پیش و پس از انتخابات آمریکا از منظر اقتصادی
کیوان پورشب*
بازارهای مالی و کامودیتی جهان، در هفته گذشته در هنگامه و پساانتخابات میاندورهای مجالس نمایندگان و سنای ایالات متحده آمریکا شرایطی دراماتیک داشتند و شاهد بزرگترین افت هفتگی کامودیتی از آوریل ۲۰۲۵ تاکنون بودیم. سقوط ۶درصدی شاخص NASDAQ که یکصد شرکت بخش صنعتی و فناوری را شامل میشود، بدترین عملکرد از مارس ۲۰۲۰ افت را از ابتدای سالجاری میلادی ۲۰۲۶ نشان میدهد. مهمترین افت قیمتی را نفت برنت و وست تگزاس اینترمدیت از پیش تا پس از اعلام نتایج انتخابات، ۱۳درصد کاهش داشت و در واقع شدیدترین کاهش هفتگی در ماههای اخیر را رقم زد.
قیمت گاز طبیعی اروپا نیز کاهش یافت و شاخص معاملاتی TTF با حدود ۱۶درصد کاهش، انتظارات برای افزایش جریان LNG پیش از دوره ی اوج تقاضا در زمستان را افزایش میدهد. اما در بخش فلزات رنگین، مس در هفته گذشته یکی از شدیدترین کاهشهای هفتگی خود را تجربه کرد با کاهش ۴درصد درصدی پایینترین سطح خود از ژوئیه ۲۰۲۶ رسید. با قوت گرفتن توقف برخی سیاستهای اقتصادی جمهوریخواهان از جمله پیشبینی به محاق رفتن طرح تعرفهگذاری ترامپ، این طور میتوان متصور شد که برخی از موجودیهای دپوشده در انبارهای COMEX و LME در بازارهای بینالمللی مجددا عرضه و در واقع بازگردانده شوند و از شدت محدودیتهایی که قیمتها را پشتیبانی کرده و آنها را بالا برده بود، بکاهد. اما کاهش شدید قیمت نفت به تعدیل نگرانیهای تورمی کوتاهمدت و کاهش انتظارات برای تشدید بیشتر سیاستهای انقباضی فدرالرزرو منجر شد و به تقویت این روند کمک کرد. اما این در واقع حمایت فوری ضد تورمی است و کاهش بازده اوراق خزانه و تضعیف دلار، این بهبود مقطعی مهم در مدیریت و کنترل تورم را تقویت کرد.
برای طلا منطقه ۳۹۷۰ تا ۳۹۷۵ دلار در هر اونس همچنان یک نقطه مرجع فنی است که در معاملات اخیر بین حمایت و مقاومت تغییر کرده است. بهبود و پایداری بالای این منطقه که با حرکت به بالای ۴۲۲۵ دلار در هر اونس تایید میشود و این فرضیه را تقویت میکند که فشار فروش اخیر خود را از دست داده است. اما در بخش کشاورزی شاهد افت و کاهش قیمتها هستیم؛ بهطوریکه غلات ۲.۵درصد، محصولات کشاورزی ۳.۳درصد، روغن سویا ۶.۲درصد و در کل شاخص بلومبرگ در این بخش ۸.۷درصد افت را نشان میدهد. با وجود کاهش قیمتهای آتی محصولات کشاورزی، تورم جهانی مواد غذایی همچنان نگرانکننده است. شاخص قیمت مواد غذایی سازمان ملل متحد، فائو در ماه اکتبر ۱.۶درصد کاهش یافت. اما همچنان ۵.۹درصد بالاتر از سال قبل یعنی ۲۰۲۵ باقی ماند و این سریعترین افزایش سالانه آن در بیش از یکسال گذشته است. کاهش قیمت غلات، لبنیات و گوشت در تضاد با افزایش مداوم روغنهای گیاهی و شکر بود که به ترتیب ۱۸ و ۱۹درصد در طول سال گذشته میلادی افزایش داشتهاند.
اما بهطور کلی شاخصهای کلان اقتصادی در آمریکا نظیر تولید ناخالص داخلی مخارج مصرفکنندگان و نرخ بیکاری گویای وضعیتی است که در سهماهه سوم۲۰۲۶ تولید ناخالص داخلی با نرخ سالانه ۳.۴درصد رشد را نشان میدهد و نرخ بیکاری نیز در سطح ۴.۲درصد است و تعداد تعدیل نیروها نیز در پایینترین سطح خود از سال۱۹۶۹ قرار دارد.
تا پایان هفته جاری معلوم میشود که آیا بازارها در پیشبینی پیامدهای تغییر سیاست واشنگتن زیادهروی کردهاند یا خیر؟ در مورد نفت، توجه همچنان به مذاکرات ایالات متحده و ایران، امنیت حملونقل و سرعت بهبود عملیات پالایشگاهی و صادرات محصولات تصفیهشده معطوف خواهد بود. در مورد مس، تمرکز بر این خواهد بود که آیا نگرانیها درمورد سرمایهگذاری هوش مصنوعی به تاخیرهای واقعی پروژه تبدیل میشود یا خیر و اینکه آیا تغییر چشمانداز سیاسی، احتمال اعمال تعرفههای وارداتی ایالات متحده را بهطور قابلتوجهی کاهش میدهد یا خیر؟
توانایی طلا برای دفاع از بهبود فنی اخیر خود تا حدودی به این بستگی دارد که آیا بازده پایینتر اوراق خزانهداری و کاهش انتظارات سختگیرانه فدرالرزرو میتواند در برابر نوسانات جدید در بازارهای سهام مقاومت کند یا خیر؟
تمایز اصلی بین آنچه بازارهای مالی شروع به قیمتگذاری آن کردهاند و آنچه در واقع در بازارهای کالای فیزیکی تغییر کرده، وابسته است. درحالیکه انتخابات، انتظارات مربوط به سیاست، رشد و تحولات ژئوپلیتیک را تغییر داده است، بسیاری از محدودیتهای عرضه که در اوایل سال جاری از قیمت کالاها حمایت میکردند، همچنان حل نشده باقی ماندهاند. این امر بازارها را در برابر حرکات شدید بیشتر در هر دو جهت آسیبپذیر میکند؛ زیرا انتظارات سیاسی با واقعیتهای اقتصادی و فیزیکی روبهرو میشوند.
* تحلیلگر اقتصادی