چرا نرخ‌های بهره همگرا نمی‌شوند؟
دنیای‌اقتصاد – علیرضا کتانی : نرخ بهره بین بانکی طبق آخرین آمارهای بانک مرکزی به ۲۳.۴۶درصد رسیده است. بر این اساس نرخ بهره بین بانکی نسبت به هفته گذشته با کاهش ۰.۰۷واحد درصدی روبه‌رو شده است.
کریدور نرخ بهره بین بانکی مد نظر بانک مرکزی رقمی بین ۲۳ و ۲۴درصد است. این در حالی است که به تازگی گواهی سپرده با سود ۳۰درصدی در بانک‌ها صادر می‌شود. اکنون سوال این است که تفاوت حدود ۶.۵درصدی بین نرخ این گواهی سپرده و نرخ بهره بین بانکی به چه علت رخ داده است؟ به گفته کارشناسان در صورتی که نرخ بهره به‌صورت دستوری تعیین نشود، نرخ‌های بهره در بلندمدت به سوی یکدیگر همگرا می‌شوند؛ با این حال گواهی سپرده ۳۰درصدی تفاوت‌هایی با دیگر سپرده‌ها دارد. این گواهی سپرده نرخ شکست ۱۲درصد دارد و یک سال باید در بانک باقی بماند تا سود ۳۰درصدی آن پرداخت شود؛ اما نرخ بهره بین بانکی مربوط به ذخایر کوتاه‌مدت بانک مرکزی است و تعیین‌کننده نرخ معمول سود پرداختی برای سپرده‌ها است.
حراج بازار باز
بانک مرکزی گزارش عملیات سیاست پولی و آمار جدید نرخ بهره بین بانکی را منتشر کرد. طبق این آمارها در حراج چهل و پنجم عملیات بازار باز ۱۴۴.۹هزار میلیارد تومان اوراق در قالب عملیات بازار باز فروخته شد. تعد‌اد بانک‌ها و موسسات شرکت‌کنند‌ه در این حراج ۲۴موسسه بوده است. علاوه بر این حراج بانک‌ها و موسسات اعتباری غیربانکی می‌توانند در روزهای شنبه تا چهارشنبه از اعتبارگیری قاعدهمند (د‌ریافت اعتبار با وثیقه از بانک مرکزی) مشروط به در اختیار د‌اشتن اوراق مالی اسلامی دولتی و در قالب توافق بازخرید با نرخ سقف د‌الان نرخ سود (۲۴درصد) استفاده کنند. این هفته در این حراج ۴بانک یا موسسه اعتباری غیربانکی از این امکان اعتبارگیری استفاده کردند. میزان ارزش اعتبارگیری قاعدهمند در این حراج ۳۳.۳۱هزار میلیارد تومان بوده است. نرخ بهره بین‌بانکی نیز از ۲۳.۵۳درصد به ۲۳.۴۶درصد رسید. نرخ بهره بین بانکی در اوج خود در امسال در ۵مهر به ۲۳.۸درصد رسید؛ اما با گذشت زمان بانک مرکزی با تغییر سیاست خود و افزایش عرضه ذخایر در عملیات بازار باز، نرخ بهره را کاهش داد.
به گفته کارشناسان، درصورتی‌که نرخ بهره به‌صورت دستوری تعیین نشود، نرخ‌های بهره در بلندمدت به سوی یکدیگر همگرا می‌شوند؛ با این حال گواهی سپرده ۳۰درصدی تفاوتی‌هایی با دیگر سپرده‌ها دارد. این گواهی سپرده نرخ شکست ۱۲درصد دارد و یک‌سال باید در بانک باقی بماند تا سود ۳۰درصدی آن پرداخت شود؛ اما نرخ بهره بین بانکی مربوط به ذخایر کوتاه‌مدت بانک مرکزی است و تعیین‌کننده نرخ معمول سود پرداختی برای سپرده‌ها است.
وضعیت بازار اوراق
بانک مرکزی اعلام کرد در ادامه بر‌‌‌گزاری ۴۳نوبت حراج هفتگی و ۷مرحله پذیره‌‌‌‌‌‌‌‌نویسی اوراق مالی اسلامی دولتی در سال گذشته، بیست‌وهفتمین مرحله حراج این اوراق در سال۱۴۰۲ روز سه‌شنبه ۱۰بهمن ماه سال جاری برگزار شد. در این حراج ۹۵۷میلیارد تومان اوراق فروخته شد. تمام اوراق فروخته‌شده در این حراج در بازار سرمایه به فروش رسیده است. طبق قانون بودجه۱۴۰۲، تا پایان سال جاری دولت ۱۸۷هزار میلیارد تومان تامین مالی از طریق اوراق خواهد داشت و تا به امروز ۱۱۰.۸هزار میلیارد تومان یا ۵۹.۲درصد از این اوراق را در قالب اوراق اراد فروخته است. به گزارش وزارت اقتصاد همچنین ۵۷هزار میلیارد تومان اوراق غیرنقدی اسناد خزانه اسلامی نیز توسط دستگاه‌های اجرایی به گیرندگان واگذار شد؛ در نتیجه تا به اینجا با احتساب اسناد خزانه اسلامی واگذار شده میزان اوراق فروخته‌شده به ۱۶۷.۸ هزار میلیارد تومان رسیده است.
