سایه تورم بر سر بیت‌کوین
دنیای اقتصاد - صبا نوبری : نوسانات اخیر بازار رمزارزها نشان می‌دهد که اتفاقات اقتصاد جهانی، به ویژه در آمریکا، تا چه حد می‌تواند جهت‌گیری سرمایه‌ها را تغییر دهد. در سطح کلان، تصمیمات بانک‌های مرکزی بزرگ مسیر حرکت پول‌ها را مشخص می‌کند و اکنون، ترس از ماندگاری تورم باعث شده تا سرمایه‌گذاران بزرگ دست به عصا حرکت کنند و از بازارهای پرریسک فاصله بگیرند.
یکی از مهم‌ترین دلایل ضعف اخیر بیت‌کوین، خروج مداوم سرمایه از صندوق‌های سرمایه‌گذاری بورسی (ETF) در آمریکا است. این صندوق‌ها ابزارهایی هستند که به شرکت‌های بزرگ و سرمایه‌گذاران سنتی وال‌استریت اجازه می‌دهند بدون درگیر شدن با پیچیدگی‌های خرید مستقیم رمزارز، روی بیت‌کوین سرمایه‌گذاری کنند. اما آمارهای جدید نشان می‌دهد که این غول‌های مالی در حال بیرون کشیدن پول‌های خود هستند.
داده‌ها حاکی از آن است که از دوم تا ششم نوامبر، حدود ۱.۲۸میلیارد دلار پول از این صندوق‌ها خارج شده است. در این میان، صندوق متعلق به شرکت بزرگ «بلک‌راک» (IBIT) بیشترین خروج سرمایه را به مبلغ ۱.۲۱میلیارد دلار ثبت کرد؛ درحالی‌که رقیب آن یعنی صندوق فیدلیتی موفق شد تنها ۹۳.۱میلیون دلار سرمایه جدید جذب کند.
این روند منفی در روزهای بعد هم با شدت ادامه یافت. تنها در معاملات روز جمعه، سرمایه‌گذاران ۴۱۱.۹میلیون دلار دیگر از این بازار خارج کردند و در روز نهم نوامبر نیز خروج ۲۰۱میلیون دلار دیگر (که ۲۱۳.۲میلیون دلار آن سهم خروجی صندوق بلک‌راک بود) به ثبت رسید. ثبت هفت روز متوالی خروج پول از صندوق بلک‌راک و رسیدن رقم خروجی به ۱.۶۶میلیارد دلار از اواخر اکتبر تاکنون، پیام روشنی دارد: سرمایه‌گذاران نهادی فعلا تمایلی به ریسک ندارند. این روند گریبان صندوق‌های اتریوم را هم گرفت و آنها نیز شاهد خروج ۱۸۴.۶میلیون دلاری سرمایه بودند.
کمبود خریدار واقعی در بازار
افت قیمت‌ها در شرایطی رخ می‌دهد که بازار با «کمبود تقاضای نقدی» مواجه است؛ به این معنا که خریداران تمایل چندانی به خرید واقعی و نگهداری خود بیت‌کوین ندارند. تحلیلگران پلتفرم «بیت‌فینکس» در گزارش اخیر خود هشدار دادند که رشد قبلی بیت‌کوین و حرکت آن به سمت مرز ۸۰ هزار دلار، بیشتر به خاطر سفته‌بازی و استفاده از پول‌های قرضی (معاملات اهرمی) بوده است، نه خرید واقعی و سرمایه‌گذاری بلندمدت.
وقتی قیمت یک دارایی صرف با تکیه بر پول‌های استقراضی بالا می‌رود و خریدار واقعی در بازار حضور پررنگی ندارد، پایه و اساس قیمت بسیار شکننده می‌شود. در چنین شرایطی، با کوچک‌ترین خبر منفی، معامله‌گران برای جلوگیری از زیان بیشتر مجبور به فروش فوری می‌شوند و قیمت‌ها به سرعت سقوط می‌کند.
زیان سنگین معامله‌گران خوش‌بین
همین ساختار شکننده باعث شد تا با افت کوتاه قیمت بیت‌کوین به محدوده ۷۳ هزار و ۹۰۰ دلار، موجی از «تسویه اجباری» (لیکویید شدن) در بازار به راه بیفتد. در جریان نوسانات روز یکشنبه، بیش از یک‌میلیارد دلار از سرمایه کسانی که با پول قرضی روی بالا رفتن قیمت‌ها شرط بسته بودند، از بین رفت. از این رقم خسارت سنگین، حدود ۲۷۸میلیون دلار آن تنها مربوط به معامله‌گران بیت‌کوین بود.
شوک تورم و عقب‌نشینی بازارها
روز گذشته گزارش مهم تورم مصرف‌کننده (CPI) در آمریکا برای ماه اکتبر منتشر شد، اما نتایج آن چیزی نبود که سرمایه‌گذاران به آن امید داشتند. آمارها نشان می‌دهد که تورم ماهانه ۰.۴ درصد رشد کرده است. اگرچه این رقم نسبت به تورم ۰.۶درصدی ماه سپتامبر کمی افت داشته، اما از پیش‌بینی ۰.۳درصدی اقتصاددانان بالاتر بود. وضعیت در تورم هسته (که نوسانات قیمت مواد غذایی و انرژی را محاسبه نمی‌کند) نیز ناامیدکننده بود؛ این شاخص ۰.۳ درصد رشد کرد، درحالی‌که بازار انتظار رشد ۰.۲درصدی را داشت. واکنش بازار به این تورم بالاتر از حد انتظار، سریع و منفی بود. بیت‌کوین با افت دوباره ۱ درصدی، به حدود ۷۳ هزار و ۹۰۰ دلار عقب‌نشینی کرد. بررسی رفتار معامله‌گران نشان می‌دهد که اکنون ترس بر بازار سایه انداخته است؛ به طوری که شاخص «ترس و طمع» (که احساسات بازار را می‌سنجد) به عدد ۲۹ (محدوده ترس) رسیده که نشان‌دهنده نگرانی شدید خریداران از آینده کوتاه‌مدت قیمت‌ها است. در شرایط فعلی بازار، مرز ۷۳ هزار دلار به عنوان یک سنگر دفاعی و روانی بسیار مهم برای بیت‌کوین عمل می‌کند. تحلیلگران معتقدند اگر فروشندگان بتوانند این خط حمایتی را بشکنند، احتمال افت بیشتر قیمت تا سطح ۶۸ هزار دلار دور از ذهن نخواهد بود. در مقابل، برای اینکه بیت‌کوین بتواند از این فضای منفی خارج شود، خریداران باید بتوانند قیمت را ابتدا به بالای ۷۵ هزار دلار برگردانند و سپس از مقاومت سخت ۷۶ هزار و ۳۰۰ دلاری عبور کنند. اما تا زمانی که سایه تورم بالا و رشد نرخ بهره بر بازار سنگینی می‌کند، خریداران قدرت کافی برای شکستن این سدها را نخواهند داشت و بازار ترجیح می‌دهد در همین محدوده‌های پایین‌تر، دست به ارزیابی دوباره ریسک‌ها بزند. در وال‌استریت هم اوضاع تعریفی نداشت؛ بازارهای سهام با افت مواجه شدند، به طوری که شاخص نزدک (مربوط به شرکت‌های فناوری) بیش از ۱.۱۵درصد و شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ (S&P ۵۰۰) حدود ۰.۵درصد سقوط کردند.
سایه سنگین نرخ بهره
اما چرا یک دهم درصد تورم بیشتر، چنین ترسی در بازار ایجاد کرد؟ پاسخ در «نرخ بهره» نهفته است. تورم بالا به این معناست که بانک مرکزی آمریکا (فدرال‌رزرو) برای مهار قیمت‌ها چاره‌ای جز بالا بردن دوباره نرخ بهره در آخرین نشست سال جاری (در ماه آینده) ندارد. پیش از انتشار این آمار، کریس والر (یکی از مدیران ارشد فدرال‌رزرو) با لحنی قاطع هشدار داده بود که حتی اگر آمار تورم پایین هم بیاید، بانک مرکزی باید ماه آینده نرخ بهره را افزایش دهد. او همچنین تاکید کرده بود که اگر تورم بالا باشد، حتی احتمال یک افزایش شدیدتر (نیم درصدی) در نرخ بهره نیز روی میز است. این چشم‌انداز سخت‌گیرانه باعث شد تا سود اوراق قرضه ۱۰ ساله خزانه‌داری آمریکا (که پناهگاه امن سرمایه‌گذاران به شمار می‌رود) به ۴.۹۳ درصد برسد. وقتی یک سرمایه‌گذاری امن و دولتی سود بیشتری پرداخت کند، پول‌های بزرگ به سرعت از بازارهای پرریسکی مثل بیت‌کوین (که هیچ سود بانکی یا سود سهامی پرداخت نمی‌کند) خارج می‌شوند.
در نهایت، انتشار این آمارها خط پایانی بر امیدهای بازار کشید. بیت‌کوین که از قبل با کمبود خریدار واقعی و خروج پول از صندوق‌های سرمایه‌گذاری دست‌وپنجه نرم می‌کرد، حالا با یک سد محکم در اقتصاد کلان نیز برخورد کرده است و به نظر می‌رسد تا زمان تغییر این شرایط، فشار فروش و احتیاط، بازیگر اصلی بازار خواهد بود.
