تغییر روند قیمتها ادامه دارد؟
ورق بازارها برگشت
بازار ارز و طلا در معاملات اخیر با عقبنشینی معنادار قیمتها مواجه شد؛ جایی که دلار، سکه و طلای ۱۸ عیار همزمان در مسیر کاهشی قرار گرفتند. این افت قیمتها در فضایی رقم خورد که احتمال ازسرگیری مذاکرات ایران و آمریکا و کاهش تنشهای سیاسی و ژئوپلیتیک، انتظارات معاملهگران را تعدیل کرد. همزمان، اصلاح شدید بهای طلای جهانی و واکنش بازارها به چشمانداز سیاستهای آتی فدرالرزرو، نقش مهمی در تشدید فشار نزولی بر بازار داخلی ایفا کرد.
در معاملات روز گذشته، بازار ارز و طلا با عقبنشینی معنادار قیمتها مواجه شد؛ عقبنشینیای که بیش از آنکه ریشه در متغیرهای بنیادی کوتاهمدت داشته باشد، بازتابی از تغییر انتظارات و فضای روانی حاکم بر بازارهاست. دلار آزاد با کاهش ۵ هزار و ۴۵۰ تومانی از سطح ۱۵۷ هزار و ۹۵۰ تومان به ۱۵۲ هزار و ۵۰۰ تومان رسید. همزمان، سکه طرح جدید با افت ۱۱میلیون تومانی از ۱۹۱میلیون تومان به ۱۸۰میلیون تومان عقب نشست و طلای ۱۸ عیار نیز با کاهش حدود ۸۰۰ هزار تومانی، از محدوده ۱۸میلیون و ۸۰۰ هزار تومان به ۱۸میلیون تومان رسید. علاوه بر این در پی تکذیب خبر مذاکرات بین ایران و آمریکا توسط خبرگزاری دولت، دلار فردایی مقداری افزایش یافت.
مهمترین محرک این کاهش قیمتها، شکلگیری انتظار نسبت به احتمال ازسرگیری مذاکرات میان ایران و آمریکا و بهتبع آن کاهش تنشهای سیاسی و ژئوپلیتیک بوده است. تجربه بازار ارز ایران نشان میدهد که انتظارات سیاسی، حتی پیش از آنکه به تصمیمات رسمی و عملی منجر شوند، میتوانند مسیر قیمتها را تغییر دهند. فضای روانی حاکم بر بازارها در مقطع کنونی، شباهت زیادی به فروردینماه امسال دارد؛ دورهای که پس از رشد بسیار شدید دلار در انتهای سال گذشته، با انتشار اخبار مربوط به مذاکرات و آغاز آن، بازار وارد فاز اصلاحی قابلتوجهی شد و قیمت دلار از محدوده ۱۰۵ هزار تومان تا حوالی ۸۰ هزار تومان عقبنشینی کرد. در چنین شرایطی، معاملهگران کوتاهمدت و نوسانگیران با افزایش عرضه، تلاش میکنند ریسک نگهداری داراییهای دلاری و طلا را کاهش دهند و همین رفتار، فشار کاهشی بر قیمتها وارد میکند. از این منظر، در صورت تقویت سیگنالهای سیاسی، آغاز مذاکرات و حتی شکلگیری یک توافق احتمالی، میتوان امکان تداوم اصلاح قیمتی و عقبنشینی بیشتر بازارها را در افق پیشرو متصور بود.
در کنار عامل سیاسی داخلی، تحولات بازارهای جهانی نیز نقش مکملی در افت قیمتها ایفا کردهاند. بازارهای بینالمللی در روزهای اخیر به نشانههایی از تغییر احتمالی در سیاستهای آتی فدرالرزرو واکنش نشان دادهاند. گمانهزنیها درباره کاهش شدت سیاستهای انقباضی یا تعدیل مسیر نرخهای بهره، موجب نوسانات شدید در بازار فلزات گرانبها شده است. در همین راستا، بهای طلای جهانی طی دو روز گذشته اصلاحی کمسابقه را تجربه کرد و با کاهش حدود هزار دلاری، به محدوده ۴۵۰۰ دلار به ازای هر اونس رسید. این افت شدید، بهطور طبیعی حباب قیمتی طلا و سکه در بازار داخلی را نیز تحت فشار قرار داد.
با این حال، تحلیل روند اخیر بازار نشان میدهد که کاهش قیمتها بیش از آنکه نشانه آغاز یک روند نزولی پایدار باشد، به تعدیل هیجانات و اصلاح انتظارات شباهت دارد. ساختار اقتصاد ایران همچنان با تورم بالا، کسری بودجه مزمن و عدم قطعیتهای سیاستی مواجه است؛ عواملی که در میانمدت اجازه تثبیت پایدار قیمتها در سطوح پایین را نمیدهند. از این منظر، افت اخیر دلار و طلا را میتوان نوعی «تنفس بازار» پس از جهشهای متوالی ماههای گذشته دانست.
نکته قابلتوجه دیگر، واکنش سریع بازار به اخبار و شایعات است. این موضوع نشان میدهد که وزن انتظارات در تعیین قیمتها همچنان بسیار بالاست و بازار بیش از آنکه به دادههای قطعی تکیه کند، به سیگنالهای سیاسی و بینالمللی حساس است. در چنین شرایطی، هرگونه خبر مثبت یا منفی درباره مذاکرات، سیاست خارجی یا تصمیمات بانکهای مرکزی جهانی میتواند مسیر قیمتها را بهسرعت تغییر دهد. بنابراین، افت اخیر قیمت دلار، سکه و طلا را باید در چارچوب کاهش ریسکهای ادراکشده و اصلاح انتظارات تحلیل کرد. تداوم این روند، منوط به تبدیل سیگنالهای سیاسی به اقدامات عملی و همچنین ثبات نسبی در بازارهای جهانی است. در غیر این صورت، بازارها میتوانند بار دیگر با بازگشت انتظارات تورمی و افزایش تقاضای سفتهبازانه، مسیر صعودی را در پیش بگیرند.
تحولات بازارهای جهانی
پس از معرفی کوین وارش بهعنوان رئیس جدید فدرالرزرو از سوی دونالد ترامپ، مجموعهای از عوامل همزمان، از کال مارجینها و فروشهای شتابزده گرفته تا کاهش تنشهای ژئوپلیتیک میان آمریکا و ایران، باعث شد داراییهایی که تا همین چند روز پیش بهعنوان امنترین پناهگاهها شناخته میشدند، با نوسان شدید و ریزش سنگین مواجه شوند. نقره که در هفتههای گذشته رشد انفجاری را تجربه کرده بود، تنها طی دو روز معاملاتی بیش از ۳۰ درصد سقوط کرد و بدترین افت دوروزه خود از دهه ۱۹۸۰ را ثبت کرد. طلا نیز طی سه جلسه معاملاتی گذشته بیش از 14 درصد سقوط کرد. فشار بر صندوقهای آتی نقره در چین و تصمیم شرکت CME برای افزایش الزامات مارجین قراردادهای طلا و نقره، عملا معاملهگران اهرمی را مجبور به خروج شتابزده از موقعیتها کرد و آتش فروش را شعلهورتر ساخت.
همزمان، کاهش تنشهای ژئوپلیتیک، بهویژه اظهارات ترامپ درباره گفتوگوهای جدی با ایران، قیمت نفت را نزدیک به ۵ درصد پایین کشید و نگرانیها از اختلال عرضه را موقتا برطرف کرد. این تحولات به بازار سهام سرایت کرد؛ شاخصهای آتی نزدک افت کردند، شاخص ترس VIX دوباره به حوالی ۲۰ نزدیک شد و بازارهای آسیایی، بهویژه کرهجنوبی و هنگکنگ، با سقوطهای سنگین مواجه شدند. در اروپا نشانههایی از ثبات دیده شد، اما فضای کلی همچنان عصبی باقی ماند.
در این میان، تحلیلهای بلندمدتتری نیز مطرح میشود. در سوی دیگر، ورود گسترده سرمایهگذاران خرد به صندوقها و سهام مرتبط با فلزات، نوسانها را تشدید کرده است؛ بهطوری که برخی تحلیلگران معتقدند این بازار از نقش پناهگاه امن به قلمرو معاملات هیجانی نزدیک شده است. با این همه، بسیاری از بانکها و تحلیلگران، از جمله دویچهبانک و بارکلیز، این ریزش را نه آغاز یک سقوط ساختاری، بلکه اصلاحی خشن در دل یک روند صعودی بلندمدت میدانند و همچنان اهداف قیمتی بالایی، حتی تا ۶ هزار دلار برای طلا، را محتمل ارزیابی میکنند.
در بازار جهانی ارز، معاملهگران و مدیران دارایی درست پیش از اعلام انتخاب کوین وارش بهعنوان رئیس جدید فدرالرزرو، بهطور گسترده روی تضعیف دلار شرطبندی کرده بودند. دادهها نشان میدهد موقعیتهای فروش دلار به بالاترین سطح ماههای اخیر رسید، اما با انتشار خبر نامزدی وارش، که بهعنوان چهرهای کمتر انبساطی شناخته میشود دلار جهش کرد و بزرگترین رشد روزانه خود از ماه مه را ثبت کرد. با وجود این بازگشت، بسیاری از تحلیلگران همچنان به ضعف تدریجی دلار بهدلیل عدم قطعیت سیاستی، کسریهای بزرگ و رویکردهای غیرقابل پیشبینی دولت آمریکا باور دارند و نوسان بالا را ویژگی اصلی مسیر پیشرو میدانند.
بورس میان بیم و امید مذاکراتی
