دلایل احتمالی اختلاف نرخ اسکناس با نرخ پشت خطی دلار بررسی شد
آرامش پایان هفته دلار
در آخرین روز هفته نرخ دلار در بازار نقدی و فیزیکی، با اختلاف هزارتومان، پایین مرز ۱۹۰هزار تومان باقی ماند. در شرایطی که انتظارات در اقتصاد هممسیر با گمانهزنیها درباره تشدید درگیریهای نظامی در حرکت است، نرخ اسکناس دلار در سه روز پایانی هفته گذشته در نزدیکی مرز روانی ۱۹۰هزار تومان با نوسانات محدود مواجه بود و به عبارتی در آرامش قرار داشت. نوسانات محدود نرخ اسکناس دلار در روزهای اخیر در حالی رخ داده که هم نرخ تتر و هم نرخ دلار در معاملات پشت خطی و معاملات فردایی با افزایش مواجه شدند. بر این اساس، در شرایطی که در کانالهای تلگرامی(که در آنها نرخهای ثبت شده در معاملات پشت خطی و معاملات فردایی گزارش میشود) نرخ دلار در واکنش به اخبار تحولات نظامی، از ۱۹۳هزار تومان بالاتر رفته است؛ صرافیها برای فروش هر اسکناس آمریکا نرخی بین ۱۸۸ تا ۱۸۹هزار تومان اعلام کردند.
بررسیها نشان میدهد، معمولا نرخ معاملات نقدی صرافیها در گستره محدودتری نسبت به نرخ لحظهای تتر و یا انواع دیگر معاملات ارزی انجام میشود. با این حال، اختلاف حدود ۴هزار تومانی نرخ اسکناس با سایر نرخها در روزهای اخیر، به سه منشأ اصلی نسبت داده شده است. نخست آنکه برخی معاملهگران بازار این اختلاف را به فعالیت سیاستگذار ارزی در بازار نقدی نسبت میدهند. به گفته این گروه از افراد، به نظر میرسد بازارساز ارزی برای کنترل اثر تحولات نظامی بر بازار ارز، انتخاب کرده در بازار نقدی فعالیت بالاتری نسبت به بازار پشتخطی و فردایی داشته باشد. مداخله بازارساز در بازار اسکناس، روشهای مختلفی دارد و معمولا بانکهای مرکزی از کم و کیف آن اطلاعاتی منتشر نمیکنند.
این گمانهزنی، بهخصوص با توجه به رشد درآمدهای ارزی حاصل از فروش نفت همخوانی دارد. بر اساس اعلام خبرگزاری فارس (به نقل از وزارت نفت)، در ۴ ماه نخست سال درآمد نفتی ۷.۵میلیارددلاری وصول شده است. با توجه به اینکه در مدت مشابه سال قبل این رقم کمتر از ۵میلیارد دلار اعلام شد پس درآمد نفتی وصولشده در ۴ماه ابتدایی سال۱۴۰۵ نسبت به سال قبل ۱.۵برابر رشد داشته است.
عامل دیگری که بسیاری از فعالان بازار برای عدم جهش دوباره نرخ اسکناس به کانال ۱۹۰هزار تومان اعلام کردند، «نبود تقاضای کافی» است. به عقیده این فعالان بازار، تقاضای موجود در بازار فیزیکی هنوز آنقدر قوی نشده که نرخ دلار در نرخهای بالاتر تثبیت شود. این دلیل از آن جهت قابلتوجه است که ورود دوباره نرخ تتر (که نوسانات بالاتری نسبت به نرخ اسکناس دارد) به کانال ۱۹۰هزار تومان پرفشار انجام نشد. ۲۶ تیر ماه اولین روزی بود که نرخ تتر به ارقام بالاتر از ۱۹۰هزار تومان وارد شد و در همان ساعت نخست ورود خود به این کانال قیمتی تا ارقام بالاتر از ۱۹۳هزار تومان پیشروی کرد. روز ۲۹تیرماه، نرخ تتر به ارقام پایینتر از ۱۹۰هزار تومان برگشت، اما روز بعد (۳۰تیرماه) برای بار دوم به این کانال قیمتی وارد شد و تا روز بعد در ارقام پایینتر از ۱۹۲هزار تومان در نوسان بود.
شامگاه روز پنجشنبه نرخ لحظهای تتر به ارقام بالاتر از ۱۹۳هزار تومان وارد شد و روز جمعه، نرخ لحظهای تتر در نزدیکی ۱۹۵هزار تومان نوسان داشت.
درخصوص نبود تقاضای قوی در بازار ارز، دو نظر مطرح شده است. برخی اعلام کردند در خریداران خرد آمادگی محدودی برای خرید دلار در ارقام بالاتر از ۱۹۰هزار تومان وجود دارد و همچنین ترجیح این گروه از خریداران آن است که ورود خود به بازار را در نرخهای پایینتر انجام دهند. برخی دیگر از فعالان بازار اعلام کردند، معاملهگران بازار فیزیکی بیش از سایر بازارها محتاط هستند و بر اساس رویداد مشخص افزایش قابلتوجه نرخ را میپذیرند. بر این اساس، اگر انتظار وقوع یک رویداد بزرگ و قریبالوقوع در میان اکثر فعالان بازار شکل بگیرد، معمولا انتظار میرود اختلاف میان نرخ پشتخطی و بازار نقدی دوام زیادی نداشته باشد و بازار نقدی نیز با آن همگرا شود. اینکه این همگرایی هنوز کامل رخ نداده، میتواند نشان دهد که بخشی از فعالان بازار هنوز احتمال وقوع گمانهزنیهای منفی سناریوها را قطعی نمیدانند یا عوامل دیگری مانند عرضه، محدودیتهای معاملاتی یا انتظار برای اخبار جدید نیز در تصمیمگیری آنها نقش دارد. نکته قابلتوجه دیگر آن است که تجربه جنگ ۴۰روزه نشان داد، در شرایطی که کلانشهرها با حملات هوایی درگیر شوند و اینترنت بینالمللی قطع شود، معاملات ارزی کشور بهدلیل نا اطمینانی بالا در قیمت، متوقف میشود و یا با کاهش قابلتوجه در حجم و تعداد مواجه میشود. در چنین شرایطی، ادامه روند معاملات به بعد از بازگشایی کامل بازارها موکول میشود.
کاهش نرخ سکه با افت طلای جهانی
نرخ انواع قطعات سکه و طلای ۱۸ عیار در معاملات روز پنجشنبه، با کاهش مواجه شد. در آخرین روز هفته، سکه طلای طرح جدید با یکمیلیون و ۲۰۰ هزار تومان کاهش نسبت به روز چهارشنبه، در قیمت ۱۸۷میلیون و ۸۰۰ هزار تومان معامله شد. نیمسکه طلا در قیمت ۹۶میلیون تومان به فروش رسید و قیمت ربعسکه ۵۳میلیون تومان اعلام شد. قیمت هر گرم طلای ۱۸عیار نیز در ظهر روز پنجشنبه، ۱۸میلیون و ۷۷۰ هزار تومان اعلام شد. کارشناسان معتقدند کاهش نرخ انواع قطعات طلایی در روز پنجشنبه (آخرین روز رسمی معاملاتی بازار داخلی) به دلیل افت نرخ جهانی طلا بوده است.
قیمت طلا روز پنجشنبه با سقوط به زیر ۴۱۰۰دلار در هر اونس، از بالاترین سطح دو هفته اخیر عقبنشینی کرد؛ زیرا تشدید تنشها در خاورمیانه باعث افزایش قیمت نفت شد و انتظارات برای افزایش نرخ بهره آمریکا در ادامه سال را تقویت کرد. افزایش قیمت نفت، نگرانیها درباره تشدید تورم را تقویت کرده و باعث شده سرمایهگذاران انتظار داشته باشند فدرالرزرو برای مدت طولانیتری سیاست پولی انقباضی خود را حفظ کند؛ شرایطی که معمولا به ضرر داراییهای بدون بازده مانند طلا است. روز جمعه نیز افت قیمت جهانی طلا ادامه داشت.
