی و پرداخت قدرالسهم کارخانه‌های چای‌سازی، مبالغ مذکور به حساب کارت بانک چای‌کاران واریز می‌شود؛ در این راستا اسناد و مدارک و نامه‌نگاری‌های متعددی وجود دارد که در تمامی آن موارد عدم تعیین تکلیف قیمت فروش برگ سبز چای به کارخانه‌ها و لزوم مشخص شدن قدرالسهم کارخانه‌ها، عدم تأمین اعتبار و بودجه خرید تضمینی برگ سبز چای در زمان مورد لزوم مورد درخواست بوده است.