چرا بازار کریپتو قرمز شد؟
دنیای اقتصاد - صبا نوبری : بازار دارایی‌های دیجیتال در روزهای ۸ و ۹ نوامبر شاهد یک ریزش سنگین و فراگیر بود که در پی آن، بیت‌کوین به عنوان رهبر این بازار، سطوح حمایتی کلیدی خود را از دست داد و با ثبت قیمت ۷۳۵۱۰ دلار در صرافی بایننس، به پایین‌ترین سطح خود از ۲۱ اوت سقوط کرد.
هرچند این کاهش تا حدودی جبران شد و در زمان نگارش این گزارش با پس گرفتن کانال ۷۴هزاردلاری در محدوده ۷۴هزار و ۷۳۰ دلاری معامله می‌شود. اما این عقب‌نشینی قابل‌توجه، بیش از آنکه صرفا یک اصلاح قیمتی ساده باشد، نمادی از واکنش حساس دارایی‌های غیرمتمرکز به تغییرات بنیادین در مناسبات قدرت و افزایش ریسک‌های محیطی است. ترکیب عواملی نظیر پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، خروج ۱.۲۸میلیارد دلار سرمایه از صندوق‌های بورسی(ETF) و بحران امنیتی ۶.۳۴میلیارد دلاری بایننس، توفانی را رقم زد که ارزش کل بازار را به شدت کاهش داد.
یکی از محرک‌های بنیادین در شکل‌گیری روند نزولی اخیر، نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای ایالات متحده و تسلط دموکرات‌ها بر کنگره بود. صنعت ارزهای دیجیتال در چرخه‌های انتخاباتی اخیر بیش از ۳۰۰میلیون دلار برای حمایت از نامزدهای موافق با رمزارزها هزینه کرده بود. با این حال، پیروزی دموکرات‌ها این معادلات را بر هم زد. دولت پیشین رویکردی منعطف شامل تسهیل دسترسی به محصولات مالی و ایجاد ذخیره استراتژیک بیت‌کوین داشت، اما اکنون اعمال مقررات سخت‌گیرانه به مثابه نوعی شوک‌درمانی برای بازار عمل می‌کند.
احتمال بالای ریاست سناتور الیزابت وارن بر کمیته قدرتمند بانکداری سنا، هراس از وضع قوانین سخت‌گیرانه‌تر در زمینه مبارزه با پول‌شویی را افزایش داده است. اتخاذ سیاست‌ها و قوانین جدید نظارتی از سوی کمیسیون بورس و اوراق بهادار به بدنه بازار، پتانسیل آن را دارد که هزینه‌های انطباق را به شدت افزایش دهد. این چشم‌انداز تیره باعث شد تا بیت‌کوین در هفته گذشته ۲درصد از ارزش خود را از دست بدهد و خوش‌بینی‌های اولیه جای خود را به ابهام بسپارد.
ترکیب عدم قطعیت‌های سیاسی، موجی از خروج سرمایه نهادی را به همراه داشت. داده‌های جریان سرمایه نشان می‌دهد که ETFهای اسپات بیت‌کوین و اتریوم مستقر در ایالات متحده، بدترین هفته خود را از اواخر ژوئن تجربه کردند و مجموعا ۱.۲۸میلیارد دلار نقدینگی از آنها خارج شد. خروج سرمایه از این صندوق‌ها به معنای فروش قطعی در بازار فیزیکی است و مدیران صندوق‌ها برای تامین نقدینگی ناچار به عرضه دارایی‌های خود هستند.
در تاریخ ۵ نوامبر این صندوق‌ها مجموعا ۵۳۰.۱میلیون دلار خروج خالص را ثبت کردند که سهم بیت‌کوین ۴۳۰.۲میلیون دلار و سهم اتریوم ۹۹.۹میلیون دلار بود. این فشار، ناترازی شدیدی در سمت تقاضا ایجاد کرد و بازار را برای یک ریزش ساختاری آماده ساخت. فروش مداوم شرکت‌ها و صندوق‌های بزرگ در طول ۵ روز کاری هفته، بازار را به لبه پرتگاه برد؛ اما ضربه نهایی در شامگاه یکشنبه ۸ نوامبر وارد شد. در ساعات پایانی تعطیلات آخر هفته، تعداد خریداران و فروشندگان در صرافی‌ها معمولا به نصف روزهای عادی می‌رسد. در این زمان‌های خلوت بازار، حتی یک سفارش فروش بزرگ می‌تواند قیمت‌ها را به شدت تکان دهد. در همین بستر آسیب‌پذیر، یک موج از فروش‌های اجباری باعث سقوط آزاد قیمت‌ها شد.
در ساعت ۲۱:۴۴ به وقت جهانی، بیت‌کوین در سطح ۷۵۶۰۷ دلار معامله می‌شد، اما تنها ۱۱ دقیقه بعد، قیمت به ۷۳۵۱۰ دلار سقوط کرد. بدترین بخش این ریزش در یک بازه کوتاه ۵ دقیقه‌ای رخ داد که طی آن بیت‌کوین ۱.۹درصد از ارزش خود را از دست داد. برای درک بزرگی این اتفاق، کافی است بدانیم در یک سال گذشته، این افت سریع در میان ۱۰ ریزش شدید بایننس (بزرگ‌ترین صرافی جهان) جای می‌گیرد. اتریوم وضعیت بدتری داشت و در همان ۵ دقیقه، ۶.۹ درصد (نزدیک به ۳ برابر افت بیت‌کوین) سقوط کرد.
دلیل اصلی این ریزش‌های برق‌آسا، ساختار معاملاتی است که در آن افراد با پول قرضی روی آینده قیمت‌ها شرط‌بندی می‌کنند. وقتی قیمت برخلاف پیش‌بینی آنها کمی افت می‌کند، صرافی‌ها برای جلوگیری از ضرر خودشان، دارایی این افراد را به صورت خودکار و اجباری حراج می‌کنند. (همان لیکوئید شدن). این حراج اجباری، قیمت را باز هم پایین‌تر می‌کشد و باعث می‌شود سرمایه گروه بعدی معامله‌گران نیز به صورت خودکار فروخته شود و یک زنجیره از سقوط شکل بگیرد. برای نمونه، در روز ۶ نوامبر، افت قیمت اتریوم باعث شد ۲۱۰میلیون دلار از سرمایه معامله‌گران به همین شکل تسویه و از بین برود که ۱۷۹میلیون دلار آن متعلق به کسانی بود که با پول قرضی روی بالا رفتن قیمت شرط بسته بودند.
در کنار این سازوکار درونی بازار، اخبار بیرونی نیز نقش محرک را بازی کرد. انتشار خبر آغاز تحقیقات نهادهای اطلاعاتی آمریکا درباره مدیرعامل شرکت فناوری انویدیا (Nvidia)، باعث ترس سرمایه‌گذاران شد. از آنجا که در روز یکشنبه بورس‌های جهانی تعطیل بودند، معامله‌گران نگران برای کم کردن ریسک مالی خودیکی از دارایی قابل معامله در جهان یعنی ارزهای دیجیتال را فروختند.
پس‌لرزه‌های امنیتی بزرگ‌ترین صرافی جهان
بازار همچنان تحت فشار تبعات روانی یکی از بزرگ‌ترین سرقت‌های مالی تاریخ قرار دارد. در ۲۹ اکتبر، بایننس هدف حمله‌ای سایبری قرار گرفت که منجر به سرقت حدود ۶.۳۴میلیارد دلار دارایی شد. گرچه صرافی متعهد به جبران خسارت شد، اما پس از بازگشایی خدمات، مشتریان به سرعت ۴.۷۲میلیارد دلار (معادل ۲.۸ درصد از کل دارایی‌های پلتفرم) را برداشت کردند. داده‌های موسسه Santiment تایید می‌کند که تا ۵ نوامبر، بیش از ۲۸۳۱۶ واحد بیت‌کوین از کیف‌پول‌های مرتبط با بایننس خارج شده است. این رویداد موجب فرسایش شدید سرمایه اجتماعی پلتفرم‌های متمرکز شد؛ به نحوی که احساسات اجتماعی پیرامون بیت‌کوین به شدت افت کرد و به ازای هر ۱ نظر منفی، تنها ۰.۳۷ نظر مثبت در شبکه‌های اجتماعی ثبت شد.
قیمت‌ها تا کجا پایین می‌آید؟
بررسی چشم‌انداز فنی بازار نشان می‌دهد که ساختار قیمتی بیت‌کوین با آسیب‌های جدی و نگران‌کننده‌ای مواجه شده است. با بسته شدن قیمت هفتگی در سطح ۷۴۸۵۱ دلار که به مراتب پایین‌تر از نرخ شروع ۷۸۳۵۴ دلاری آن بود، بازار برای ۵ هفته متوالی فاز نزولی به خود گرفت. اهمیت این اتفاق زمانی دوچندان می‌شود که بدانیم قیمت پس از ۲ ماه (از ۷ سپتامبر)، حمایت کلیدی میانگین ۵۰ هفته‌ای خود را در سطح ۷۵۵۳۵ دلار از دست داده است. ثبت ۵ هفته ریزش پیاپی، یک رویداد بسیار نادر در تاریخچه این دارایی محسوب می‌شود؛ به طوری که از اوت ۲۰۱۷ تاکنون تنها ۳ بار مشابه آن تجربه شده است. نگاهی به این داده‌های تاریخی گویای آن است که بازار در نوامبر ۲۰۱۸ با افت ۲۳ درصدی و در آوریل ۲۰۲۲ با ریزش سنگین ۵۴ درصدی پس از این الگو مواجه شد و تنها در فوریه ۲۰۲۶ بود که پس از یک افت ۸ درصدی اولیه، توانست در یک بازه ۱۲ هفته‌ای، رشد ۱۵ درصدی را به ثبت برساند. در شرایط کنونی و در نماگرهای کوتاه‌مدت ۴ ساعته، سلطه فروشندگان کاملا مشهود است و قیمت پایین‌تر از خطوط راهنمای روند خود نوسان می‌کند. در مسیر صعود، خریداران ابتدا با سد ۷۵۷۳۵ دلاری و سپس مقاومت‌های ۷۶۸۴۵ و ۷۹۴۴۴ دلاری روبه‌رو هستند. در مقابل، حفظ آخرین سنگرهای حمایتی در محدوده ۷۳۵۱۰ دلار و پس از آن کف ۷۳۰۲۷ دلاری ماه اوت، برای جلوگیری از تعمیق این بحران حیاتی است. در فضایی که شاخص ترس و طمع (ابزاری برای سنجش سطح هیجانات معامله‌گران که بین دو قطب ترس شدید (عدد صفر) و طمع افراطی (عدد صد) نوسان می‌کند) با ایستادن روی عدد ۲۹، حاکمیت ترس و افزایش ریسک‌های محیطی را مخابره می‌کند، رصد دقیق جریان ورود و خروج پول به صندوق‌های بورسی در روزهای پیش رو، تنها قطب‌نمای معامله‌گران برای تشخیص عمق این زمستان زودرس خواهد بود.
