کارنامه تجارت در میانه پاییز
تامین ارز ترجیحی کالاهای اساسی به مرز ۱۰میلیارد دلار رسید
دنیای‌اقتصاد : کارنامه تجارت در میانه پاییز نشان می‌دهد صادرات از قله ۲۹ماهه که در ابتدای پاییز ثبت شده بود، فرود آمده و ارزش آن در ماه آبان به ۴میلیارد دلار رسیده است. «دنیای‌اقتصاد» در بررسی آمارهای گمرک، عوامل اوج و فرود صادرات در فصل سوم ۱۴۰۰ را بررسی کرد. در میانه پاییز، رقم واردات نیز با سبقت از صادرات، ۴میلیارد و ۳۰۰میلیون دلار ثبت شد.
صادرات در ماه دوم پاییز نزولی شد. در آبان‌ماه سال‌جاری، ارزش صادرات نسبت به ماه پیش از آن (مهر ۱۴۰۰) افت کرد. این در حالی است که در مهرماه، ارزش صادرات توانست رکورد ۲۹ماهه را بشکند و در قله بایستد. پیگیری‌های «دنیای‌اقتصاد» حاکی از آن است که جهش صادراتی در مهرماه حاصل صادرات یک محموله گازی بوده که هر چند ماه یک‌بار اظهارنامه‌های صادرات آنها به گمرک ارائه می‌شود. البته ارزیابی‌ها نشان می‌دهد، میزان صادرات این محموله گاز مایع که در آمار صادرات مهرماه تزریق شد، نزدیک به یک‌میلیارد و ۸۰۰میلیون دلار بود. حال با حذف این کالا از آمار صادرات آبان‌ماه، ارزش صدور کالا در دومین ماه پاییز به مدار ۴میلیارد دلار (میانگین نرمال صادرات) بازگشته است.
برخی منابع آگاه عنوان می‌کنند، صادرات گاز مایع در مهرماه، خود به‌تنهایی توانسته است رکورد قابل‌توجهی را نسبت به قبل ثبت کند. موضوع دیگری که می‌تواند در کاهش صادرات نقش داشته باشد، خلف وعده دولتمردان است که گلایه فعالان اقتصادی را به دنبال داشته است. همزمان با آغاز فعالیت دولت سیزدهم، شاهد رشد صادرات در شهریور و جهش صادرات در مهرماه بودیم؛ وعده‌هایی که متولیان تجارت خارجی در خصوص تسهیل صادرات داده بودند و مصوبه معاونت اقتصادی ریاست‌جمهوری، تجار را نسبت به آینده امیدوار کرد و موجب شد صادرات رونق بگیرد. بخش خصوصی اخیرا از خلف وعده‌های متولیان تجارت گلایه کرده است. از این رو بخشی از کاهش صادرات در آبان‌ماه نیز شاید به ناامیدی فعالان صادراتی برمی‌گردد. علاوه بر این، آمار جالب توجهی از واردات کالاهای اساسی از سوی رئیس کل گمرک ایران اعلام شده که نشان می‌دهد در هشت‌ماه امسال ۹/ ۹میلیارد دلار ارز ترجیحی برای واردات کالاهای اساسی تخصیص یافته است. این در حالی است که در سال ۹۹ ارزش واردات کالاهای اساسی با ارز ترجیحی به ۵/ ۹میلیارد دلار می‌رسید. بنابراین میزان واردات کالا با ارز ترجیحی رو به افزایش است.
میزان تجارت در آبان‌ماه به ۸میلیارد و ۳۰۰میلیون دلار به وزن حدود ۱۱میلیون و ۶۰۰هزار تن رسید. از این میزان، ۴میلیارد دلار مربوط به صادرات و ۴میلیارد و ۳۰۰میلیون دلار مربوط به واردات است. وزن کالاهای صادراتی نیز به ۸میلیون و ۵۰۰هزار تن و وزن کالاهای وارداتی به ۳میلیون و ۱۰۰هزار تن رسیده است. بر اساس این آمار، تراز تجاری آبان‌ماه منفی ۳۰۰ میلیون دلار و به نفع واردات است. ارزیابی‌ها نشان می‌دهد تراز تجاری ماهانه از ابتدای سال تاکنون، یک‌ماه در میان مثبت بوده است. در مهرماه امسال ۱۵میلیون و ۲۰۰هزار تن کالا به ارزش ۵میلیارد و ۳۰۰میلیون دلار از کشور به بازارهای هدف صادر شد. همچنین ۳میلیون و ۸۰۰هزار تن کالا به ارزش ۴میلیارد و ۵۰۰میلیون دلار از کشورهای مختلف به ایران وارد شد. از این رو تراز تجاری کشور در مهرماه مثبت ۸۰۰میلیون دلار به ثبت رسید. صادرات کالا در آبان‌ماه سال ۹۹ معادل ۱۰میلیون و ۲۴۸هزار تن به ارزش ۳میلیارد و ۲۱۰ میلیون دلار بود، ولی در سال ۹۸ این ارقام ۸میلیون و ۵۰۹هزار تن به ارزش ۲میلیارد و ۹۳۳میلیون دلار ثبت شده بود. بنابراین صادرات در آبان‌ماه ۱۴۰۰ نسبت به آبان ۹۹ و ۹۸ رشد داشته است. از سوی دیگر، در آبان سال گذشته ۲میلیون و ۵۴۹هزار تن کالا به ارزش ۳میلیارد و ۹۲میلیون دلار وارد کشور شده بود. واردات در آبان ۹۸ نیز معادل ۲میلیون و ۲۶۱هزار تن به ارزش ۳میلیارد و ۲۷ میلیون دلار بوده است.
تجارت در هشت‌ماه
جدیدترین آمار منتشرشده از سوی گمرک ایران نشان می‌دهد، در هشت ماه امسال۱۱۰میلیون و ۳۰۰هزار تن کالا به ارزش ۶۳میلیارد و ۱۰۰میلیون دلار بین ایران و شرکای تجاری آن مبادله شد. رئیس کل گمرک ایران ضمن اعلام این خبر گفت: تجارت خارجی ایران در هشت‌ماه سال ۱۴۰۰ مانند ماه‌‌‌های پیش از آن، با رشد قابل‌توجهی همراه بوده است. مهدی میراشرفی، اظهار کرد: مقایسه آمار هشت‌ماه تجارت خارجی کشور با مدت مشابه سال گذشته از رشد ۵/ ۴۳درصدی در وزن و ۴۰درصدی در ارزش دلاری کالاها حکایت دارد. وی افزود: از میزان ۱۱۰میلیون و ۳۰۰هزار تن کالای مبادله‌شده در این مدت، ۸۳میلیون و ۷۰۰هزار تن را صادراتی به ارزش ۳۱میلیارد و ۱۰۰میلیون دلار تشکیل می‌دهد که نسبت به مدت مشابه سال قبل از لحاظ وزن ۵/ ۱۰درصد و از حیث ارزش ۴۲درصد افزایش یافته است. وی در توضیح عمده اقلام صادراتی کشور اظهار کرد: محصولات پتروشیمی با ۳۹میلیون و ۸۰۰هزار تن به ارزش ۱۳میلیارد و ۳۰۰میلیون دلار ۴۷درصد از وزن و ۴۳درصد از ارزش مجموع صادرات کشور را در این مدت به خود اختصاص داده است. میراشرفی اضافه کرد: پنج مقصد مهم صادرات کالاهای ایرانی به ترتیب چین با ۱۹میلیون و ۳۰۰هزار تن به ارزش ۹میلیارد و ۱۰۰میلیون دلار، عراق با ۲۱میلیون و ۶۰۰ هزارتن به ارزش ۶میلیارد و ۱۰۰میلیون دلار، ترکیه با ۱۱میلیون و ۳۰۰هزار تن به ارزش ۳میلیارد و ۸۰۰میلیون دلار، امارات متحده عربی با ۷میلیون و ۳۰۰هزار تن به ارزش ۲میلیارد و ۹۰۰میلیون دلار و افغانستان با ۳میلیون تن کالا به ارزش یک‌میلیارد و ۲۷۰ میلیون دلار بودند. وی تصریح کرد: در بحث واردات نیز کشورمان در هشت‌ماه سال‌جاری ۲۶میلیون و ۵۰۰هزار تن کالا به ارزش ۳۲میلیارد دلار از کشورهای مختلف وارد کرده است که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، از لحاظ وزن ۲۱درصد و از نظر ارزش ۳۸درصد رشد نشان می‌دهد. به گفته رئیس کل گمرک ایران، پنج کشور طرف معامله واردات با ایران به ترتیب امارات متحده عربی با ۸میلیون تن کالا به ارزش ۱۰میلیارد و ۱۰۰میلیون دلار، چین با ۲میلیون و ۲۰۰هزار تن به ارزش ۷میلیارد و ۲۰۰میلیون دلار، ترکیه با ۲میلیون و ۷۰۰هزار تن به ارزش ۳میلیارد و ۲۰۰میلیون دلار، آلمان با ۵۴۹هزار تن به ارزش یک‌میلیارد و ۲۰۰میلیون دلار و سوئیس با یک‌میلیون و ۳۰۰هزار تن به ارزش یک‌میلیارد و ۱۰۰میلیون دلار بوده‌اند. همچنین از کل واردات کشور در مدت مذکور ۲۰میلیون و ۳۰۰هزار تن به ارزش ۱۲میلیارد و ۴۰۰میلیون دلار مربوط به واردات کالاهای اساسی است که ۷۵درصد از وزن و ۳۸درصد از ارزش کل واردات را به خود اختصاص داده و از این میزان نیز ۱۷میلیون و ۸۰۰هزارتن به ارزش ۹میلیارد و ۹۰۰میلیون دلار با ارز ترجیحی بوده است. میراشرفی همچنین گفت: در هشت‌ماه سال‌جاری ۸ میلیون و ۱۰۱هزار تن کالا از قلمرو ایران ترانزیت شده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۸۰درصد رشد داشته و حتی از میزان ترانزیت کل سال ۹۹ یا کل سال ۹۸ بیشتر بوده است. این امر به نوبه خود رکورد تازه‌ای برای عبورکالا از ایران به حساب می‌‌‌آید.
