مسیر متفاوت دلار و طلا
دنیای اقتصاد - سلیل صبیحان : بازار ارز در هفته پایانی آبانماه با افزایش قیمت همراه شد؛ بهطوریکه بهای این ارز پس از دو هفته کاهش و یک هفته ثبات نسبی، در هفته منتهی به ۲۸ آبان بیش از یکدرصد رشد کرد. همزمان، بازار طلا تحتتاثیر افت بهای طلای جهانی، چهارمین هفته متوالی بازدهی منفی را ثبت کرد.
معاملات نقدی دلار در آخرین روز معاملاتی هفته گذشته، پنجشنبه ۲۸ آبانماه، از ۲۶۹هزار و ۵۰۰تومان آغاز شد و در همین قیمت پایان یافت. معاملات این روز مانند روز قبل از آن، کمتعداد بود. دلار معاملات پنجشنبه را در ۲۶۹ هزار و ۵۰۰تومان آغاز کرد و پس از ثبت کف روزانه ۲۶۹هزار و ۲۰۰تومان، تا سطح ۲۷۰هزار و ۳۰۰تومان افزایش قیمت یافت. این رقم بالاترین قیمت ثبتشده برای معاملات نقدی دلار در این روز بود. نرخ دلار پیش از این، شنبه هفته گذشته، در محدوده ۲۷۰هزار تومان نوسان کرده بود. با این حال، قیمت در ادامه معاملات از سقف روزانه فاصله گرفت و در نهایت به نرخ آغازین روز بازگشت.
قیمت پایانی دلار در روز پنجشنبه نسبت به آخرین نرخ ثبتشده در روز چهارشنبه، ۳هزار و ۳۰۰تومان، معادل ۱.۲درصد، افزایش داشت. بررسی روند معاملات نشان میدهد که در هفت روز معاملاتی منتهی به ۲۸آبانماه، دلار در پنج روز با تغییرات روزانه بیش از یکدرصد مواجه شده است. این در حالی است که از ابتدای آبانماه تا پیش از این دوره، تنها در یک روز تغییرات روزانه دلار از یکدرصد فراتر رفته بود. بنابراین، بازار ارز در روزهای پایانی ماه با افزایش دامنه نوسانات روبهرو شده است.
بررسی بازدهی هفتگی نیز از تغییر روند دلار حکایت دارد. این ارز در هفته منتهی به پنجشنبه ۲۸ آبانماه افزایش قیمت بیش از یکدرصدی را ثبت کرد؛ درحالیکه در دو هفته نخست آبانماه با کاهش قیمت مواجه شده بود و در هفته سوم نیز تقریبا بدون تغییر باقی ماند. به این ترتیب، روند کمنوسان هفتههای ابتدایی ماه جای خود را به افزایش نوسانات و رشد قیمت در هفته پایانی داده است.
عوامل اثرگذار بر بازار ارز
برای بررسی دلایل افزایش قیمت دلار در روزهای اخیر، میتوان چند عامل را مورد توجه قرار داد. از یک سو، افزایش تقاضا در آستانه ماه جدید میتواند بر معاملات بازار ارز اثرگذار باشد. از سوی دیگر، نگرانیها درباره احتمال ازسرگیری درگیریهای نظامی گسترده، در شرایطی که محاصره دریایی وارد پنجمین ماه خود شده است، همچنان بر چشمانداز درآمدهای ارزی کشور و انتظارات فعالان بازار اثر میگذارد.
در کنار این عوامل، تحولات بازار جهانی طلا نیز ممکن است بهصورت غیرمستقیم بر ترکیب تقاضا در بازار ارز داخلی اثرگذار باشد. افت قیمت جهانی طلا و کاهش ارزش داراییهای طلایی در بازار داخلی میتواند بخشی از تقاضای سرمایهگذاری را به سمت بازار ارز هدایت کند. در چنین شرایطی، برخی از فعالانی که با هدف حفظ ارزش داراییهای خود در بازار طلا حضور داشتهاند، ممکن است در واکنش به کاهش قیمت این فلز، ترکیب سبد داراییهای خود را تغییر دهند. با این حال، میزان اثرگذاری چنین جابهجایی احتمالی، به حجم تقاضای منتقلشده و شرایط عرضه ارز در بازار داخلی بستگی دارد.

تداوم افت قیمت داراییهای طلایی
در معاملات پنجشنبه ۲۸ آبانماه، بیشتر داراییهای طلایی بازار داخلی با کاهش قیمت مواجه شدند. در این روز، سکه طلای طرح جدید در محدوده ۲۴۹میلیون و ۷۰۰هزار تومان، نیمسکه در قیمت ۱۳۰میلیون و ۹۰۰هزار تومان و ربعسکه در سطح ۷۱میلیون و ۲۰۰هزار تومان معامله شدند. هر گرم طلای ۱۸عیار نیز به ۲۴میلیون و ۲۳۷هزار تومان رسید؛ سطحی که پایینترین قیمت ثبتشده برای این دارایی از ششم مهرماه تاکنون محسوب میشود.
بررسی عملکرد هفتگی قطعات مختلف طلا نشان میدهد که طلای ۱۸عیار بیشترین افت هفتگی را در میان داراییهای طلایی تجربه کرده است. قیمت هر گرم از این فلز در هفته منتهی به ۲۸ آبانماه بیش از ۷۰۰هزار تومان، معادل حدود ۳درصد، کاهش یافت. همچنین بازدهی تمام داراییهای طلایی در چهار هفته معاملاتی آبانماه منفی بوده است؛ به این معنا که قیمت این داراییها در هر یک از هفتههای ماه نسبت به هفته پیش از آن کاهش داشته است.
این روند در شرایطی رخ داده که نرخ دلار در بازار آزاد از هفته دوم مهرماه تاکنون عمدتا در کانال ۲۶۰هزار تومان نوسان کرده و تنها در ۱۰روز معاملاتی خارج از این محدوده ثبت شده است. بنابراین، درحالیکه نرخ ارز طی حدود هفت هفته گذشته عمدتا در یک دامنه مشخص حرکت کرده، قیمت جهانی طلا نیز با فشار نزولی قابلتوجهی مواجه شده است. همزمانی این دو روند، افت ارزش ریالی داراییهای طلایی در بازار داخلی را تشدید کرده است.
بازگشت اونس به محدوده ۳۵۰۰ دلار
در بازارهای جهانی، قیمت هر اونس طلای نقدی در معاملات روز جمعه تا سطح ۳ هزار و ۵۱۲ دلار کاهش یافت؛ سطحی که از نخستین روز سپتامبر ۲۰۲۵ تاکنون مشاهده نشده بود. در اول سپتامبر ۲۰۲۵ (۱۰شهریور ۱۴۰۴)، قیمت جهانی طلا برای نخستین بار از مرز ۳هزار و ۵۰۰ دلار به ازای هر اونس عبور کرد. اکنون، پس از گذشت حدود ۱۴ماه و ۱۹روز، این فلز گرانبها به محدوده قیمتی آن زمان بازگشته است.
مقایسه شرایط بازار داخلی در این دو مقطع نیز قابلتوجه است. در ۱۰ شهریور ۱۴۰۴، نرخ دلار در بازار آزاد حدود ۱۰۴هزار تومان و قیمت هر گرم طلای ۱۸عیار نزدیک به ۸میلیون و ۹۰۰هزار تومان بود. در مقابل، در شرایط فعلی، با وجود بازگشت طلای جهانی به محدوده ۳۵۰۰دلار، نرخ دلار و قیمت ریالی طلا در سطوح بهمراتب بالاتری قرار دارند.
فشار سیاست پولی آمریکا بر طلا
قیمت جهانی طلا در هفته گذشته میلادی با فشار فروش قابلتوجهی مواجه شد و در مسیر ثبت افت هفتگی حدود ۸درصد قرار گرفت. تقویت دلار آمریکا در پی افزایش انتظارات درباره اتخاذ سیاست پولی انقباضیتر از سوی فدرالرزرو، یکی از عوامل اصلی فشار بر قیمت این فلز بود. علاوه بر این، افزایش نیاز سرمایهگذاران به نقدینگی نیز بر شدت فروشها افزود. افت سهام شرکتهای جهانی در پی نگرانیها درباره بخش هوش مصنوعی، برخی سرمایهگذاران را به فروش داراییهای طلایی برای جبران زیان در سایر بازارها و تامین نقدینگی واداشت.
در هفته گذشته، چند تن از مقامهای فدرالرزرو از ضرورت افزایش بیشتر نرخ بهره برای بازگرداندن تورم به هدف ۲درصدی بانک مرکزی آمریکا حمایت کردند. در همین راستا، کریستوفر والر، عضو هیاتمدیره فدرالرزرو، احتمال بررسی افزایش ۰.۵واحد درصدی نرخ بهره در نشست ماه دسامبر را نیز مطرح کرد. افزایش نرخ بهره، هزینه فرصت نگهداری داراییهای بدون بازدهی مانند طلا را بالا میبرد و در نتیجه از جذابیت این فلز برای سرمایهگذاران میکاهد. در مجموع، در هفته گذشته تقویت انتظارات انقباضی در سیاست پولی آمریکا، افزایش ارزش دلار و نیاز به نقدینگی، همزمان بر بازار جهانی طلا فشار وارد کردهاند.


