برندگان رالی جذب سرمایه
دنیایاقتصاد- شادی آذری : کنفرانس تجارت و توسعه سازمان مللمتحد (آنکتاد)، گزارش سرمایهگذاری جهان ۲۰۲۲ خود را منتشر کرد.بر این اساس، سرمایهگذاری مستقیم خارجی طی سالگذشته میلادی توانست به حدود ۶/ ۱تریلیون دلار برسد اما آنکتاد هشدار داد که بهنظر نمیرسد این روند در سال۲۰۲۲ نیز ادامه یابد. آنکتاد نوشت: جریان سرمایهگذاری مستقیم خارجی در سال۲۰۲۱ به سطح پیش از پاندمی بازگشت و رقم ۵۸/ ۱ تریلیون دلار را به ثبت رساند که افزایشی ۶۴درصدی را نسبت به ۲۰۲۰ نشان میدهد، اما چشمانداز سالجاری تیرهتر بهنظر میرسد. در این گزارش با عنوان «اصلاحات مالیاتی و سرمایهگذاری باثبات بینالمللی» آمده است برای دوامآوردن در جو نااطمینانیها و مقابله با ریسکها، کشورهای درحالتوسعه باید کمک قابلتوجهی از جامعه بینالملل دریافت کنند. ربکا گریناسپن، دبیرکل آنکتاد در این رابطه گفت: «سرمایهگذاری در ظرفیتهای مولد، در اهداف توسعه پایدار سازمان مللمتحد و در مقابله با تغییرات جوی و انطباق با آن بسیار ضروری است. روندهای فعلی سرمایهگذاری در این حوزهها بهطور هماهنگ مثبت نیستند.» وی افزود: «مهم است که همین حالا وارد عمل شویم. با وجود اینکه کشورها با مشکلات بسیار هشداردهنده و قریبالوقوع ناشی از بحران هزینههای زندگی روبهرو هستند، مهم است که بتوانیم برای درازمدت سرمایهگذاری کنیم.»

سرمایهگذاری مستقیم خارجی که در ۲۰۲۰ سطح بسیار پایینی را به ثبت رساند، به مدد رونق ادغامها و خرید شرکتها و رشد سریع تامینمالی بینالمللی پروژهها که مرهون بستههای محرک زیرساختها و سیاستهای مالی تسهیلی بود، در ۲۰۲۱ رشد کرد.
گرچه این احیای سرمایهگذاری در همه مناطق قابلمشاهده بود اما حدود سهچهارم این رشد در اقتصادهای توسعهیافته شکل گرفت، جاییکه جریان سرمایهگذاری مستقیم خارجی رشدی ۱۳۴درصدی را به ثبت رساند.
بر این اساس، جریان سرمایهگذاری در اقتصادهای درحال توسعه افزایشی ۳۰درصدی داشت و به ۸۳۷میلیارد دلار بالغ شد، رقمی که بالاترین رکورد در این زمینه بوده است. علت عمده این رکوردزنی رشد قدرتمند این سرمایهگذاریها در آسیا، احیای نسبی در آمریکایلاتین و حوزه کارائیب و خیز آفریقا در این زمینه بوده است. سهم کشورهای درحالتوسعه در جریان جهانی سرمایهگذاری در سطح بالای ۵۰درصد باقی ماند.
بر این اساس، فهرست ۱۰ اقتصاد برتر در جذب سرمایه طی سال۲۰۲۱ به این شرح است: آمریکا، چین، هنگکنگ، سنگاپور، کانادا، برزیل، هندوستان، آفریقایجنوبی، روسیه و مکزیک.
چشمانداز ۲۰۲۲
در سالجاری فضای کسبوکار و سرمایهگذاری تغییرات زیادی را تجربه کرده است چون جنگ در اوکراین سه بحران جهانی را ایجاد کرده است: افزایش قیمت مواد غذایی، افزایش قیمت سوخت و سیاست انقباضی تامینمالی. از دیگر عواملی که فضای سرمایهگذاری مستقیم خارجی را تیره و تار میکند میتوان به این موارد اشاره کرد: اثرگذاری مجدد پاندمی، احتمال افزایش بیشتر نرخ بهره در اقتصادهای بزرگ نرخ منفی رشد سرمایهگذاری در بازارهای مالی و رکود بالقوه.
سرمایهگذاری شرکتهای چندملیتی در پروژههای جدید فرامرزی با وجود منافع زیادی که در پی دارد، طی سالگذشته هنوز تا یکپنجم کمتر از سطح پیش از پاندمی بوده است. در کشورهای درحالتوسعه، ارزش سرمایهگذاری در پروژههای بکر، بدون تغییر نسبت به سالقبل از آن باقی ماند. نشانههایی از ضعف در سرمایهگذاری از هماکنون قابلمشاهده است. دادههای اولیه از فصل نخست نشان میدهد که سرمایهگذاری در پروژهها در سطح جهان ۲۱درصد افت داشته است. ادغام و خرید شرکتها ۱۳درصد و تعداد قراردادهای بینالمللی تامینمالی ۴درصد کاهش را نشان میدهند. در این گزارش آمده است: «آنکتاد پیشبینی میکند که روند رشد ۲۰۲۱ نمیتواند ادامه یابد و جریان جهانی سرمایه در ۲۰۲۲ احتمالا روندی کاهشی به خود خواهد گرفت و در خوشبینانهترین حالت ثابت خواهد ماند.» آنکتاد افزود: «حتی اگر جریان سرمایه به لحاظ ارزش بدون تغییر بماند، فعالیت در پروژههای جدید احتمالا به دلیل نااطمینانی سرمایهگذاران آسیب خواهد دید.»
سرمایهگذاری مستقیم خارجی در آفریقا رکورد زد و به رقم ۸۳میلیارد دلار در سالگذشته رسید. جریان سرمایه در آفریقایجنوبی، شرق آفریقا و غرب این قاره افزایش یافت در حالیکه در آفریقایمرکزی بدون تغییر و در شمال آفریقا شاهد سقوط بوده است.
آسیای درحالتوسعه که ۴۰درصد از سرمایهگذاری مستقیم خارجی جهان را به خود جذب کرد، برای سومین سالمتوالی شاهد افزایش جریان سرمایه بوده و به رکورد تاریخی ۶۱۹میلیارد دلار دست یافته است. سرمایهگذاری مستقیم خارجی در چین رشد ۲۱درصدی داشته و آسیای جنوبشرقی تا ۴۴درصد رشد را شاهد بوده است اما جنوب آسیا مسیری متفاوت را درپیش گرفت و شاهد افت ۲۶درصدی بودهاست چون جریان سرمایه به سمت هندوستان به ۴۵میلیارد دلار کاهش یافت. در آمریکایلاتین و حوزه کارائیب، طی سال۲۰۲۱ شاهد افزایش سرمایهگذاری مستقیم خارجی تا ۵۶درصد بودهایم.
در این گزارش همچنین آمده است: اعمال حداقل مالیات بر سرمایهگذاری مستقیم خارجی جهان، اثرات مهمی بر جو بینالمللی سرمایهگذاری دارد اما انتظار میرود هم کشورهای توسعهیافته و هم کشورهای درحالتوسعه از افزایش درآمدهای جمعشده منتفع شوند.