اختلاف نرخ حواله و نرخ اسکناس دلار از ۲۰درصد کمتر شد؛
درخشش طلا، عقبنشینی دلار
نرخ اسکناس دلار در معاملات روز شنبه، به پایینترین رقم ۲۰ روز اخیر رسید. روز شنبه نرخ اسکناس دلار در محدوده ۱۸۵هزار تومان قرار گرفت. پیش از این روز ۲۹تیرماه هر دلار آمریکا در رقم ۱۸۵هزار تومان (و پایینتر) معامله شده بود. برخلاف نرخ دلار که در واکنش به افزایش احتمال حصول توافقی برای عبور ایمن از مسیر آبی تنگه هرمز، روند کاهشی به خود گرفته، قیمتهای بازار سکه و طلای داخلی در مسیر صعودی ظاهر شدند. روز شنبه قیمت هر گرم طلای ۱۸عیار در بالاترین قیمت ثبتشده از انتهای اردیبهشتماه تاکنون معامله شد. ظهر روز شنبه نرخ هر گرم طلای ۱۸عیار ۱۸میلیون و ۸۹۵هزار تومان اعلام شد که بالاترین رقم ثبتشده در ۲ ماه و نیم اخیر است.
فاصله ۵ روزه دلار با کانال ۱۹۰ هزار تومانی
نرخ اسکناس دلار در معاملات روز شنبه با کاهش ۱۵۰۰تومانی نسبت به روز پنجشنبه به ۱۸۵هزار تومان رسید و برای پنجمین روز معاملاتی متوالی در سطوح پایینتر از کانال ۱۹۰هزار تومان باقی ماند. تداوم عقبنشینی دلار در بازار آزاد در شرایطی رخ داد که طی روزهای اخیر سیگنالهای متعددی از سوی رسانههای داخلی و خارجی و همچنین مقامهای ایرانی و آمریکایی درباره احتمال دستیابی به توافقی برای عبورومرور کشتیها از مسیر راهبردی تنگه هرمز منتشر شده است. همزمان، بازار جهانی طلا در هفته گذشته یکی از قویترین عملکردهای خود در سال جاری را ثبت کرد و بهای هر اونس طلا با رشد بیش از ۷درصدی به بالای ۴۳۰۰ دلار رسید.
دلار در مسیر نزولی
صبح روز شنبه، اخباری در رسانههای فارسیزبان درباره لغو محاصره دریایی ایران منتشر شد؛ هرچند تحقق عملی این موضوع منوط به بازگشت بدون مانع کشتیرانی تجاری به تنگه هرمز دانسته شده است. به نظر میرسد فعالان بازار ارز، مجموعه این سیگنالها و احتمال دستیابی قریبالوقوع ایران و عمان به توافقی درباره عبور کشتیها از تنگه هرمز را به معنای نزدیک شدن به رفع محدودیتهای دریایی تلقی کرده و بخشی از این انتظارات را در قیمتگذاری خود لحاظ کردهاند.
معاملات اسکناس دلار روز شنبه از محدوده ۱۸۶هزار تومان آغاز شد و تا حوالی ظهر به کانال ۱۸۵هزار تومان و حتی سطوح پایینتر رسید. برخی صرافیها در این روز نرخ فروش اسکناس دلار را ۱۸۴هزار و ۵۰۰تومان اعلام کردند و پس از ساعت ۱۶ نیز در برخی تابلوها نرخهای پایینتری به ثبت رسید. مشاهدات میدانی از معامله دلار در محدوده ۱۸۳هزار و ۵۰۰ تومان حکایت داشت. در بازار تتر نیز معاملات روز شنبه در بازه ۱۸۵هزار و ۶۰۰تومان تا ۱۸۷هزار و ۲۰۰ تومان انجام شد. فاصله محدود میان نرخ تتر و اسکناس دلار نشان میدهد اگرچه انتظارات افزایشی بازار نسبت به روزهای قبل کاهش یافته، اما معاملهگران همچنان با احتیاط تحولات مربوط به تنگه هرمز را دنبال میکنند.
کاهش شکاف اسکناس و حواله
کاهش نرخ اسکناس دلار در نخستین روز هفته باعث شد شکاف میان نرخ اسکناس در بازار آزاد و نرخ حواله در مرکز مبادله ایران، پس از بیش از سه هفته، بار دیگر به زیر ۲۰درصد برسد. نرخ دلار در ۲۳تیرماه، همزمان با آغاز دور دوم محدودیتهای دریایی، از کانال ۱۷۰هزار تومان خارج و وارد سطوح بالاتر از ۱۸۰هزار تومان شد. از همان روز تا پایان هفته گذشته، فاصله نرخ اسکناس و حواله دلار در مرکز مبادله برای بیش از سه هفته بالاتر از ۲۰درصد قرار داشت. اکنون کاهش نرخ اسکناس، در کنار رشد تدریجی نرخ حواله، موجب شده این شکاف تا حدودی کاهش یابد. از این منظر، مهمترین محرک بازار ارز در روز شنبه نه یک تغییر بنیادی در متغیرهای اقتصادی، بلکه تغییر انتظارات درباره ریسکهای تجاری و ارزی ناشی از محدودیتهای دریایی بوده است. در صورت تحقق توافق و بازگشت پایدار کشتیرانی تجاری به تنگه هرمز، بخشی از ریسک انتظاری موجود در بازار ارز میتواند تخلیه شود؛ با این حال، میزان و پایداری این کاهش به نحوه ورود درآمدهای ارزی و وضعیت تجارت خارجی نیز وابسته خواهد بود.
شروع درخشش طلا در بازار داخلی
در سوی دیگر بازار، برخلاف دلار، قیمت طلا و سکه در روز شنبه با رشد قابلتوجهی همراه شد. هر گرم طلای ۱۸عیار در میانه روز با افزایش ۲۸۸هزار تومانی، معادل ۱.۵درصد، به ۱۸میلیون و ۸۹۵هزار تومان رسید. این بالاترین نرخ ثبتشده برای طلای ۱۸عیار از ابتدای خردادماه تاکنون است و تنها ۱۰۵هزار تومان با کانال ۱۹میلیون تومان فاصله دارد. آخرین بار که طلای ۱۸عیار در محدوده کانال ۱۹میلیون تومان معامله شده بود، به ۳۱ اردیبهشت بازمیگردد. در آن روز نرخ اسکناس دلار حدود ۱۷۹هزار تومان بود و طلای جهانی نیز پس از ثبت سطوح بالاتر از ۴۵۰۰دلار، در حال عقبنشینی قرار داشت.
در روز شنبه سایر قطعات سکه نیز با افزایش قیمت مواجه شدند. سکه طلای طرح جدید با رشد ۲میلیون و ۳۰۰هزار تومانی، معادل ۱.۲درصد، به ۱۸۷میلیون و ۸۰۰ هزار تومان رسید. نیمسکه با افزایش یکمیلیون و ۸۰۰هزار تومانی، معادل ۱.۹درصد، در ۹۶میلیون و ۵۰۰هزار تومان معامله شد و ربعسکه نیز با رشد ۱.۵درصدی به ۵۳میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسید. قیمت نیمسکه و ربعسکه در بالاترین سطح مردادماه قرار گرفتند، اما سکه طرح جدید آخرین بار در دهم مردادماه در محدودهای مشابه قیمت روز شنبه معامله شده بود.
بهترین هفته طلای جهانی از ماه ژانویه
رشد قیمت طلا در بازار داخلی در شرایطی رخ داد که طلای جهانی هفته گذشته یکی از بهترین عملکردهای خود در سال جاری را ثبت کرد. بهای طلای جهانی که در ابتدای هفته در محدوده ۴۰۵۰ دلار قرار داشت، در پایان هفته از ۴۳۰۰ دلار عبور کرد و با رشد بیش از ۷درصدی، بهترین عملکرد هفتگی خود از ژانویه را به ثبت رساند. قیمت طلای نقدی در پایان معاملات جمعه در محدوده ۴۳۴۰ دلار قرار گرفت و قراردادهای آتی نیز در محدوده ۴۴۰۰دلار معامله شدند. در ابتدای هفته، بازار طلا همچنان تحت فشار انتظارات مربوط به افزایش نرخ بهره فدرالرزرو قرار داشت. بازده بالای اوراق خزانهداری و احتمال افزایش نرخ بهره در ماه سپتامبر، هزینه فرصت نگهداری طلا را افزایش داده بود. اما از میانه هفته، مسیر انتظارات تغییر کرد.
یکی از عوامل مهم این تغییر، کاهش قیمت نفت و کاهش نگرانیها درباره ایجاد موج جدید تورمی بود. افزایش امیدها به کاهش تنشهای خاورمیانه و احتمال تسهیل عبورومرور کشتیها از تنگه هرمز، چشمانداز عرضه انرژی را بهبود بخشید و فشار تورمی ناشی از نفت را کاهش داد. این تحول در نگاه نخست میتوانست برای طلا منفی باشد، اما از کانال دیگری به نفع این فلز گرانبها عمل کرد: کاهش نگرانیهای تورمی، احتمال افزایش نرخ بهره را کاهش داد و همین موضوع جذابیت طلا را افزایش داد. در ادامه، گزارش اشتغال آمریکا به مهمترین محرک بازار تبدیل شد.
اقتصاد آمریکا در ماه ژوئیه برخلاف انتظار بازار، ۲۳هزار فرصت شغلی را از دست داد؛ درحالیکه پیشبینیها از ایجاد حدود ۸۰هزار شغل حکایت داشت. این آمار نگرانیها درباره قدرت بازار کار آمریکا را افزایش داد و احتمال افزایش نرخ بهره فدرالرزرو در ماه سپتامبر را کاهش داد. اهمیت این تحول برای بازار طلا در رابطه مستقیم میان بازار کار، نرخ بهره، بازده اوراق و ارزش دلار نهفته است. هرچه احتمال افزایش نرخ بهره کمتر شود، هزینه فرصت نگهداری دارایی بدون بازدهی مانند طلا کاهش مییابد. همزمان، افت بازده اوراق و تضعیف دلار، خرید طلا را برای سرمایهگذاران خارج از آمریکا جذابتر میکند.
آیا رشد قیمت جهانی طلا ادامه دارد؟
اکنون پرسش اصلی بازار این است که آیا رشد بیش از ۷درصدی هفته گذشته ادامه خواهد داشت یا قیمت طلا پس از این جهش وارد مرحله اصلاح میشود. پاسخ این پرسش تا حد زیادی به دادههای تورمی آمریکا و واکنش فدرالرزرو بستگی دارد. اگر ضعف بازار کار با کاهش فشارهای تورمی همراه شود، احتمال افزایش نرخ بهره در سپتامبر میتواند بیش از پیش کاهش یابد؛ سناریویی که برای طلا مثبت خواهد بود. در مقابل، بازگشت فشارهای تورمی میتواند انتظارات افزایش نرخ بهره را دوباره تقویت کند و با افزایش بازده اوراق و ارزش دلار، بخشی از رشد اخیر طلا را تحت فشار قرار دهد. بااینحال، عملکرد هفته گذشته نشان داد که ساختار بازار طلا نسبت به گذشته پیچیدهتر شده است. طلا دیگر صرفا به عنوان پوششی در برابر تورم یا بحرانهای ژئوپلیتیک معامله نمیشود، بلکه همزمان از سیاست پولی آمریکا، رفتار بانکهای مرکزی، تحولات بازار ارز، قیمت نفت و تغییر آرایش ذخایر جهانی اثر میپذیرد.
